Category Archives: කාන්තාව

ඉස්ලාමයේ කාන්තා අයිතිවාසිකම්-කථා කිරීමේ අයිතිය

කාන්තාවන්ට අහිමි වී තිබුන අයිිතිවාසිකම් සියල්ල නැවත ඉස්ලාමය විසින් ලබාදී තිබියදීත් වර්තමානයේ සමහර අවස්ථාවලදී ඇයට කථා කිරීමේ අයිතිය අහිමි වෙයි.

ඉස්ලාමයේ අඩංගු නැති දෑ පිළිගන්නා අතර අපේ සමාජය, ඉස්ලාමය අනුමත කළ දේවල්ද නොගැලපෙන දේවල් හැටියටද ප්‍රකාශ කරති. ගැහැණුන් තම කටහඩ අන්‍ය පිරිමින්ට ඇසෙන ලෙස කථා නොකළ යුතුය. ගැහැණුන්ගේ කටහඩ ද අවුරත් (වැසිය යුතු) අංගයකි. එහෙයින් ඔවුන් ආගමික ප්‍රචාරක කටයුතුවල නොයෙදිය යුතු යැයි සමහර ආගමික උගතුන් වැරදි විග්‍රහයක යෙදෙති. ගැහැණු කටහඩ අවුරත් (වැසිය යුතු) අංගයක් ලෙස දේව වාක්‍යවල හෝ පිළිගත් නබි වදන්වල සඳහන්වී නොමැත. (අදාල සාධක නොමැත).

උත්තරීතර අල්ලාහ් ශ.ද්ධ කුර්ආනයේ —නබිවරයාගේ භාර්‍යාවනි, නුඹලා අනෙක් කාන්තාවන් මෙන් නොවේ. නුඹලා අල්ලාහ්ට බියබැතිමත් වන්නේ නම් (අන්‍ය පිරිමින් සිත් ඇඳගන්නා අයුරින්) මුකුලූ පාමින් කතා නොකරන්න.˜ (අල්-කුර්ආන් 33:32) යනුවෙන් නබිතුමාගේ භාර්යාවන්ට කීවත් දේව බිය ඇති හැම කාන්තාවකටම මෙම කියමන පොදුය.

මෙහිදී අන්‍ය පිරිමින්ගේ සිත් ඇඳගන්නා මිහිරි හඩකින් කථා කිරීම නොකළ යුතු බව කියා ඇතිමුත් අවශ්‍ය දේ අවශ්‍ය පරිදි තමන්ට පුරුදු උස් හඩින් කථා කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කර නැත. මෙසේ අන්‍ය පිරිමින්ට ඇසෙන පරිදි උස් හඩින් කථා කිරීම නරක නම් දෙවියන් විසින් පළමුවෙන් නබිතුමාට තහනමක් පනවන්නට ඇත. නමුත් විශාල වශයෙන් කාන්තාවන් නබිතුමා ඉදිරියට විත් කරුණු වටහා ගත්හ.

නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමන් ජීවතුන් අතර සිටියදීම, නබිතුමාගේ භාර්‍යාවන්ගෙන් නබිතුමාගේ අනුගාමිකයෝ නබි චරිතය හා නබි වදන් පිළිබඳව අසා දැනුම ලබා ගත්හ. නබිවදන් විශාල සංඛ්‍යාවක් රැස්කරගෙන ඇත්තේ නබි තුමාගේ භාර්යාවන් හා සහාබි(අනුගාමික)කාන්තාවන් මාර්ගයෙන්ය. අද ඇතැම් අය ප්‍රකාශ කරන අයුරින් එදා කාන්තාවන් අන්‍ය පිරිමින් සමග කථා නොකර සිටියා නම්, අද අපට ඉස්ලාම් ආගමේ සත්‍ය තොරතුරු බොහෝමයක් නොලැබී යාමට ඉඩ තිබිණ. කාන්තාවන් අන්‍ය පිරිමින්ට ඇසෙන අයුරින් කථා කළ හැකිය යන්න පහත සඳහන් පුවතින් තහවුරු වන්නේය.

නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගේ මිතුරන් වන අපට යම් නබි වදනක් ගැන (හදීස්) සැකයක් ඇතිවූ විට, ආයිෂා(රළියල්ලාහු අන්හා) තුමියගෙන් විමසන්නෙමු. ඇය කරුණු පහදා දී අපේ සැකය දුරු කළාය. එයට අවශ්‍ය දැනුම හා ඥානය ඇය සතුව තිබිණ.˜ (වාර්තාකරු: අබූ මූසා(රළියල්ලාහු අන්හු), මූලාශ්‍රය: තිර්මිදි).

කට හඩ (වැසිය යුතු) අවුරත් යැයි තර්ක කරන අය ප්‍රචාරය තහනම් කිරීම සඳහා තවත් කරුණක් ඉදිරිපත් කරති. ආගම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය තරම් පිරිමි උගතුන් සිටියදී මේ කාර්්‍යය කාන්තාවන් කළ යුතුමද? යැයි ප්‍රශ්න කරති. ආගම ප්‍රචාරය කිරීමේ වගකීම දෙවියන් විසින් පිරිමින්ට පමණක් භාරදී නොමැත. ගැහැණු පිරිමි දෙපාර්ශවයටම මෙම වගකීම පවරා ඇත. මෙයට සාක්ෂි වශයෙන් පහත සඳහන් දේව වාක්‍යය ඉදිරිපත් කළ හැක.

—විශ්වාස වන්ත කාන්තාවන්ද විශ්වාස වන්ත පිරිමින්ද ඔවුනොවුන් කළ්‍යාණ මිත්‍රයින්ය. ඔවූහු යහපත් දේ කියා දෙති. අයහපත් දෙයින් වළක්වාලති. තවද ඔවූහු සලාතය ඉටුකර සකාත් (බද්ද)ද ඉටු කරති. ඔවූහු අල්ලාහ්ට හා ඔහුගේ දූතයාණන්ට අවනතව කටයුතු කරති. මෙවන් අයට අල්ලාහ් කරුණාව දක්වන්නේය.˜ (අල්-කුර්ආන් 9:71)

නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ප්‍රකාශ කළ බවට අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු අම්රු (රලියල්ලාහු අන්හු) තුමා දන්වන හදීසයක් බුහාරි ග්‍රන්ථයේ මෙසේ සඳහන් වෙයි. —මා ගැන ඔබලා දන්නා එක් කරුණක් වූවත් ඒ ගැන ජනතාව දැනුවත් කරන්නැ˜යි කාන්තාවන් හා පිරිමින් රැස්වී සිටි අවස්ථාවක ප්‍රකාශ කළහ.

ඉහත සඳහන් කුර්ආන් පාඨ හා නබි වදන් තුලින්, ආගමික දැනුම අන් අයට කියාදී ආගමික දැනුම ප්‍රචාරය කිරීම විශ්වාසවන්ත කාන්තාවන්ට හා පිරිමින්ට පැවරුණු විශාල වගකීමක් බව තේරුම් ගත හැක. තම නියෝගයට අවනතවීම පිළිබඳ දෙවියන් මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි.

—අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයාණන් විසින් යම් නියෝගයක් පැනවූ විට ඒ ගැන වෙනස්වූ අදහසක් ඉදිරිපත් කිරීමට විශ්වාස වන්තවූ කිසිම කාන්තාවකට හෝ පිරිමියකුට අයිතියක් නොමැත. කවුරු හෝ මෙයට විරුද්ධ වන්නේ නම්, සත්‍ය වශයෙන්ම ඔවූහු ප්‍රකට නොමෙඟහිය.˜ (අල්-කුර්ආන් 33: 36)

දෙවියන් හා දේව දූතයාණන් විසින් ආගම ප්‍රචාරය කිරීමේ අයිතිය හා වගකීම ගැහැණු පිරිමි දෙපාර්ශවයටම පවරා තිබියදී, ගැහැණුන්ට කථා කිරීමේ අයිතියක් නැතැයි වාද කිරීම දේව අණට පිටුපෑමක් වන්නේය.

ඉස්ලාම් දහම තුල කාන්තාවට හිමිව තිඛෙන අයිතීන් හා වරප්‍රසාධයන්

ඉස්ලාම් දහම තුල කාන්තාවට හිමිව තිඛෙන අයිතීන් හා වරප්‍රසාධයන් පිලිබදව කථා කිරීමට මත්තෙන් මේ කාන්තාව සම්බන්ධයෙන් ලොව අනිකුත් දහමන්, දර්ශනයන් හා විවිධ ජන සමාජ දක්වන ප්‍රතිචාරය කෙරෙහි අවදානය යොමු කලේ නම්. ලෝක ඉතිහාසයේ වැදගත් සන්දිස්ථානයක් ලෙස ග්‍රීකවරුන් සදහන් කල හැක.

ලෝක  ඉතිහාසයේ අ`එත්  පරිච්චේදයක්  නිරමාණය  කල අදටත්  විශ්මිතව කථා  කරන  මේ ග්‍රීකවරුන් කාන්තාව සම්බන්ධයෙන් දැක් වු ප්‍රතිචාරය කුමක්ද? මේ පිලිබදව ඉතිහාස පෙරලද්දී ඔවුන් ආරම්භයේ කාන්තාව “වෙළද භාණඩයක්” ලෙස සලකන ලද බව තහවුරු වේ. එසේම කාන්තාව යනු කිසිදු ආකාරයක අයිතිවාසිමකට උරුමකම් කිව නොහැකි පිරිසක් ලෙසත් සිය`එම ආකාරයේ අයිතීන් වරප්‍රසාද ඇත්තේ පිරිමින්ට පමණක් ලෙසත් එදා එම සමාජය විශ්වාස කරන ලද බවත්, දේපල අයිතිය ප්‍රධානය කිරීම හෝ තබාගැනීම කාන්තාවට නුසුදුසු ක්‍රියාවක් ලෙස සලකන ලදී. අදටත් ලොව විද්වතෙකු ලෙස සලකන, ග්‍රීකවරුන්ගේ ප්‍රබලතම විද්වත් මතවාදියකු වන සොක්රටීස් නැමැත්තාගේ කාන්තාව පිලිබදව අදහස වුයේ,

“කාන්තාවන් සිටීම ලෝව පරිහාණියට ප්‍රබල හේතුකාරකයක් වේ. තවද කාන්තාව යනු විෂ ගසකට සමාන කොටසකි. එම ගසේ භාහිර ස්වරුපය අලංකාර වේ. නමුත් එහි පලය බට්ටිත්තන් කෑ විගසම එම බට්ටිත්තන් මියඇදෙති”යන්නයි.

ග්‍රීකවරුන් එසේ තීරණය කරද්දී ඊට දෙවැනි නොවී රෝමාවරුන් ද කාන්තාව සම්බන්ධයෙන් විවිධ තීරණ හා අදහස් සමාජ හමුවේ ප්‍රකාශ කරන ලදී. එහි වැදගත්ම කාරණය වන්නේ ඔවුන් “කාන්තාව පණ නැති වස්තුවක්” ලෙස සලකනු ලැබීමයි. එදා රෝමාවරුන්ගේ සමාජයේ කාන්තාවට කිසිදු ගෞරවයක් හෝ සැලකිල්ලක් හිමි නොවී පැවතුණි. මොවුන් කාන්තාව පණ නැති භාණඩයක් ලෙස සැලකූ නිසා එම සමාජයේ කාන්තාවන්ට රත් කරන ලද තෙල් ශරීරයේ වැක්කිරීම වැනි මිලෙච්ච දඩුවම් පවා කාන්තාවන්ට පමුණුවන ලදී. එසේම කාන්තාව හිංසනයට ලක්කිරීම එම සමාජයේ විනෝදාංශයක්ව පැවතුණි. එය කොතරම් කුරිරු ද යයි පවසනවා නම්, කාන්තාවක් අශ්වයකුගේ වලිගයේ බැද එම අශ්වයන් වේගයෙන් දුවවමින් එම කාන්තාවට හිංසනයන් සිදුකරමින් එය බලා එම සමාජයේ පිරිමීන් විනෝද විය.

කාන්තාව සම්බන්ධයෙන් එදා ලෝක ප්‍රතිචාරය වඩාත් හොදින් අවබෝධ කරගැනීම සදහා අප අසැල්වාසී ඉන්දීයාව කෙරෙහි අවදානය යොමු කලේ නම්, ඔවුන් කාන්තාව සම්බන්ධයෙන් දැක්වු ප්‍රතිචාරයත් ඉහත සදහන් රටවල් දැක්වු ප්‍රතිචාරයන්ට දෙවැනි නොවීය. විටෙක ඉන්දියාව ලොව අනිකුත් රටවලට වඩා ඉදිරියෙන් සිටී බව පැවසිය හැක. එනම් “සතිපූජාව“නමින් තම ස්වාමියා මියගිය පසු එම මෘතදේහය ආදාහනය කරන මොහොතේ ඔහුගේ බිරිද ද එම ගින්නෙහිම පණපිටින් ආදාහනය කරන සිරිතක් එම සමාජයේ පැවතුණි. එනම් තම ස්වාමියාගෙන් තොර ලොවක් ඇයට සිතීමේ පවා අයිතියක් නොපැවතුණි.

චීනවරුන් කාන්තාව ධනයත් භාග්‍යයත් අහිමි කරවන දුර්භාග්‍යමත් කාරණයක් ලෙස සලකනු ලැබු අතර සියල්ලට විපත ගෙන එන ජලයට ඇය සමාන කරන ලදී. එසේම එදා සමාජයේ චීනවරුන් තම බිරිදන් පණපිටින්ම වලලන්නටත් විකුණන්නටත් රටේ නීතියෙන්ම සම්පූර්ණ අයිතය ලබා තිබුණි.

ලොව විප්ලවකාරීන් වන යුදෙව්වරුන් එදා කාන්තාව සැලකුවේ සිය`එම ආකාරයේ ශාපයන්ට උරුමකම් කියන පිරිසක් ලෙසයි. මන්ද “ඇය තමා ආදම් (අෙලෙ) තුමාව නොම`ග යවා තහනම් ගසේ ගෙඩි කන්නට සැලැස්වු බවත් එහි ප්‍රථීපලයක් ලෙස මිනිස් සමාජය බිහිවී දුක්විදින්නට සිදුවී ඇති බවත්” යන්න ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි. තවද කාන්තාව අපිරිසිදු මැවීමක් ලෙස ඔවුන් සැලකූ අතර විශෙෂයෙන් ඇයට මාසික (මාස්ශ+ද්ධිය) ඔසප් කාලය ඇති වුයේ නම් ඇය ඉතා අපිරිසිදු තත්වයට පත්වන බවත් ඇය සිටින නිවසත් ඇයගේ ස්පරශයට හසුවන සියල්ලමත් අපිරිසිදු තත්වයට පත්වන බවටත් ඔවුන් විශ්වාසය විය. එසේම දේපල ඛෙදිම සම්බන්ධයෙන් කිසියම් පවුලක කාන්තාවකට සහෝදරයන් සිටියේ නම් ඇයට තම පියාගෙන් කිසිදු ආකාරයක දේපල අයිතියක් නොලැඛෙන බව ද ඔවුන්ගේ නිගමනය වී තිබුණි. එපමණක් නොවේ යුදෙව්වරුන් තම දේපල ආරක‍ෂා කරගැනීම පිණිස තම දූවරුන්  විකිණීමටත් ඔවුන් දාසයන් ලෙස ලබාදීමටත් අවසරය ලබා තිබු බව පහත බයිබල් වාක්‍යයෙන් පැහැදිලි වේ. එනම්

—යුදෙව්වරු තමන්ට අයිති ඉඩම්වලට හා මිදි වතුවලට තීරුබදු ගෙවීම පිණිස තමන් සතු ගැහැණු දරුවන් උකසට තැබීමටද බලය ලබා තිබුණි ˜

බයිබලය (නෙහෙමියා 5:5)

ක්‍රිස්තියානිවරුන් කාන්තාව ෂෙයිතාන්ගේ (නපුරෙහි) දොරකඩ ලෙස කලකන ලදී. ක්‍රිස්තියානි විද්වතුන්ගේ පවා නිගමනය වී තිබුණේ කාන්තාව මනුෂ්‍ය ඝනයට අයත් නොවන බවයි. තවද පාරිශ+ද්ධ යූනපෙන්තූරා නැමත්තා මෙසේ පවසයි “නුඔලා කාන්තාවන් දුටුවේ නම් ඇයව මනුෂ්‍ය ඝනයට අයත් කෙනෙකු යයි නොසිතන්න, එපමණක් නොවේ ඇයව පණ ඇති ජීවියකු ලෙස ද නොසලකන්න, නුඹලා දකින්නේ සැබැවින්ම ශෙයිතාන්ගේ (නපුරෙහි) රූපයම බවත් නුඹලාගේ සවනට වැටෙන ඇයගේ හඩ විෂ සර්පයන්ගේම ශබ්දයක් යන්නත් අමතක නොකරන්න

තවද පසුගිය 19 වන සියවසයේ මැද භාගය වනතුරු ඉංග්‍රීසිවරුනගේ පොදු නීතියට අනුව කාන්තාව යනු රටක පුරවැසිභාවය නොලද පිරිසක් ලෙස සලකන ලදී. එපමණක් නොවේ කාන්තාවට පමණක් යයි කිසිදු අයිතියක් හෝ නීතියක් ඔවුන් වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක නොවුනි. එය කොතරම් ද යයි පවසනවා නම් ඇයි අදින වස්ත්‍රය ඇයට අයිති එකක් ලෙස තබාගැනීමට පවා අවසරයක් ඇයට නොතිබුණි.

එසේම 1567 දී ස්කොට්ලන්තයේ පාර්ලිමෙන්තුව කාන්තාවට කිසිදු ආකාරයක තනතුරක් හෝ බලයක් නොදිය යුතු බවට නීතියක් සම්මත කරන ලදී. මේ ආකාරයටම අටවන හෙන්රි සමයේ ඉංගී්‍රසිවරුන්ගේ පාර්ලිමෙන්තුව “කාන්තාව අපිරිසිදු කොට්ඨාශයක් වන නිසා ඉන්ජීල් දහම ඉගෙනීම තහනම්” යයි නීතියක් සම්මත කරන ලදී.

එසේම 1805 වන තුරු ඉංග්‍රීසිවරුන්ගේ නීතියේ පුරුෂයෙකු තම බිරිද අලෙවි කිරීම අනුමත කාරණයක් ලෙස සදහන්ව තිබුණි. බිරිදකගේ වටිනාකම පෙනී 6ක් (සිලිං භාගයක්) බවට ද  තීරණයක් පැවතුණි.

ප්‍රංශයේ පාර්ලිමේන්තුව 586 වර්ෂයේ කාන්තාව මනුෂ්‍ය ඝනයට අයත් පිරිසක්ද? නැද්ද? යන්න තීරණය කිරීමට විද්වත් කමිටුවක් පත්කරන ලදී. එසේ පත්කල එම කමිටුව අවසාන වාර්ථාව “කාන්තාව මනුෂ්‍ය ඝනයට අයත් පිරිසකි, නමුත් ඔවුන් මවා ඇත්තේ පුරුෂයන්ට සේවය කිරීම සදහා පමණකි” යනුවෙන් තින්දුව ලබාදෙන ලදී.

මුහම්මද් (සල්) තුමා මගින් ඉස්ලාම් දහම ප්‍රකාශවන්නට පෙර අරාබි සමාජයේ ද කාන්තාව වෙළද භාණ්ඩයක් ලෙස සලකන ලදී. ඔවුනට කිසිදු ආකාරයක අයිතියක් හිමි වී නොතිබුණි. එපමණක් නොවේ අනිකුත් සමාජයන් මෙන්ම මෙම සමජයේත් කාත්තාවට වදහිංසා මෙන්ම ඔවුන් පණපිටින් වලලන සිරිතක් ද එම සමාජයේ පැවතුණි. ගැහැණු දරුවකු පවුලක උපත ලැබීම දුර්භාග්‍යයක් ලෙසත් සමාජයට මුහුණදිය නොහැකි ලැජ්ජාවට කාරණයක් ලෙසත් ඒ සමජය සලකන ලදී.

ලාංකීය සමාජයේ බහුතරය පිලිපදින බුදුදහමේ කාන්තාව පිලිබදව පවසන කරුණූ කාරණයන් පිලිබදව දැන් අවධානය යොමු කලේ නම්. ලොව අනිකුත් දහමන් හා බුදුදහම කරට කර සිටී. මෙහි දී පැවසිය යුතු කාරණයක් ඇත. එනම් බුදුදහම පිලිබදව කථාකරන විට එය කථා කල යුත්තේ බුද්ධ දේශනයන් පදනමස් කරගෙන මිස බෞද්ධ සමාජය හෝ බෞද්ධ සමාජයේ විද්වතුන් පදනම් කරගෙන නොවේ. ඒ අනුව කාන්තාව සම්බන්ධයෙන් බුදුදහමේ ඉගෙන්වීම කුමක්ද?

මෙම කාරණය කෙරෙහි බුද්ධිමත් අවධානය බුද්ධ දේශන වෙත යොමු කරන ඕනෑම කෙනෙකුහට මුලින්ම නෙත ගැටෙන ප්‍රබලතම සිදුවීම වන්නේ බුදුදහමේ උතුම් ස්ථානයක් වන පැවිදිබව ලැබීම හා එම තැන කාන්තාව සදහා ලබාදීමටත් තමන් එය ලබාගැනීමටත් ප්‍රජාපති ගෝතමී මාතාව (භාග්‍යවතුන් වහන්සෙගේ, මවගේ සහෝදරිය. මවක`ඵරිය කළාට පසු භාග්‍යවතුන් වහන්සේව දැඩිකළාය. පොෂ්‍ය කළාය. කිරි පෙව්වාය) ගත් උත්සාහය හා ඒ තැන ලබාගැනීම සදහා කාන්තාවට කැපකිරීමට සිදුවු කැපකිරීමන්ය. ඒ සිදුවීම කෙරෙහි දැන් අවදානය යොමු කරමු.

එක් කාලයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ශාක්‍ය ජනපදයෙහි කිඹුල්වත් නුවර නිගොධාරාමයෙහි වාසය කරණ සේක. ඉක්බිති මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී තොමෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිටින තැනට පැමිණ ස්වාමිණි, ස්ත්‍රීය ගිහිගෙන් නික්ම තථාගතයන් වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කරණ ලද ශාසනයෙහි පැවිදිවීම යහපතැයි කීවාය. එයට ගොතමීය, ස්ත්‍රීය විසින් තථාගතයන් වහන්සේ වදාල ධර්ම විනයෙහි ශාසනයෙහි පැවිදිවීම තොපට රුචි නොවේවා යයි  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පවසන ලදී.

දෙවනුවත් මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී තොමෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට, ස්වාමිණි, ස්ත්‍රිය ගිහිගෙන් නික්ම තථාගතයන් වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කරණ ලද ශාසනයෙහි පැවිදිවීම යහපතැයි කීවාය. එයට ගොතමීය, ස්ත්‍රිය විසින් තථාගතයන් වහන්සේ වදාල ධර්ම විනයෙහි ශාසනයෙහි පැවිදිවීම තොපට රුචි නොවේවා යයි  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පවසන ලදී.

තෙවනුවත් මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී තොමෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට, ස්වාමිණි, ස්ත්‍රිය ගිහිගෙන් නික්ම තථාගතයන් වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කරණ ලද ශාසනයෙහි පැවිදිවීම යහපතැයි කීවාය. එයට ගොතමීය, ස්ත්‍රිය විසින් තථාගතයන් වහන්සේ වදාල ධර්ම විනයෙහි ශාසනයෙහි පැවිදිවීම තොපට රුචි නොවේවා යයි  භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පවසන ලදී.

අවසර නොලැවීම නිසා ප්‍රජාපතී ගෝතමී තොමෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාළ ධරAම විනයෙහි ගිහිගෙන් නික්ම අනගාරිය නම් ශාසනයෙහි පැවිද්දට අවසර නොදේයයි සිත නරක් වූවා, කදු`එ පිරුණු ඇසින් යුක්තව, පිටව ගියාය.

අවසානයේ ඇය තම හිසකෙස් සිදුවා කසා වස්ත්‍ර හැද තවත් බොහෝ ස්ත්‍රීන් සම`ග බොහෝ දුර පැමිණ බුදුන් වහන්සේ සිටින ප්‍රදේශයේ හඩමින් රුදී සිටින ලදී. මෙය දුටු ආනන‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ ඇයගෙන් කරුණු විමසන ලදී. ඉන් පසු ආනන‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට, “ස්වාමිනි, මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී තොමෝ ඉදිමී ගිය පයින් ධූලි වැකුනු සිරුරින්, දුක් වෙමින්, නරක්වූ සිතින්, කදු`එ පිරුණු ඇස් ඇතිව අඩමින් සිටී. ස්ත්‍රීය තථාගතයන් වහන්සේ විසින් වදාළ ධර්ම විනයෙහි ගිහිගෙන් නික්ම අනගාරිකවූ පැවිද්ද ලබන්නේ නම් යහපතකි”. යයි පවසන ලදී. නමුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කරන ලදී. නැවත නැවතත් ආනන‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ කාරණය පිලිබදව භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් විමසා සිටින ලදී. නමුත් දිගින් දිගටම ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කිරීම නිසා මේ පිලිබදව තවදුරටත් විමසීම පලක් නොවන බව අවබෝධ කරගත් ආනන‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ අවසානයේ “ගිහිගෙන් නික්ම අනගාරික සංඛ්‍යාත පැවිද්ද ලබා සෝවාන් ඵලය හෝ සකෘදාගාමි ඵලය හෝ අනාගාමි ඵලය හෝ අර්හත් ඵලය ප්‍රත්‍යක‍ෂ කරන්ට සුදිසුය” විමසන ලදී. එයට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ “ආනන‍දය, ප්‍රජාපතී ගෝතමි තොමෝ කරුණු අටක් පිළිගන්නේ නම් ඇයට උපසම්පදාව හිමිය.

1. උපසම්පදා වී වර්ෂ සියයක් ගිය භික‍ෂුණිය වුවද එදා උපසම්පදා වූ මහණහට වැදීම හා දැක හුනස්නෙන් නැගටීම යනාදී වශයෙන් ගරුකල යුතුය.

2. භික‍ෂුණිය විසින් භික‍ෂූණ් නැති ආවාසයක වස් නොවිසිය යුතුය.

3.  අඩ මසකට වරක් භික‍ෂුණිය විසින් භික‍ෂූ සංඝාගෙන් පොහොය විචාරීම ද අවවාද ඇසීම ද කලයුතුය

4. වස් විසු භික‍ෂුව උභය සංඝයා ඉදිරියේ පවාරණය කල යුතුය

5. ඇවැතකට පැමිණි භික‍ෂුණිය විසින් සංඝයා දෙකොටස වෙත පක‍ෂයක් පුරණ හික්මීමෙහි හැසිරිය යුතුයි.

6. දෙවර්ෂයක් ධර්ම සයෙක්හි හික්මෙන ලද හික්මීම් ඇතිව හික්මෙන්නිය විසින් දෙ වැදෑරුම් සංඝයා කෙරෙහි උපසම්පදාව සෙවිය යුතුය.

7. කිසියම් කරුණකින් භික‍ෂුණිය විසින් භික‍ෂූන්ට ආක්‍රේශා නොකළ යුතුය. පරිභව නොකළ යුතුය.

8. අද පටන් භික‍ෂුණීන්ට භික‍ෂූන් කෙරෙහි වචන මාර්ග වැසූයේය. භික‍ෂුණීන්ට භික‍ෂූන් කෙරෙහි වචන මාර්ග නොවැසුවේය.

මෙසේ කරුණු අට ප්‍රජාපතී ගෝතමී තුමියට පැවසීමේන් අනතුරුව සසුනට තිබු දැඩි කැමැත්ත නිසා ඇය මෙම කරුණු 08 පිලිගෙන සසුන් ගතවන ලදී.

මෙම සිදුවීම කෙරෙහි බුද්ධිමත් අවධානය යොමු කරන ඕනෑම කෙනෙකු හට බුදුදහම තුල කාන්තාවට හිමිව පවතින ස්ථානය අවබෝධ කරගැනීම අපහසු නොවනු ඇත. විශේෂයෙන් ඉහත 08න් 01, 02, 07 හා 08 කරුණු පිලිබදව හොද අවධානයක් යොමුකලේ නම් මෙය පහසුවෙන් අවබෝධ කරගනු ඇත. මෙසේ මා කරුණු බුද්ධ දේශන ඇසුරින් ඉදිරිපත් කරන විට සමහරක් බෞද්ධ විද්වතුන් මෙම කරුණු කාරණයන් සදහා විවිධ අර්ථ කථන ලබාදීමට පු`එවන. මෙහිදී මෙම සිදුවීම මුල සිට අගදක්වා මධ්‍යස්ථව හිද නිරීක‍ෂණය කලයුතුයි. එනම් ප්‍රජාපතී ගෝතමී තුමියගේ අඛණ්ඩ උත්සාහය, ආනන‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සෙගේ අඛණ්ඩ උත්සාහය පිලිබදව ගැඹුරින් අධ්‍යනය කලයුතුයි. එවිට එදා පැවතී සමාජයත් ඒ සමාජයට ප්‍රකාශිත බුදුදහම තුල කාන්තාවට හිමිව පැවතී ස්ථානයත් පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැක. මෙය වඩාත් හොදින් අවබෝධ කරගැනීම සදහා මෙම සිදුවීම අවසානයේ ආනන‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ හට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පවසන කාරණය ඉතා වැදගත් වේ. එනම්,

“ආනන‍දය, ඉදින් ස්ත්‍රීය තථාගතයන් වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කරණ ලද ධර්මයේ පැවිද්ද නොලැබූයේ නම්, ආනන‍දය, බ්‍රහ්මචරය්‍ය බොහෝ කල් සිටියේ වන්නේය. වර්ෂ දහසක් සද්ධර්මය පිහිටන්නේය. ආනන‍දය, යම් දවසෙක සිට ස්ත්‍රිය තථාගතයන් වහන්සේ විසින් වදාළ ධර්ම විනයෙහි ගිහිගෙන් නික්ම අනගාරිය නම් සස්නෙහි පැවිදි වූයේද, ශාසනය වර්ෂ පන්සියයක් සද්ධර්ම සිටින්නේය. එසෙම් යම්සේ කිසි කුලයක ස්තී්‍රහු වැඩිවෙත් ද පුරුෂයන් අඩුවෙත්ද ඒ කුලයේ ගම්පහරණ සොරුන් විසින් පහසුවෙන් මැඩ පැවැත්විය යුත්තේද එසේම යම් ධර්ම විනයෙහි ස්තී්‍රය පැවිද්ධ ලබයි ද ශාසනය බොහෝ කල් නොපවතින්නේය, එසේම සම්පූර්ණ වු හැල් කෙතෙහි සුදු ඇට ඇති රෝග පහළවේද එසේ ඒ හැල් කෙත බොහෝ කල් නොපවතී එසේම ස්ත්‍රිය යම් ධර්ම විනයක පැවිද්ද ලබයි ද ඒ ධර්ම විනය බොහෝ කල් නොපවතී…………………………”


මේ අනුව කාන්තාව සම්බන්ධයෙන් බුදුදහමේ ස්ථාවරය ද පහසුවෙන් අවබොධ වේ.

අබු අර්ශද්

ඉස්ලාම් කාන්තාවට ලබා දී ඇති අයිතීන් -කෙතරම් දුරට කාන්තා අයිතීන් ආරක‍ෂා කර ඇත්තේද?

කාන්තා නිදහස වෙනුවෙන් හඩ නැගු ඇය ඉස්ලාම් දහම ප්‍රචාරය කරන උතුම් කාන්තාවක් වූයේ කෙසේද?

දික්කසාදය හා ඉස්ලාම් නීතිය

හිජාබ් -ෆර්දාව ඇඳීම ඔවුන්ගේ නිදහස පැහැරගැනීමක්ද?

කාන්තා නිදහස වෙනුවෙන් හඩ නැගු ඇය ඉස්ලාම් දහම ප්‍රචාරය කරන උතුම් කාන්තාවක් වූයේ කෙසේද?

කිතු දහම ප්‍රචාරය කරන, කාන්තා නිදහස වෙනුවෙන් පෙනී සිටි, ගුවන් විදුලි ප්‍රවෘත්ති නිවේදිකාවක් වූ ඇය දැන් ඉස්ලාම් දහම ප්‍රචාරය කරන උගත් කාන්තාවකි. ඇය ඇමෙරිකාවෙහි —ඔහියෝ˜ නගරයෙහි පිහිටා ඇති මුස්ලිම් කාන්තාවන් සඳහා ඇති ජාතික සංවිධානයෙහි අධ්‍යක‍ෂිකාව —ආමිනා අස්ලමි˜ය.

—හිජාබ් පිටු පස සිට මුස්ලිම් කාන්තාවක් කථා කරයි˜ යන මෑයෙන් ඇමෙරිකාවෙහි ඇති —ඩෙන්නෙස්සි විශ්ව විද්‍යාලයෙහි˜ ඇය කළ කථාවෙහි ඉතා වැදගත් කොටස් කිහිපයක් මෙහි සඳහන් වේ.

අවුරුදු කිහිපයකට පෙර සරසවියක අළුත් විෂයක් සඳහා එක් වීමට ගොස් සිටියෙමි. පංති කාමරයේදී, සමහර අරාබි තරුණියන් තම පාරම්පරික හිජාබ් ඇඳුමෙන් සැරසි සිටීම දුටු විට මා තුළ පිළිකුලක් ඇති විය. මෙම පිළිකුල් සහගත ජාතියක් සමග මා පංති කාමරය අසුන්ගන්නේ නැත යනු තීරණය කර, පංති කාමරයෙන් පිටත්වී නිවසට පැමිණියෙමි.

aminahassilmiනමුත, මාගේ ස්වාමි පුරුෂයා ඔබ අනිවාර්ේ‍යන් පංතිවලට සහභාගි විය යුතුයි යනු තරයේ ඉල්ලා සිටී නිසා, මා තුළ යම් තීරණයකට එළඹ යළි පංතිවලට සහභාගිවුනෙමි. මාගේ පංතියෙහි සිටින එම අඥාන මුස්ලිම් තරුණියන්ගේ ආගම් වෙනස් කිරීමයි මා ගත් තීරණයවූයේ. මා සමග එකම පංතියෙහි වූ එම මුස්ලිම් තරුණියන්ව කිතු දහමට හැර විය යුතුයි යන අරමුණෙන් අල්කුර්ආනය කියවන්න පටන් ගත්තෙමි. මුහම්මද් එක් බොරුකාරයෙක්, ඉස්ලාම් පිළිගනු ලැබූ දහමක් නොවෙයි යනු ඔප්පු කිරීම මා තුළ වූ එකම අධිෂ්ඨානය විය.

නමුත් අල්කුර්ආනය කියවන්න කියවන්න ඉස්ලාම් පිළිබඳ දැනගත යුතුයි යන ආශාව මා තුළ වර්ධනය විය. විශේෂයෙන් පිරිමීන් හා කාන්තාවන් පිළිබඳ ඉස්ලාම් පවසන්නේ කුමක්ද? යනු දැනගැනීමට මා තුළ ප්‍රිය භාවයක් පැවතුනි.

මුස්ලිම් කාන්තාවන් තම ස්වාමි පුරුෂයන් විසින් වද හිංසාවන්ට ලක්වෙමින් සිටී යනුවෙන් මා සිතු වාර ගණන අනන්තය. සාමානේ‍යන් මුස්ලිම් කාන්තාවන් පිළිබඳ මෙසේ පවසනු ලැබීම මා විශ්වාස කළෙමි. නමුත්, මේ සියල්ල ශ.ද්ධවූ අල්කුර්ආනයට මුළුමනින්ම විරුද්ධවූ කි්‍රයාවන් යනු එය කියවීමෙන් පසු අවබෝධ කරගත්තෙමි.

ඉතා පුළුල්ව ඉස්ලාම් පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමෙන් පසු පිරිමීන්ට හා කාන්තාවන්ට ඔවුන්ගේ ස්වාභාවිකත්වයට ආවේනිකව සමාන අයිතීන් ලබා දී ඇති බව මා වටහාගත්තෙමි. පිරිමීන්ට මෙන් කාන්තාවන්ටද අධ්‍යාපනය ලබාගැනීමේ අයිතිය ඉස්ලාම් ලබා දී ඇති බවද මා දැනගත්තෙමි. අවුරුදු 1400 පෙරම කාන්තාවන් දේපළවලට උරුමකම් කීමේ අයිතිය ඉස්ලාම් විසින් ලබා දී ඇති බව දැනගත් විට මා මවිතයට පත්වුනෙමි. යම් මුස්ලිම් කාන්තාවක් විවාහවීමත් සමග ස්වාමි පුරුෂයාට අයිති හුදු භාණ්ඩකයක් නොවෙයි. මේ නිසයි විවාහයට පසුවද කාන්තාවකට තම ස්වාමි පුරුෂයාගේ නමත් සමග තම නම කීමට අනුමැතිය නැත්තේ. තම විවාහයෙන් පසුවත් තම අනන්‍යතාවය රැකගැනීමට මුස්ලිම් කාන්තාව අයිතිය ලබා ඇත්තේ.

තම පංතියෙහි මුස්ලිම් ශිෂ්‍යාවන්ව කිතු දහමට හැරවීමේ එකම වෛරයෙන් පුරා අවුරුදු දෙකක් ඉස්ලාම් දහම අධ්‍යයනය කළෙමි. නමුත් මෙම කාලය තුළ මා බොහෝ වෙනස් කම් වලට ලක්වුනෙමි. මාගේ කි්‍රයා කලාපයන්හි ඇතිවන වෙනස පිළිබඳ මාගේ ස්වාමි පුරුෂයාද අවදානය යොමු කිරීමට අමතක නොකළේය. මත් පැන් පානය කිරීම සඳහා සුරා සැල්, රාත්‍රි සමාජ ශාලාවල් කරා යෑම මා නතර කළෙමි. ඒ වෙනුවට නිවසෙහි සිට අල්කුර්ආනය කියවීමෙන් මා ආත්ම තෘප්තියක් ලබාගත්තෙමි. මාගේ කි්‍රයා කලාපයන් පිළිබඳ මාගේ ස්වාමි පුරුෂයා තුළ සැක සංකා පහළවීම නිසා මා දික්කසාද කළේය. මාගේ දරුවන් තිදෙනා සමග මා තනිව ජීවත්වෙන්නට පටන් ගත්තෙමි. එක් මුස්ලිම් විද්වතෙකු වෙත ගොස් මාගේ සැකයන් අසා නිරාකරනය ගත්තෙමි. පසුව 1977 හි ඉස්ලාම් දහම වැළඳ ගත්තෙමි.

නමුත, සමහර නීති රීතින් පිළිබඳ මා තුළ දෙගිඩියාවක් පැවතුනි. හිජාබ් නම් ගෞරවනීය ඇඳුම අඳින ලෙස ඉස්ලාම් මුස්ලිම් කාන්තාවන්ට නියෝග කරයි. කාන්තාවන් තම හිස ආවරණය කිරීමෙන් ඔවුන් සියල්ලන් ඉදිරියේ කැපී පෙනීමයි හිජාබ්හි සුවිශේෂත්වය වන්නේ.

කාන්තාව තම කය ආවර්ණය කළ යුතුයි යනු මා පිළිගත්තෙමි. නමුත් මාගේ හිසත් ආවර්ණය කළ යුතුද? යන දෙගිඩියාවක් මා තුළ තිබිනි. නමුත්, ශ.ද්ධවූ අල්කුර්ආනය මගින්, අප මුස්ලිම්වරුන් වශයෙන් සංකේතවත් කරගැනීම සඳහා කය ආවර්ණය කරන ලෙස නියෝග කෙරෙයි. මා මුස්ලිමෙක්මි – අපේ හිමියන් අපට ලබා දී ඇති අයිතීන් අපි හොඳින් දනිමු. හිජාබ් යනු බාධාවක් නොවෙයි, එය අයිතියක්, වරප්‍රසාදයක් යනු මා අවබෝධ කරගත්තෙමි. එය පැළඳ ගැනීම සඳහා කොයි වගේ කැප කිරීමක් කිරීමටත්, මාගේ දිවිය පුදන්නටත් මා සූදානම් විය යුතුයි යන හැඟීම මා තුළ ඇතිවීමත් සමගම මා එය පළඳින්නට පටන් ගත්තෙමි.

කාන්තා නිදහස වෙනුවෙන් හඩ නැගීමද මා අත්හැරියෙමි. එය මට අධ්‍යාත්මකව සැනසීමක් නොදුන්නේය. මුස්ලිම් කාන්තාවක් වශයෙන් ඉස්ලාම් මට සියළු අයිතීන් ලබා දී ඇති බව මා දැනගත්තෙමි.

ඉස්ලාම් කාන්තාවන්ට වෘත්තීන්, රැකියාවන්හි නිරතවීම තහනම් කර නැත. නමුත් ඉතා උතුම් වෘත්තිය කාන්තාවක් මවක් වශයෙන් සිටීමයි. එම උතුම් මෙහෙවර තුළිනුයි මතු පරම්පරාවෙහි නැවුම් චින්තනයන් බිහි කළ හැක්කේ.

ඉස්ලාම් දහම වැළඳ ගැනීමෙන් පසු හිජාබ් ඇඳ මා රැකියාවට යෑම නිසා ගුවන් විදුලි ප්‍රවෘත්ති නිවේදිකා පදවිය මාගේන් උදුරා ගන්නා ලදි. තවද දික්කසාදයත් සමග අධිකරණ තීරණයක් මත මාගේන උදුරා ගන්නා ලද මාගේ දරුවන් තිදෙනා යළි මාත් සමග එක්වී ඉස්ලාම් දහම වැළඳ ගත්තෝය. මාගේ දෙමාපියන් හා පෙර ස්වාමි පුරුෂයාද ඉස්ලාම් දහම වැළඳ ගත්හ. මාගේ පවුලේ ඥාතීන්ද මෙම සත්‍ය කරා නැඹුරුවෙමින් සිටිති.

මා කිසිවක් දැක බියනොවෙමි. මා කුමන ස්ථානයක වූවත් එඩිතරව සත්‍ය පවසමි. මාගේ වචනයන්, කි්‍රයා කලාපයන් සියල්ලට අල්ලාහ් ඉදිරියෙහි මා පිළිතුරු දිය යුතුයි යන බිය පමණයි මා තුළ රජකරන්නේ.

ඉස්ලාම් දහම සෙසු අය සමග ඛෙදා ගැනීමයි මා විඳින ලොකුම වින්දනය.

ආමිනා අස්ලමිගේ මෙම කථාව Knoxville – News – Sentinal, Tennesseeයන පුවත් පතෙහි පළවූවකි.

ආචාර්්‍ය : ජවාහිරුල්ලාහ්.අනුවර්තනය: අබූ අස්මා.


දික්කසාදය හා ඉස්ලාම් නීතිය

ආගමානුකූලව ස්වභාවික නීතිරීතිවලට පටහැනි වුවද මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරනු ලැබූ දික්කසාදය වනාහී ජීවිත කාලය පුරාවටම සහයෝගයෙන් සහ එකමුතුවෙන් ජීවත්වීමට සැමියා සහ බිරිය ඇතිකරගත් ආදරණීය ගිවිසුම උල්ලංඝනය කිරීමකි. ස්වභාවික පැවැත්මෙන් හා එහි අවශ්‍යතාවලින් සමාජය ඈත් කරනු ලබන්නේ පවුල් කඩා බිඳ වැටෙන දික්කසාදය නමැති සංකල්පය තුළිනි.

පවුලක් කඩාකප්පල්වීම නිසා, එහි උණුසුම හා සෙනෙහස විඳිමින් ජීවත් වූ සැමියා සහ බිරිය පමණක් නොව දූ දරුවන් ද පීඩාවට පත්වෙති. තම පවුල තුළින් පමණක්ම ලැබෙන එකී සෙනෙහස අහිමිවීමෙන් අධ්‍යාත්මික මානසික හා සදාචාරාත්මක පරිහානිවලට හා විෂමතාවන්ට මුහුණදීමට එම පවුලේ සියලු සාමාජිකයන්ට සිදුවෙති.

මේ හේතූන් නිසා භයානක උමතුවක් හෝ අපරාධයක් වැනි නොවැළැක්විය හැකි හේතු මත මිස දික්කසාදය ලබාගැනීමේ ඉඩකඩ කිසිවකුට විවෘත නොකළ යුතු බවට සමාජ, නීති සහ මනෝ විද්‍යාඥයෝ අදහස් පළ කරති.

යුග දිවියක් ගත කරමින් සිටින දෙපළක් අතර ඇතිවූ අයහපත් සම්බන්ධතාව නැවතත් සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත් කිරීමට කුමක් කළ යුතුද? ඊට එකම මග දික්කසාදයද?

දික්කසාදයට ඉඩ නැත යනුවෙන් ක්‍රිස්තියානි ආගම තුළ ද ඉතා පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කර තිබේ. යළි සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත් කිරීමට නොහැකි තරමට පවුල් ජීවිතය බිඳ වැටෙන විට ඒ පිළිබඳව යථාර්ථවාදීව දකින ඉස්ලාමය විකල්ප මාර්ගයකට ඉඩකඩ සලසයි.

එමෙන්ම එම විකල්පය වැරදි ආකාරයට යොදවනු ලැබීම වළක්වනු පිණිස දැඩි නීතිරීති සම්ප්‍රදායක් ද හඳුන්වා දෙනු ලැබේ. සම්බන්ධතා බිඳ වැටීමෙන් පසුව නැවතත් බල කිරීමකින් ඔවුන් දෙපල විවාහ බන්ධනය තුළ රඳවා තැබීම විසඳුමක් නොවේ. ඉන් තත්ත්වය තවත් අහිතකර වනු ඇත.

නමුත් දෙවියන් වහන්සේ අනුමත කළ දේ අතරින් උන් වහන්සේ පි‍්‍රය නොකරන්නේ දික්කසාදය යි යන්න සෙසු ආගම්වල මෙන්ම ඉස්ලාමයේ ද දක්නට ලැබෙන වැදගත් පණිවිඩයකි.

එය අයහපත් විසඳුම් අතරින් එකක් තෝරා ගැනීමක් වැනිය. දික්කසාදය හැකි තරම් වළක්වාලමින් විවාහ බන්ධනය තහවුරු කරලීම සඳහා ඉස්ලාමය කටයුතු යොදා තිබේ.

දික්කසාදය සඳහා ඉදිරිපත් වීමට පිරිමින්ට ලැබෙන අවස්ථා සුලභය. එහෙත් ස්ත්‍රීන්ට ලැබෙන්නේ සීමිත අවස්ථාවක් පමණි. ඊට හේතු ද නැත්තේ නොවේ. දික්කසාදයේ දී පිරිමියා විසින් ගැහැණියට ලබාදුන් දෑවැද්ද අහිමි කර ගන්නේය. දරුවන් හදාවඩා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය මුල්‍ය හා ආර්ථික පහසුකම් ලබා දීමෙන් බැහැරවීමට ඔහුට නොහැකිය.

විවාහය සඳහා කාන්තාවන් සහ පිරිමින් උනන්දු කරවන ඉස්ලාමය ඉන් බැහැර වීමට ඇති දික්කසාදය නමැති මාර්ගය කටුක හා දුෂ්කර එකක් බවට පත්කර යුගදිවිය සතුටුදායක කරලීම සඳහාත්, ඔවුන් ජීවත්වන සමාජයේ යහපත සඳහාත් මග පෙන්වීම් ලබාදෙයි.

“පුරුෂයිනි ඔබලාගේ බිරියන් සමඟ කරුණාවෙන් හා යුක්ති සහගතව කටයුතු කරන්න. ඔබ ඔවුන්ගෙන් යමක් පි‍්‍රය නොකරන්නේ නම් ඔබට දෙවියන් වහන්සේ ආශීර්වාද කිරීමට එම කරුණම හේතුවීමට පුළුවන.”

(ශු. කුර්ආන් 4:19)

කරුණාව දයාව මෙන්ම සාධාරණය සහිත පවුලක් නඩත්තු කිරීම හා සිය බිරිය සමඟ දිවි ගෙවන ලෙස ඉස්ලාමය අණ කරන අතර, ඇතැම්විට අමනාපයක් සිදුවුවහොත් එය මුල්කරගෙන දික්කසාදයට නොඑළඹෙන ලෙස ඔහුට අවවාද කරයි.

“සැමියා වෙතින් අකාරුණික බවක් හෝ අලස කමක් දුටුවිට තමන් අතර සමථයක් ඇතිකර ගැනීම වඩා හොඳය. මන්ද සාමය වඩාත් හොඳය.

(අල්-කුර්ආන් 4: 18)

දික්කසාදයක් සඳහා ඉදිරිපත්වීමට පුරුෂයන්ට අවස්ථාවන් බහුලව තිබුන ද හිතුමතේට කටයුතු කිරීමට හෝ බිරියට හිරිහැර කිරීමට හෝ ඇය නිවසින් පිටමං කිරීමට හෝ කරදර වලට යොමු කිරීමට හෝ ඔහුට අයිතියක් නැත.

පවුල් ජීවිතයේ අත්විය හැකි ගැටලු හා අනවබෝධය තුරන් කර සාමකාමී හා ස්ථිර තත්ත්වයට නැවත ගොඩනැංවීම සඳහා සැමියාගෙත්, බිරියගේත් සමීපතම ඥාතීන් සහභාගී කර ගැනීම පිළිබඳව ද ඉස්ලාමය සඳහන් කර ඇත. මෙමගින් දෙපලගේම ආත්ම ගරුත්වය හා පුද්ගලිකත්වය ආරක්‍ෂා වන අතර දෙදෙනා දික්කසාදයෙන් මුදා ගැනීම සඳහා දැඩි අවශ්‍යතාවයක් සමීපතමයන්ට තිබෙන නිසා දික්කසාදයට යාමේ ඉඩකඩ බොහෝ සෙයින් අඩුවේ.

නමුත් අපහසුතා මධ්‍යයේ අපි‍්‍රයජනක වූ විවාහ ජීවිතයකට සදාකල් කොටු නොවී බිරියගේ අයිතීන් ආරක්‍ෂා කිරීමට ප්‍රායෝගික විසඳුම් ගණනාවක් ද ඉස්ලාම ඉදිරිපත් කරයි. ඒ අනුව පහත දැක්වෙන ඕනෑම කරුණක් ඇතුළත් කර ගැනීමට බිරියකට අයිතිය තිබේ.

අ. භාවමය නොගැළපුම

ආ. නඩත්තු නොසැපයීම

ඇ. අඩන්තේට්ටම්

ඈ. අනිසි ගමන් බිමන්

ඉ. සිය එකඟතාව නොලබා තව කෙනෙකු සමඟ විවාහ වීම.

මේ අන්දමට අවසන් කරනු ලබන විවාහ ගිවිසුමක දී ඉහත කරුණුවලින් එකක් හෝ උල්ලංඝනය කරනු ලබන විට නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට යම්කිසි බිරියකට අවකාශ තිබේ.

ඉස්ලාමය තුළ මෙන්ම විවාහය හා දික්කසාදය තුළ ද කාන්තාවගේ ඉතා සාධාරණ අයිතිවාසිකම් ආරක්‍ෂා කර තිබෙන්නේ මේ ආකාරයට ය.

ෆවුස් මොහොමඩ්

හිජාබ් -ෆර්දාව ඇඳීම ඔවුන්ගේ නිදහස පැහැරගැනීමක්ද?

අපගේ සමාජය තුළ කාන්තාවන් වෙන්කර, පිරිමින් මෙන් නිදහසේ සැරිසරන්න ඉඩ නොදී, ෆර්දා (හිජාබ්) නමැති ලෝගුව තුල වසා කාන්තාවන්ගේ නිදහස ඉස්ලාමය පැහැරගෙන ඇතැයි ඉස්ලාමය පිළිබඳ නිසි අවබෝධයක් නැති අය හා කාන්තා නිදහස ගැන කතා කරන අය ඉස්ලාමය වෙත චෝදනා කරති. මෙය නිවැරුදි ද? සත්‍ය වශයෙන්ම කාන්තාවන් මෙම ෆර්දාව ඇඳීම ඔවුන්ගේ නිදහස පැහැරගැනීමක්ද? එය ඔවුන්ගේ දියුණුවට බාධාවක් වන්නේද? යන්න සිතා බැලීම අපගේ යුතුකමක් වන්නේය.

හිජාබය තහනම් කිරීමට විරුද්ධව ප්‍ර0ශයේ මුස්ලිම් කාන්තාවන් උද්ඝෝශනය

හිජාබය තහනම් කිරීමට විරුද්ධව ප්‍ර0ශයේ මුස්ලිම් කාන්තාවන් උද්ඝෝශනය

හිජාබය තහනම් කිරීමට විරුද්ධව ප්‍ර0ශයේ මුස්ලිම් කාන්තාවන් උද්ඝෝශනය

ෆර්දා යන්නෙහි අරාබි වචනය හිජාබ් යන්නය. යම් දෙයකින් වසාගන්නේද එයට හිජාබ් යනුවෙන් හැඳින්වෙයි.

කාන්තාවන් ඇඟ පසඟ වැසෙන අන්දමේ ඇඳුමකින් තමන්ව වසාගත යුතු බව ඉස්ලාමය නියෝග කර ඇත.

ඕනෑම අවස්ථාවක යම් දෙයක් වසා තබන්නේ නම් එය සුරක්ෂිතව තිඛෙන්නේය. යම් දෙයක් ආරක්ෂාකර, එහි නිකැළැල් බව රැකගනු ලබන්නේද එම භාණ්ඩය (හෝ වස්තුව) උසස් දෙයක් ලෙස ජනයා පිළිගන්නේය. මේ ආකාරයෙන්ම කාන්තාවන්ගේ නිකැළැල් භාවය හා උසස්භාවය රැකගැනීමේ උත්තරීතර අරමුණින් ඉස්ලාමය කාන්තාවන්ට තමන්ව ආවරණය කරගන්නා ලෙස නියමකර ඇති බව පහත සදහන් කුර්ආන් පාඨය මඟින් තේරුම් ගත හැක.

නබිතුමනි,, ඔබ ඔබේ භාර්්‍යාවන්ටත්, ඔබේ ගැහැණු දරුවන්ටත් විශ්වාස වන්තයින්ගේ කාන්තාවන්ටත් ඔවුන්ගේ වස්ත්‍රයෙන් කය වසාගන්නා ලෙස පවසන්න. ඔවුන් අභිමානවත් අය ලෙස සලකා ඔවුන්ට බාහිර අතරවලට මුහුණ නොපා සිටීමට මෙය පහසු මඟක් වන්නේය. අල්ලාහ් අති ක්ෂමාශීලී, මහා කාරුණිකය.˜ (අල්-කුර්ආන් 33: 59).

hijab_2.jpg

ඉහත කුර්ආන් පාඨය ගැන ඉතා ගැඹුරින් අවධානය යොමුකර, අද කාන්තාවන්ට අත්වී තිඛෙන ඉරණම හා දුක් ගැහැට ගැන සිතුවොත් හිජාබයේ වැදගත්කම මනාව අවබෝධ වන්නේය. අද සමාජයේ කාන්තාවන් පිරිමින්ගේ කෙලි බඩුවක් හා ඔවුන්ගේ සමච්චලයට ලක්වූ පිරිසක් බවට පත්වී ඇති බව දකින්නෙමු. අසභ්‍ය කාව්‍යයන්, චිත්‍ර, ඡායාරූප හා සිනමාව මිනිසා තුල ඇති කාමුකත්වය අසාමාන්‍ය ලෙස වැඩි කිරීමට හේතුවන අතර ඔවුන්ගේ ගොදුර වන්නේ කාන්තාවයි.

කාන්තාවන් වැඩපල කිරීම, පොදු වාහනවල ගමන් බිමන් යාම පොදු ස්ථානවල රැස්වීම, අවශ්‍යතාවකට මහ මගේ ගමන් කිරීම යනාදිය කිසිවක් ඉස්ලාමය තහනම් කර නැත. එහෙත් අන්‍ය පිරිමින්, ගැවෙසෙන විටත්, ඇසුරු කිරීමට සිදුවේ නම් එවැනි අවස්ථාවල තමන්ගේ ආරක්ෂාව පිණිස හිජාබය සහිතව යායුතු බව ඉස්ලාමය කියයි. එසේ සහභාගිවීමෙන් (කටයුතු කිරීමෙන්) ඔවුන් වැදගත් පිරිසක්සේ සැළකෙන අතර වෙනත් අතවර හා හිරිහැර කිසිවක් සිදු නොවන්නේය. මේ කනගාටුදායක තත්ත්වයෙන් කාන්තාවන් මුදවා ගැනීම ඉස්ලාමයේ අරමුණ වන්නේය.

මෙපමණක් නොවේ අද කාන්තාවක් නිවසින් බැහැරවී පාරේ ගමන් කරන විටත් සේවාස්ථානවලත් බස්, දුම්රිය, ගුවන් ආදි නැවතුම් පළවලත් රැඳී සිටිනුයේ නිතර සිතේ චකිතයක් ඇතුවය. කා අතින් හෝ තමන්ට අතවරයක් සිදුවෙයි යන බිය ඈ තුල නිතර පවතියි. මෙය නිවසෙන් පිටව ගිය කාන්තාවට පමණක් නොව නිවසේ සිටින අයටද තම නිවසෙන් පිටව ගිය කාන්තාව ගැන බියක් පවතියි. මේ සියල්ලට හේතුවන්නේ ඇයගේ ඇඟ පසඟ වැසෙන පරිදි ඇඳුම් පැළඳුම් භාවිතා නොකිරීමයි.

ඉහත සදහන් කළ අදහස්වලට සවන් දෙන අය ආපසු අපෙන් මෙලෙස ප්‍රශ්න කරති. හිජාබ් වැස්ම ඇන්දවිටත් ඉහත දැක්වූ කරදර කිසිවකට මුහුණ පාන්නට සිදු නොවේ යැයි සහතිකව කිව හැකිද? නරක පුරුදු ඇති පුද්ගලයා හිජාබ් ඇන්දත් නැතත් කාන්තාවන්ට අතවර නොකරන්නේද?

අප ඔවුන්ට දෙන පිළිතුර ගැන අවධානයෙන් බලන්න. හිජාබ් අඳින්නේ නම් සත්‍ය වශයෙන්ම මේ තත්ත්වය උදා නොවේ යැයි සහතිකව කිවහැක. ඒත් එක් දෙයක් ගැන සැළකිල්ල යොමු කළ යුතුය. කාන්තාවගේ හැඟීම් හා පිරිමියාගේ හැඟීම් අතර වෙනසක් ඇත. කාන්තාවන් ස්පර්ශය තුලින් හැඟම්බර වන අතර පිරිමින් සිය දෑසට හමුවන ආකර්ශණීය දර්ශණ තුලින් හැඟම්බර වෙයි. මෙය විද්‍යාත්මකව සොයාගත් සත්‍යයකි.

සත්‍ය මෙසේ තිබියදී පිරිමියාගේ නෙත් සිත් ඇදගන්නා අයුරින් ඇඳ පැළඳ පිරිමින්ගේ හැඟීම් ඇවිස්සීමට සැළසීම ඇයගෙන් සිදුවන්නේය. නරක ගති පැවතුම් ඇති පුද්ගලයා හිජාබ් ඇන්දත් අතවර කරන්නේ යැයි ඇසූවොත් කවුරුන් නිසා ඔහු ඒ තත්ත්වයට පත්වුණේද යන්න සළකා බැලිය යුතුය. එය හිජාබ් නොඅඳින කාන්තාවන් නිසා ඇතිවී තිඛෙන තත්ත්වයකි. හිජාබ් නොඅඳින, ආකර්ශනීය ලෙස හැඳ පැළඳ යන කාන්තාවක් හමුවේ හැඟම්බර වුණු පුද්ගලයෙකු අතින් හිජාබ් අඳින කාන්තාවක් වුවද අතවරයට ලක්විය හැක. එයට මුල්වූයේ ඔහු කළින් ඇතිකර ගත් නරක පුරද්ද වන්නේය.

මෙතරම් දුරට පිරිමියෙකු පිරිහීමටත් ඔහුට යහපත් ජීවිතයක් අහිමි වීමටත් හේතුවූයේ තම ඇඟ පසඟ ප්‍රසිද්ධියේ පෙන්වමින් සැරිසරණ කාන්තාවන් බව නොරහසකි. එහෙයින් මේ ලොකයේ හැම කාන්තාවක්ම සංවරව තම ඇඳුම් පැළදුම් සකස්කර ගැනීමට උනන්දුවන්නේ නම් කාන්තාවන්ගේ ආරක්ෂාව තර වන අතර, අතවර හා දූෂණවලින් මිදී ගැහැණු පිරිමි දෙපාර්ශවයටම අභිමානයෙන් යුතුව ජීවත්වීමට මඟ පෑදෙන්නේය.

මෙසේ හිජාබ් ඇදුමෙන් සැරසී යන කාන්තාවන් සැළකිය යුතු තවත් වැදගත් කරුණක් ඇත. තමන් හිජාබය ඇදගෙන සුරක්ෂිතව ගමන් කරන බව පැවසුවත් සුවඳ විලවුන් හා තොල් නිය ආදියද ඇහිබැම්ද වර්ණවත් කරමින් යකඩ ඉදිරියෙන් කාන්දම් තබන්නාසේ සැරිසැරුවොත් හිජාබයේ අරමුණද සුනුවිසුනුවී යන්නේය. හිජාබය අඳින කාන්තාවට තම මුහුණ හා මැණික් කටුවෙන් පහල අත්දෙක පෙන්විය හැක. එහෙත් පිරිමින් ආකර්ශණය කරගන්නා දේවල්වලින් වැළකිය යුතුය. ඒ ගැන අල්-කුර්ආනය කරන ප්‍රකාශය කුමක්දැයි බලමු.

විශ්වාසවන්ත කාන්තාවන්ටත් මෙසේ කියන්න. ඔවුන් තම බැල්ම පහත් කරගත යුතුය. ඔවුන්ගේ රහසඟ (විලි)ද වසාගත යුතුය. පිටත පෙනෙන අංග හැර˜ (තමා සතු අනෙක් රූපාලංකාරයන් කිසිවක් නොපෙන්විය යුතුය) (අල්-කුර්ආන් 24:31).

හිජාබයට විරුද්ධත්වය දක්වන්නන් තවත් බොරු හේතුවක් දක්වමින්, වැඩ කරන කාන්තාවන්ට හිජාබය මහත් හිරිහැරයක් බව කියති. මොවුන් කියන ආකාරයට වැඩකරන කාන්තාවන්ට හිජාබය හිරිහැරයක් නම් ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයන්හි කාන්තාවන් වැඩකරන්නේ කෙසේද? අපේ රටේ පවා බොහා් කාන්තාවන් වෙළඳීයන්, කම්කරුවන්, ගුරුවරියන්, ප්‍රචාරක වරියන්, ලේඛිකාවන්, පාලිකාවන්, වෛද්‍යවරියන් හා හෙදියන් වශයෙන්්ද තවත් විවිධ සේවාවන් හා වැඩවල යෙදෙන්නෝය. මොවුන් වැඩ කරන්නේ කෙසේද? ක්‍රිස්තියානි කාන්තාවන් කන්‍යා සොයුරියන් නමින් ජීවිත කාලය තුලම හිජාබය ඇඳගෙන සෑම වැඩක්ම (සේවාවන්හිම) යෙදෙන්නෝය. මේ හිජාබය ඔවුන්ට පහසු වන්නේ කෙසේද? වසර 1400 කට පෙර නබි(සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා හා මිත්‍රවරුන් සහභාගිවූ බොහෝ සටන්වලදී තුවාල ලැබූ සෙබලූන්ට ප්‍රථමාධාර හා ප්‍රතිකාර ලබාදීම සදහා එතුමාගේ භාර්යාවන් හා මිත්‍රවරුන්ගේ භාර්යාවන් සම්පූර්ණ හිජාබය ඇඳගෙන හෙදියන් වශයෙන් සේවයේ යෙදුන බව මෙහිදී විශේෂයෙන් මතක් කළ යුතුව ඇත.

වැසි කාලයට වැස්ස තදින් වසින විට තෙමීමෙන් නොයෙක් ලෙඩ රෝගවලට මුහුණ දීමෙන් ආරක්ෂාවීම සදහා අතේ කොතරම් බරට බඩු තිබුනත් කුඩයක් ඉහලාගෙන හැම දුෂ්කරතාවක්ම විඳ දරාගෙන තමා වැස්සෙන් ආරක්ෂා කරගන්න දරන උත්සාහය මෙන් හිජාබයත් බොහෝ පිරිමින්ගේ ඇස්වලින් තම අඟ පසඟ (නොපෙනී) වසාගෙන, භයානක රෝගයක්වූ දූෂණය හා අපචාරවලින් අපව ආරක්ෂා කරගන්නා පලිහක් ලෙස සළකා එය අපේ ජීවිතයට ළංකර ගන්නේ නම් සමාජයේ සදාචාරාත්මක පැවැත්මට මඟ පෑදෙන්නේය.

ලිංගික අපචාර හා බාල අපචාර පිළිබඳව කොතරම් යෝජනා හා අණපනත් පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත කළත් දිනපතා ඒවා වර්ධනය වීමක් හැර මර්ධනයක් හෝ අඩුවීමක් හෝ පෙනෙන්න නැත. කාන්තාවන් ඉස්ලාමය හඳුන්වා දෙන මෙම හිජාබය ඇඳ ගැනීමට පෙරට එන්නේ නම් මෙවැනි පිළිකුල් සහගත තත්ත්වයෙන් සම්පූර්ණයෙන් මිදීමට හැකිවන්නේය. අපරාධ ගැන බියෙන් තොරව කාන්තාවන්ට නිදහසේ තම වැඩ කටයුතු සඳහා නිවසින් පිටවිය හැකිය.

ඉස්ලාම් කාන්තාවට ලබා දී ඇති අයිතීන් -කෙතරම් දුරට කාන්තා අයිතීන් ආරක‍ෂා කර ඇත්තේද?

ඉස්ලාම් කාන්තාවට ලබා දී ඇති අයිතීන් පිළිබඳ කථා කිරීමට මත්තෙන් වෙනත් ශිෂ්ටාචාරයන්, සංස්කෘතින්, ආගම් කෙතරම් දුරට කාන්තා අයිතීන් ආරක‍ෂා කර ඇත්තේද යනු දැන ගැනීම වඩා උවිතය.

Salma Yaqoob features in the Muslim Women Power Listඅඥාන කාලය යනුවෙන් හඳුන්වන පුරාතන කාලය හෝ වේවා, තාක‍ෂණික යුගය යනුවෙන් හඳුන්වන වත්මන් කාලය හෝ වේවා මෙම සියළු සමයන්හි කාන්තාව පිරිමි ආධිපත්‍යට නතුව අවශ්‍ය විදිහට හසුරුවනු ලැබූහ, විකුණනු ලැබූහ, ලිංගික ආශාවන් ඉෂ්ට කර ගැනීමට පමණක් භාවිතා කරනු ලැබූහ, ගැහැණු දරුවන් සිටීම සෑම අතින්ම හිසරදයක් යැයි සිතා එම දරුවන් වැළලීමද සිදුවූහ.

රෝමානු ශිෂ්ටාචාරය තුළ කාන්තාවගේ චරිතය ඉතාමත් හෑල්ලූලවට ලක්විය. ඇයගේ විවාහයට පසු ඇයත්, ඇය සතු මිළ මුදල් සියල්ල ස්වාමි පුරුෂයාට හිමි විය. තවද ඇය ආත්මාවක් නොමැති සත්වයකු ලෙසින් සළකනු ලැබූහ.

ස්ලෝවෙනික් සමාජය තුළ කාන්තාවන් තමන්ගේ ගැහැණු දරුවන් ලිංගික අතවරයන්ට ලක්වීම බියවී පණ පිටින් ඝාතනය කළහ.

බැබිලෝනියානු ශිෂ්ටාචාරය තුළ කෙනෙකු තවත් කෙනෙකුගේ ගැහැණු දරුවෙකුට හිරි හැර කළේ නම් එකට එක කිරීමක් වශයෙන් ඔහුගේ ගැහැණු දරුවා වද හිංසාවන්ට ලක්විය.

චීන සමාජය තුළ තමන්ගේ සෞභාග්‍ය විනාශ කරන සෝදා පාලූවට ලක්වන ව්‍යාසනයක් සේ සැළකුහ.

භාරත සමාජය තුළ —සති පූජාව˜ (සැමියා නැසී ගිය විට සිය බිරිඳට එම චිතකයටම පැන සිය දිවි නසා ගැනීමට සිදු විය). ඔවුන් එය පුණ්‍ය ක්‍රියාවක් ලෙසද සැළකුහ. වත්මන් යුගයෙහිද මෙවැනි සිදුවීම් පිළිබඳ පුවත් විටින් විට භාරත සමාජය තුළින් වාර්තාවෙමින් පවති.

අරාබි අර්ධත් ද්වීපය තුළද තත්ත්වය මීට වෙනස් නොවූහ. ගැහැණු දරුවන් උපත ලැබීමද අගෞරවයක් ලෙස සැළකු එම සමාජය එම දරුවන් පණ පිටින් වැළලීමටද පසු බට නොවූහ. කාන්තාවගේ ජීවත් වීමේ අයිතිය පවා උදුරාගෙන තිබූ එම සමාජය තුළ කාන්තාවන්ගේ අයිතීන් වෙනුවෙන් හ~ නැගීමට කිසිදු බල වේගයක් නොවීය.

මෙම තත්ත්වය පසුබිම් කොටගෙන ඉස්ලාම් මීට ශත වර්ෂ 14 කට පෙර ලෝකයට හඳුන්වා දුන් කාන්තා අයිතීන් පිළිබඳ මධ්‍යස්තව විග්‍රහයක යෙදිය යුතුය.

ඒක දේව සංකල්පය ලෝකයට හඳුන්වා දෙමින්් එම සංකල්පය යටතේ සමාජය පෙළගැස්සු නබි (සල්) තුමන් එම සමාජය විසින් උදුරා ගනු ලැබු සියළු කාන්තා අයිතීන් දිනා දුන්හ. හය වැනි සියවසේ ජීවත් වූ නබි (සල්) තුමන් ප්‍රථමයෙන් එම අඥාන සමයේ කාන්තාවට එරෙහිව පනවා තිබු සියළු අගුළුවලින් ඇය නිදහස් කරමින් නොනැවතුනු එතුමන්, කාන්තාව මවක් වශයෙන් දියණියක් වශයෙන්, භාර්යාවක් වශයෙන් සමාජයෙහි ඇයට හිමිවිය යුතු සියළු අයිතිවාසිකම් සහ ගෞරවයන් දිනා දුන්හ.

ඉස්ලාම්හි මවක් වශයෙන් ඇගේ චරිතය: ශද්ධවූ අල්-කුර්ආනය මෙසේ පවසයි:

තම දෙමව්පියන්ට යුක්ති ගරුක වන ලෙස අපි මිනිසාට අණකළෙමු. ඔහුගේ මව දුබලත්වයට ඉහළින් දුබලත්වය විඳිමින් ඔහු ඉසුුලූවාය. ඔහුගේ කිරිවැරීම දෙ අවුරුද්දකි. මටද නුඹගේ දෙමාපියන්ටද ස්තුති කරව. මා වෙතටය ඔබගේ යළි පැමිණීම ඇත්තේ (ශ කුර්ආනය 31:14).

අල්ලාහ්ට හැර නැමඳුම් නොකරන ලෙසත්, දෙමාපියන් සමග සෙනෙහෙබරින් කටයුතු කරන ලෙසත්. ඔබගේ ස්වාමියා අණකර ඇත්තේය. ඒ දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකු හෝ ඒ දෙදෙනාම වයෝවෘද්ධ වු විට, ඔවුන්ව (උෆ්) චී යන වචනයෙන් පවා නො අමතන්න. ඔවුන් ඔබගෙන් එලවා නොගන්න. තවද ඔවුන් සමග ගෞරවාන්විත ලෙස කථා කරන්න˜ (ශකුර්ආනය 17:23).

නබි (සල්) තුමන්ගෙන් කෙනෙකු මිනිසුන් අතර මිත්‍රත්වය පැවැත්වීමට වඩා සුදුස්සා කව්ද? යැයි ප්‍රශ්න කළ විට, —ඔබේ මව යැයි පිළිතුරු දුන්හ. පසුව කවරෙකුදැයි ඇසීය? ඔබගේ මව යැයි පිළිතුරු දුන්හ, පසුව කවරෙකුදැයි ඇසීය? එවිටත් ඔබගේ මව යැයි පිළිතුරු දුන්හ, පසුව කවිරුන්දැයි ඇසීය? ඔබේ පියා යැයි නබි (සල්) තුමන් පිළිතුරු දුන්හ˜ (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

ජාහිමා (රලි) නබි (සල්) වෙත පැමිණ ශාස්තෘවරයානනිæ මම ශද්ධවූ සටනෙහි නිරතවීමට කැමත්තෙන් පසුවෙන්නෙමියි කීවේය. එවිට නබි (සල්) තුමන් ඔබගේ මව ජීවතුන් අතර සිටින්නේදැයි? ප්‍රශ්ණ කළහ එම මිත්‍රයා එසේ යැයි පැවසු විට ඇයට ඇප උපස්ථාන කරන්න, —ඇයගේ පාමුල ස්වර්ගය තිඛෙන්නේය˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රයන්: අහ්මද්, නසායී).

හය වැනි ශත වර්ෂයේදීම මවගේ පාමුල ස්වර්ගය ඇතැයි ලෝකයට ගෙන හැර පාපු දහමක් ඇත්නම් එය ඉස්ලාම් පමණි. දියණිය වශයෙන්: —ගැහැණු දරුවෙකු උපත ලැබ ඇය පන පිටින් නොවළලා, ඇය අගෞරවයට පත් නොකර, ඇයට වඩා පිරිමි දරුවාට වැඩි සැළකිල්ලක් නොදක්වා ඇති දැඩි කරයිද ඔහුව අල්ලාහ් ස්වර්ගයට ඇතුල් කරන්නේය˜ යනුවෙන් නබි (සල්) ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: අහ්මද්).

—කෙනෙකුට ගැහැණු දරුවන් පමණක් දායාදයක් වශයෙන් ලැබ, එම දරුවන් සංවර ලෙස හදා වඩා ඇති දැඩි කරයිද එවිට සිය දෙමාපියන්ව ඔවුන් නිරයේ සිට ආරක‍ෂා කරනු ඇත˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ . (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

දියණියන් තිදෙනෙකු සිට, ඔවුන්ව ඉවසීමෙන් හා කරුණාවෙන් තමන්ගේ හැකියාවට අනූකුලව ඔවුන් හදා වඩා ගත්තේ නම්, ඔවුන් ඔහුට අපාය ගින්නෙන් ආරක‍ෂාව සපයනු ඇත˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

දූවරුන් දෙදෙනෙක් සිටින මුස්ලිම්වරයෙක්, ඒ දෙදෙනා කරුණාවෙන් හදා වඩා ගත් විට, ඔහුට ස්වර්ගයට ඇතුළුවන්නට ඒ දෙදෙනා මග සලස්වති˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ.

අධ්‍යාපනය ලබා දීම, යහපත් නමින් ඇමතිම, යොවුන් වියට පත්වූ විට විවාහ කර දීම සියළු පියවරුන්ට තමන්ගේ ගහැණු දරුවන් වෙනුවෙන් ඉටු කළ යුතු වගකීම් වෙයි˜ (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

ගැහැණු දරුවෙකු උපත ලැබීමද මදි පුංචිකමක් වශයෙන් සළකපු සමාජයක, නබි (සල්) තුමන්ගේ මෙවැනි දේශණයන් කාන්තාවගේ ආරක‍ෂාව හා ඇගේ ගෞරවය නගා සිටුවීමට ඉමහත් පිටුවහලක් විය.

උසස්තම දන් දීම කුමක්දැයි පවසන්නද? යනුවෙන් වරක් නබි (සල්) තුමා සුරාකා ඉබ්න් මාලික් (රලි) ගෙන් විමසීය. එසේය නබි තුමනි යැයි සුරාකා පිළිතුරු දුන් විට, ඔබේ දියණිය යැපීමට කිසිවෙක් නොමැතිව ඔබ වෙතට පැමිණෙන කල්හි, ඇය ආදරයෙන් රැක බලා ගැනීමයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

විවාහ කර දීමද ඇයගේ පූර්ණ මනාපය අනූව සිදුවිය යුතුයි. —වැන්දඹු කාන්තාවගේ අභිමතයද, කන්‍යාවියගේ කැමැත්තද නොලැඛෙන තෙක් විවාහයක් නොසිදුවිය යුතු යැයි නබි (සල්) තුමන් පැවසූ විට (ශාස්තෘවරයාණනි`) කන්‍යාවගෙන් කෙසේ අභිමතය ලබා ගන්නේද? යනු විමසූ විට ඇයගේ නිහ~තාවය අභිමතය˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

ඇයගේ අභිමතයෙන් තොරව විවාහයක් සිදුවී එම විවාහය ඇය ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කළේ නම් එම විවාහය වලංගු නොවේ. මෙය ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපත්තියයි. ඉබ්නු අබ්බාස් (රලි) වාර්තා කරයි: —යුවතියෙකු නබි (සල්) තුමන් හමුවට පැමිණ මාගේ පියාණන් මා අකැමති කෙනෙකුට මා විවාහ කර දුන්නේය යනුවෙන් පැවසු විට. නබි (සල්) තුමන් ඇයට, ඉදිරියට කැමති නම් අඹු සැමි සම්බන්ධය පවත්වාගෙන යෑමටත්, අකමැති නම් එය ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කිරීමටත් අයිතිය ලබා දුන්හ.(මූලාශ්‍රයන්: අහ්මද්, අබූ දාවුද්, තිර්මිදි).

ඉස්ලාම් කාන්තා අයිතින් කප්පාදු කරයි යනුවෙන් පදනම් විරහිතව චෝදනා කරන යුදෙව්, කිතුවරුන්ගේ ආගමික ග්‍රන්ථයන් කාන්තා අයිතීන් පිළිබඳ පවසන්නේ කුමක්දැයි? මදකට සොයා බැලීම වඩා උචිතය. —යුදෙව්වරු තමන්ට අයිති ඉඩම් යළි තමන් සතු කරගැනීම සඳහා තමන්ගේ ගැහැණු දරුවන් උකසට තැබීමටද, වහලන් විකුණන වෙළඳ පොලවල විකිණීමටද බලය ලබා තිබ්බේය˜ ෙඛෙලයෙහි (නෙකමියා 5:5) සඳහන් වෙයි.කිතු දහමේ නිර්මාතෘ වරයා වශයෙන් සැළකෙන පාවුල්: —ඇය විවාහ කර දෙන්නා යහපතක් කරයි. විවාහ කර නොදෙන්නා වැඩි යහපතක් කරයි˜ යනුවෙන් පවසයි. (1 කොරින්තියා 7:38).

මෙම දේශණය පිළිගත් කිතු බැතිමතුන් තමන්ගේ දැරියන් කිතු පල්ලිවලට භාර කළහ. මෙම කන්‍යාවියන් තමන්ගේ ස්වභාවික හැඟීම් පවා කැපකර ජීවිතය පුරා දේවස්ථාන කර්තව්‍යන් කිරීමට නියෝග කරනු ලබයි. මෙම තත්ත්වය වෙනත් ආගමික සිද්ධාන්ත වලද දැක ගත හැක.

ඔෂපි ධෙ ෂබාස් පුවත් පතෙහි —රාම් ස්වරූප්˜ ලියූ වාර්තාවක එක් තැනක මෙසේ සඳහන් වෙයි, —රෝමයෙහි එක් කන්‍යා මඩමක මසුන් ඇති කරන තටාකයෙහි ජලය සිඳී යෑමත් සමග එහි ඇති ම~ ඉවත් කරන අවස්ථාවෙහිදි, එතුළ 6000 කට අධික බිළින්ධන්ගේ හිස් කැබලි හමුවිය. ආස්තිරියාවෙහි පිහිටා ඇති කන්‍යා මඩමේ ඇත්ත තත්ත්වය මෙයින් ලෝකයට හෙළිවිය. කාන්තාවන්ගේ ස්වභාවික ලිංගික ආශාවන් පවා මැඩ පවත්වන්නට මෙම ආගම් වෙර දැරීම තුළින් ඇතිවුනු අසංඛ්‍යාත පල විපාකවලින් එකක් පමණි ඉහත උදාරණය.

ඉස්ලාම් දහමේ මෙවැනි ප්‍රායෝගික නොවන එකදු නීතියක් හෝ ගෙන හැර පා හැකිද? ඉස්ලාම් කිසිසේත්ම විවාහ ජීවිතය මතු ලොව ජයග්‍රහණයට බාධාවක් යැයි නොපැවසුවේය. විවාහ ජීවිතය දුරාචාරය සමාජයෙන් තුරන් කිරීමේ ප්‍රධාන සාධකය වශයෙන් පවසා ඇත. නබි (සල්) තුමන් වරක් පවසන විට —කාර්්‍යයන් තුනක් ප්‍රමාද නොකරන්න.

එයින් එකක් නම් ගහැණු දරුවා නියම වියට පැමිණ ඇයට සුදුසු මනාලයාද ලැබුනු විට ඇයගේ විවාහය ප්‍රමාද නොකරන්න. තවත් අවස්ථාවක තරුණ පරපුර බලා මෙසේ ඇමතුහ: —තරුණයිනි ඔබලාගෙන් විවාහ කරගැනීමට ශක්තිය ඇති අය විවාහ කරගන්න. නියතයෙන්ම (ඔබ විවාහ කර ගැනීම) ඔබගේ දෑස් වැරදි දේ බැලීමෙන්ද, ඔබගේ ලිංගික අවයවන් වැරදී දේට පෙළඹවීමෙන්ද ඔබ ආරක‍ෂා කරයි˜ (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

විවාහය ස්වර්ගය කරා යන ගමනට බලවත් රුකුලක් වන බව සියවස් 14 කට පෙර ම නබි (සල්) තුමන් පැහැදිළි කළහ.ඇය බිරිඳ වශයෙන්: කාන්තාවගේ සිය කැමැත්තෙන් තොර විවාහය සිදුනොවිය යුතුයි, එසේ සිදුවූවේ නම් එය පිළිගැනීමේ හෝ ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කිරීමේ සම්පූර්ණ බලය ඉස්ලාම් ඇයට ලබා දී ඇත යන්නට සාධක ඉහත සඳහන් කළෙමු. තවද අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි: —විශ්වාසවන්තයිනි. කාන්තාවන් බලහත් කාරයෙන් නතු කර ගැනීම අනුමත නොවේ˜.(ශ කුර්ආනය 4:19).

බිරිඳ හා ස්වාමි පුරුෂයා අතර සම්බන්ධය පිළිබඳ අල්කුර්ආනය මෙසේ සඳහන් කරයි: —ඇය ඔබටද ඔබ ඇයටද සළුවක් වන්නේය˜ (ශ.කුර්ආනය 2:187).

(සළුවක් ඇඟලූ විට ඔබට මනා පෞරුෂයෙකුත් අලංකාරයකුත් ඔබේ සුළු දොස් සඟවා බාහිර ඔපයකුත් ඔබට ලැඛෙන්නා සේ ඔඛෙන් ඔබේ බිරිඳටද ලැඛෙන්නේය).

තවද යුග දිවියේ දෙදෙනාටම වගකීම් පැවරී තිබීමද මෙයින් දැක ගත හැක. අල්කුර්ආනය පවසයි: —සැමියන්ට භාර්යාවන්ගෙන් හිමිවිය යුතු අයිතීන් තිඛෙන්නාසේම නිසි පරිදි ඔවුන්ගෙන්ද භාර්යාවන්ට ලැබිය යුතු යුතුකම් තිබේ˜ (ශ කුර්ආනය 2: 228).

මහර් දෑවැද්ද (පුරුෂයා විසින් ස්ත්‍රීයට ගෙවන) : විවාහය සිදුවන අවස්ථාවෙහි මනාලයා ඇය අපේක‍ෂා කරන මහර් (දෑවැද්ද) අනිවාර්ේ‍යන් දිය යුතුය. එය නොදීමෙන් ඇයත් සමග විවාහ දිවියට පිවිසීම සම්පූර්ණයෙන් තහනම්ය. —තවද ඔබලා ඔවුන් සමග ආදරයෙන් සහ යහපත්ව හැසිරෙන්න˜ (ශ.කුර්ආනය 4:19).

ඉන් පසුවද ඇයගේ සියළු අවශ්‍යතාවන්, කෑම බීම, ඇඳුම් පැළඳුම් සියල්ල ඇයට සැපයීමද ස්වාමි පුරුෂයා සතු වගකීම බව ඉස්ලාම් සඳහන් කරයි.

ඔබලා අතුරින් කව්රුන් හෝ කෙනෙකු ඔබගේ පවුල් සංස්ථාව තුළ ශ්‍රේෂ්ඨව වැජඹෙන්නේද ඔහු අන් අයටද ශ්‍රේෂ්ඨ වනු ඇත˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: තිර්මිදි).

දික්කසාද වීමේ අයිතිය: පවුල් ජීවිතයෙහි අර්බුදයන් හටගන්නා විට තමන්ගේ ස්වාමි පුරුෂයාගෙන් වෙන්වී ජීවත් වීමටද ඇයට සම්පූර්ණ අයිතිය ඇත. වැන්දඹු කාන්තාවට විවාහ කර ගැනීමේ අයිතිය: ස්වාමි පුරුෂයා මියගිය විට නැතහොත් ඔහුගෙන් දික්කසාද වූ විට තවත් විවාහයක් කර ගැනීමේ උරුමය ඇය සතුය. නබි (සල්) තුමන්, තමන්ගේ ප්‍රථම විවාහය වැන්දඹු කාන්තාවත් සමග කරගනිමින් ලෝකයට පූර්වා දර්ශයක් ලබා දුන්හ.

අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමේ හා අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය: කාන්තා පිරිමි දෙපාර්ශ්වයටම අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීම ඉස්ලාම් අනිවාර්්‍ය කරයි. ආයිෂා (රලි) තුමිය මෙසේ විස්තර කරයි: ශ්‍රේෂ්ඨ කාන්තාවන් වන්නේ මදීනාවට අයත් අන්සාරි කාන්තාවන්ය. මන්ද, ස්ත්‍රීය සතු උපන් ලැජ්ජා බය දැහැමි ඥානය ලබා ගැනීමට ඔවුන්ට බාධාවක් නොවුනේය. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

කාන්තාවන් නබි (සල්) තුමන් වෙත පැමිණ පිරිමීන් ඔබගෙන් දැහැමි අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙහිලා අපට ඉදිරියෙන් සිටින්නෝය. එම හෙයින් අපටත් (අවවාද අනුශාසනා කරන්නට එක් දිනයක් වැය කරන්න යනුවෙන් පැවසූ විට එතුමන් කාන්තා පාර්ශ්වය වෙනුවෙන් දිනයක් වෙන්කර දැහැමි අධ්‍යාපනය ලබා දීමට කටයුතු කළහ.

වැඩි විස්තර

ඉස්ලාමයේ කාන්තා අයිතිවාසිකම්-එක සමානව අධ්‍යාපනය ලබාදීම සෑම දෙමව්පියකුගේම වගකීමකි

අධ්‍යාපනය සෑම මනුෂ්‍යයෙකුට අත්‍යවශ්‍ය දෙයක් සේම, ගැහැණු පිරිමි භේදයකින් තොරව සියලූ දෙනා සතු අයිතිවාසිකමකි. කාන්තාවක් අධ්‍යාපනය ලැබීම වැදගත් වන්නේ, මතු පරම්පරාව බුද්ධිමත්, සදාචාර සම්පන්න පිරිසක් බවට පත්කිරීමේ මහඟ= වගකීම ඇය සතු වන නිසාය. අරාබි ප්‍රස්ථා පිරුළක් ඇත. එනම් —අල්- උම්මු මදරසතුල් ඌලා˜ මව දරුවන්ගේ මුල්පාසලයි.

නබි(සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්)තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ. —යමෙක් අධ්‍යාපනය සොයා ගමන් කරයි නම් ඔහුට ස්වර්ගයේ මාර්ගය අල්ලාහ් පහසු කරවන්නේය.˜
උත්තරීතර අල්ලාහ් මෙසේ කියයි. —ඔබලාගෙන් විශ්වාසවන්තයින්ට හා ශිල්ප ඥානය ලැබූවන්ටද අල්ලාහ් තත්ත්වන උසස් කර පිරිනමන්නේය.˜
ශු.ද්ධ අල්-කුර්ආනයේ පහළවූ මුල්ම වැකිය අධ්‍යාපනයේ වැදගත්කම පෙන්නුම් කරන්නේය.

ඔබව මැවූ පරමාධිපතිගේ නාමයෙන් කියවන්න. අලක් නමැති තත්ත්වයේ සිට මිනිසාට මවනු ලැබුවේ ඔහු විසින්ය.˜
මෙසේ සදාචාරයෙන් තොර අධ්‍යාපනය හැර අනෙක් හැම ශිල්ප සාස්ත්‍රයක්ම හැදෑරීමට ඉස්ලාමය පූර්ණ සහයෝගය ලබා දෙයි. සහබා කාන්තාවන් (මුහම්මද් නබි තුමන්ගේ සමකාලීන කාන්තාවෝ) අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමේදී ලැජ්ජා නොවූ බව පහත සඳහන් නබි වදන්වලින් සනාථ වන්නේය.
—කාන්තාවන්ගෙන් මදීනාවාසී කාන්තාවන් ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨය. හේතුව ආගමික අධ්‍යාපනය ලැබීමෙහි ඔවුන් කිසිවිටක ලැජ්ජාවූයේ නැතැ˜යි ආයිෂා(රළියල්ලාහු අන්හා) තුමිය පැවසූවාය.
අන්සාරි කාන්තාවකු නබි(සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්)තුමාණන් වෙත පැමිණ —මාසික ශුද්ධිය˜ නැවතුන පසු ස්නානය කරනුයේ කෙසේදැයි විමසුවාය. එවිට ස්නානය කිරීමේ විස්තර කර —කස්තූරි˜ තැවරූ පුළුන්වලින් පිරිසිදු කර ගන්නැයි කීවේය. එවිට ඇය ඒ කෙසේදැයි විමසුවාය. නැවත නබි තුමා එයින් පිරිසිදු කරගන්නැයි කීවේය. නැවතත් ඇය ඒ කෙසේදැයි විමසුවාය. එයින් පිරිසිදු කරගන්නැයි නබි තුමා කීහ. නැවතත් ඇය ඒ ප්‍රශ්නය ඇසූවිට නබි තුමා අහක බලාගත්තේය. එවිට ඇගේ අතින් අල්ලා පසෙකට කර පිරිසිදු කරන හැටි කියා දෙන්නෙමියි ආයිෂා තුමිය පැවසුවාය. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).
ස්වර්ගයේ මාවත පහසුකරවන අධ්‍යාපනය පිරිමින්ට පමණක් අනුමත කර ගැහැණුන්ට අනුමත නොකිරීම දෙවියන්ගෙන් හෝ දේව දූතයාණන්ගෙන් සිදුවූයේ නැත.
ලිප මොලවන ගැහැණුන්ට අධ්‍යාපනය කුමක් සඳහාද? යන සිද්ධාන්තය ඉගැන්වූයේ කවුද? එය දේව වාක්‍යයක්ද? නබි වදනක්ද? දෙවියන් විසින් ගැහැණුන්ට ලබාදුන් දැනුම ලබා ගැනීමට ඉඩනොදී ඔවුන්ගේ ජීවිත හොඳ තත්ත්වයකට ගෙන එන්නේ කෙසේද? තම දරුවන්ට ආගම හා ගුණ ධර්ම ඉගැන්වීමට නොහැකිව ඔවුන්ට ඉස්ලාමයේ සුලඟ පවා වැදෙන්නට නොදී, ඔවුන්ගේ මතු ජීවිතය අඳුරු කරවීමට හේතු විය හැක.

මගේ දුව මට අවශ්‍ය හැටියට හදා ගනිමි. අපට අවශ්‍ය අයුරින් ඇය විවාහ කර දෙන්නෙමු. යන හිතුවක්කාර අදහසින් දෙවියන් දායාද කළ අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට ඇයට ඉඩ නොදී සිටීමට කිසිම දෙමව්පියෙකුට දෙවියන් අනුමැතිය දී නොමැත. ගැහැණු පිරිමි භේදයකින් තොරව තම දරුවන් හැමදෙනාටම එක සමානව අධ්‍යාපනය ලබාදීම සෑම දෙමව්පියකුගේම වගකීමකි. එසේ නොකළහොත් දෙවියන් ඉදිරියේ විශාල වරදක් කළ වරදකරුවන් ලෙස පෙනී සිටීමට සිදුවිය හැකි බව අප කවුරුත් තරයේ මතක තබා ගත යුතුය.
නබි(සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්)තුමාණන් වෙත පැමිණි සහබා කාන්තාවන් ඔබතුමාගෙන් ආගමික දැනුම ලබාගැනීමේදී කාන්තාවන්ට වඩා පිරිමින් ඉදිරියෙන් සිටිති. එහෙයින් අපට උපදෙස් දීම සඳහා වෙනම දිනයක් වෙන්කර දෙනු මැනවයි ඉල්ලා සිටියහ. ඉන්පසු නබිතුමා කාන්තාවන් සඳහා වෙනම දිනයක් නියම කර එදින ඔවුනට ආගම ඉගැන්වූහ. අවශ්‍ය නීතිරීති කියා දුන්හ.
ඉහත සදහන් කරුණ ගැන අවධානය යොමු කීරීමෙන් නබි(සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කාන්තාවන්ට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට කොතරම් දුරට වැදගත් කමකින් හා උනන්දුවකින් කටයුතු කළාද යන්න තේරුම් ගත හැක.

අභයවකාශයට ගිය ප්‍රථම මුස්ලිම් කාන්තාව -Anousheh Ansari

Anousheh Ansari

Ruqaya Al Ghasra, 26, an athlete for the 100 meter and 200 meter events, runs in her ”Hijab” while training for the Beijing Olympics

Muslim women: Mishal Husain

Mishal Husain, the main anchor for BBC World News, is one of the five most powerful women

Muslim women: Baroness Uddin

Baroness Uddin, chair of the government's taskforce championing minority women's participation in public life

Muslim women: Haleh Afshar (left)

Haleh Afshar (left), professor of politics and women studies, York University

Muslim women: Rushanara Ali

Rushanara Ali is a British Labour Party politician and Member of Parliament. She is also Associate Director of the Young Foundation

Muslim women: Salma Yaqoob

Salma Yaqoob is the leader of the Respect political party and a Birmingham city councillor

Muslim women: Yvonne Ridley

Yvonne Ridley is a journalist, author and broadcaster for Press TV

rashida tlaib, tlaib, muslim women

Rashida Tlaib, First Muslim Woman to Become a Michigan State Representative

Read More About Islam

ගැහැණු පිරිමි දෙපාර්ශවයම භේදයෙන් තොරව ඇසුරු කළ හැකිද?

ගැහැණු පිරිමි දෙපාර්ශවයම සෑම අවස්ථාවකම ළඟින් ඇසුරු කිරීම (ගැවසීම) ඉස්ලාමය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. මෙය සාධකයක් කරගෙන ඉස්ලාම් ප්‍රතිගාමි දහමක් ලෙස ඇතැම් අය පවසති.

ප්‍රංශයේ පොදු ස්ථානවල කිසිදු බාධාවක් නොමැතිව අල්ලාප සල්ලාපයේ යෙදෙන ගැහැණු, පිරිමි, පොදු තැන්වල අසීලාචාරව හැසිරෙන පෙම්වතුන් සමාන්‍ය දර්ශන වී ඇත. ඉස්ලාමයට නිග්‍රහ කරන අය මෙවන් පිරිහුණු දෑ අඟය කරති.

තව වැඩිදෙනෙක් ඇමරිකාවේ පවතින සිරිත් විරිත් හා ගති පැවතුම් ගැන ඉතා ඉහලින් කථා කරති. ඇමරිකාවේ ජනතාව විවෘත හදවතක් ඇතිව ජීවත්වන පිරිසක් ලෙස දකිති. ඇමරිකාවේ ලිංගික ඇසුර යනු ස්වාභාවික ශරීර අවශ්‍යතාවක් ලෙස සලකා ඕනෑම තැනක සිතූ සේ ජීවත් වන්නට ඉඩදී ඇත.

හැම තරුණයෙකුට පෙම්වතියක් සිටියි. එමෙන්ම හැම තරුණියකටම පෙම්වතෙක් සිටියි. කිසිදු බාධාවකින් තොරව එකිනෙකා ඇසුරු කරන ඔවුනට කායික ඇසුර යනු සාමාන්‍ය දෙයකි. මෙවැනි නිදහස් ස්ත්‍රී පුරුෂ ඇසුරක් සහිත විනෝදගමන් බිමන් වලින් පසුව, ඔවුන්ගේ දෛනික වැඩ කටයුතුවල සම්පූර්ණයෙන් යෙදීමටත්, නිෂ්පාදනයේදී සම්පූර්ණ අවධානය යොමු කළ හැකි අතර ඒ මගින් රටේ දියුණුව ඉහළ තත්ත්වයට ගෙන යා හැකි බවත් ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි.

ඉහත අප සඳහන් කළේ ඇමරිකාවේ දක්නට ලැඛෙන ජන ජීවිතය අගයකරමින් ප්‍රසංශා කරමින් සිටින අයගේ තර්කයයි.

සත්‍යය දැක ගැනීමට නොහැකිව මොවුන් කොතරම් දුරට අන්ධවී සිටින්නේද යන්න පුදුම සහගතයි. ප්‍රසිද්ධ ස්ථානවල ගැහැණු පිරිමි දෙපාර්ශවයට නිදහසේ සැරිසරන්න ඉඩදී රටේ සංවර්ධනය ඇති කරන්නට සැළසුම් කළ ප්‍රංශය ජර්මනියෙන් එල්ලවූ එක් පහරකින් (එයට මුහුණ දිය නොහැකිව) බිඳ වැටුන බව මේ අයට අමතක වීද?

එදා ප්‍රංශය ජර්මනිය ඉදිරියේ දණ ගැසීමට හේතුවූයේ ප්‍රංශ හමුදාවට යුද පුහුණුවක් නොමැති අඩුපාඩුව පමණක් නොවේ. ඔවුන් අතර මව්රට පිළිබඳව අභිමානයෙක් හෝ හැඟීමක් නොවීමය. අල්ලස් හා දූෂණයේ ගිළී සිටියහ. හිතුනු විටක බීමතින් නිදා ගත්හ. ඔවුන්ගේ පාලනයක් නොමැති කාමුක හැසිරීම් නිසා ශක්තිය හීනවී සිටියහ.

එදා ප්‍රංශයේ එකම පරමාර්ථය වූයේ තමන්ගේ සල්ලාල ජීවිතය හා ඒවා පවත්වාගෙන ගිය නිකේතන කඩා නොවැටී ආරක්ෂා කර ගැනීමය. ඉස්ලාමය ගැන විවේචනය කරන පිරිස අපත් එවන් අරුතක් නැති ජීවිතයක් ගත කල යුතු යැයි සිතන්නේද?

ඇමරිකාව ගැන ලබාගත් සංඛ්‍යාලේඛන විස්තර කළහොත් සත්‍යය දැනගත හැකිය. එහි උසස් විද්‍යාලවල ඉගෙනුම ලබන ශිෂ්‍යාවන්ගෙන් සියයට 38ක්ම ගැබ්ගෙන සිටින බවට ඇති පළමුවන වාර්තාව කියවීමෙන්ම ඒ රටේ සදාචාරය හඳුනාගත හැක. විද්‍යාලවල ඉගෙනුම ලබන ශිෂ්‍යාවන්ට වඩා දේවස්ථානවල ඉගෙනුම ලබන ශිෂ්‍යාවන්ගේ තත්ත්වය ඉතා නරකය. හේතුව විද්‍යාලවල ඉගෙනුම ලබන ශිෂ්‍යාවන් උපත්පාලන ක්‍රම භාවිතය හොදින් දැන සිටීමය.

මිනිසාගේ මූලික අවශ්‍යතාවලින් එකක් වන කායික, මානසික තෘප්තිය සඳහා නිසි පිළිවෙත ඉස්ලාමය පෙන්වා දෙයි. මෙම අවශ්‍යතාවයන් සම්පූර්ණ නොවූවොත් දෛනික වැඩකටයුතු අතපසුවී රටේ නිෂ්පදනය, ආර්ථීකය අඩාල වනු ඇති බව ඉස්ලාමය දනියි.

එහෙත් සාධාරණවූත්, ස්වාභාවිකවූත් මෙම අවශ්‍යතාව ඉටුකර ගැනීමට ක්‍රමවත්වූද සදාචාරාත්මකවූද ක්‍රමවේදයක් අවශ්‍යය. තිරිසනුන් මෙන් ගැහැණු පිරිමි දෙපාර්ශවයම ප්‍රසිද්ධියේ හැසිරීම මෙයට පිළියමක් වන්නේ නැත. එයින් සිදුවන්නේ ප්‍රශ්නය තවක් උග්‍ර අතට හැරීම පමණය.

ඇමරිකාවේ දියුණුවට ඒ රටේ පවතින සදාචාරයෙන් තොර පැවැත්ම පාදක වී යැයි යමෙක් කියයිනම් ඔවුන්ට එකක් කිව යුතුය. දැනට ඇමරිකාවේ කෙරෙන නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය මිනිසුන් විසින්ම කරන්න අවශ්‍ය නැත. එහි නුදුරු අනාගතයේදී පරිඝණක මිනිසුන් (රොබෝවරුන්) ලවා සියලු නිර්මාණ හා නිෂ්පාදන කටයුතු කරවා ගත හැක.

ඇමරිකානුවන්ගේ අධ්‍යාත්මික ජීවිතය කෙසේද යන්න වටහා ගන්නට ඔවුන් නීග්‍රෝ ජාතිකයින්ව වහලුන්වශයෙන් තබාගෙන ඔවුන්ට කායිකව හා මානසිකව දෙන වධහිංසා ගැන දැනගැනීම ප්‍රමාණවත්ය. නීග්‍රෝ ජාතිකයින්ට ඔවුන් ලබාදෙන වධහිංසා ඉතිහාසයේ කවදාවත් නොමැකෙන ලෙස සටහන් වී ඇත. යටත් විජිතවාදය යන නමින් සෙසු රටවල් ආක්‍රමණය කර බලය පවත්වගෙනයාමේ ක්‍රියාවලියට අද දක්වා ඇමරිකාවේ උදව් උපකාර ලැඛෙමින් පවතී.

තම ආශාවන්ට වහල්වී අනෙක් අය තම වහලුන් වශයෙන් සැළකීම ශීෂ්ඨාචාරයක් නිමාවකට පෙරනිමිතිය. මෙවැනි රටක සාරධර්ම ගුණධර්ම හා සංස්කෘතික වශයෙන් සංවර්ධනයක් බලාපොරොත්තු විය නොහැක.

සුරා මතින් යුත් සල්ලාල ජිවිතය අද බොහෝ දෙනෙක් ප්‍රිය කරති. විවිද ආහාර පාන කෙරෙහි සිත ඇදීයාම සමාන්‍ය දෙයකි. එහෙත් සුරාවෙන් මත්වීමත් ආහාරපාන රස විඳීමත් පමණක් ජීවිතයේ අරමුණද? කම්සැප පිරුණ සල්ලාල ජීවිතය මානව වර්ගයාට ඉතා ප්‍රියජනක දෙයක් බව එදා සිට අද දක්වා කවුරු හෝ ප්‍රතික්ෂේප නොකළ කරුණකි. මෙවන් ජීවින රටාවක් ගැන ලෝකයාට හදුන්වාදුන්නේ බටහිර ජාතීන්යැයි කාවිසින්වත් වරදවා තේරුම් නොගත යුතුය.

ග්‍රීක ජාතිකයින්, රෝමජාතිකයින් හා ඉරාන ජාතිකයින්ද මෙම ක්‍රියාවලියේ ඔවුන්ට ඉහළින් යාමට කිසිම ජගතෙක් නොමැති බව කලින්ම ඔප්පු කර පෙන්වා ඇත. කාමාශාවේ කෙළවර දකින්න උත්සාහ කරමින් සිටිය මොවුන්ට අවසානයේ තම රටත් පාවාදීමේ ඉරනමට මුහුණ දීමට හේතුවූයේ ඔවුන්ගේ කාමයෙන් මුලාවූ ජීවිතය බව බටහිර ජාතීන්ට කියාදීමේ වගකීමක් ඔවුන් සතුව ඇත.

ලෞකික වශයෙන් බලන විට බටහිර ජාතීන් අප්‍රමාණ සැපසම්පත්වලින් යුතුව සුඛෝපබෝගී ජීවිතයක් ගත කරති. විද්‍යාව හා තාක්ෂණය, නිෂ්පාදනය හා ආර්ථීක වර්ධනය පිළිබඳව මනා දක්ෂතාවයක් ඔවුන්ට තිබේ. එහෙත් ඔවුන් තුල පවතින අධික කාමුක බව හා ඒ සඳහා ලබාදී ඇති නිදහස නිසා ඔවූහු දිනෙන් දින පරිහානිය කරා ගමන් කරති.

පසුගිය ශත වර්ෂ දෙකක් තිස්සේ ඊජිප්තු වැසියන් වන අපට හිතකර පරිසරයක් නොතිබුණි. මේ තත්ත්වය යටතේ ශිෂ්ඨාචාරය හා සංවර්ධනයේ නාමයෙන් අපට එල්ල කරනු ලබන අගතිගාමීන් යන දෝෂාරෝපනයෙන් මිදීම සඳහා මනුෂ්‍යත්වයෙන් ගිලිහී තිරිසන් ගතිපැවැතුම්වලට අබ්බැහිවීමෙන් (ඊජිප්තුවැසියන්වන අපට) ඇතිවන ප්‍රයෝජනය කුමක්ද?

මුස්ලිම්වරුන් අමතා ඉස්ලාමය අත්හරින මෙන් අනුශාසනා කරන සියලුම ප්‍රගතිශීලීන් අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ අනුගාමිකයින්ය. අධිරාජ්‍යවාදීන් විසින් දිගුකලීනව උපක්‍රමශීලී වැඩසටහන් දියත්කරමින් සිටි. ඔවුන්ගේ යටත් විජිතවල සිටින ජනතාවට ස්වකීය නිදහස කෙරෙහි සිතන්නට ඉඩ නොතබා ඔවුන්ගේ මනස සතුටු කිරීමට අවශ්‍ය සියලුම දොරටු විවෘතකර දී ඇත. මත්ද්‍රව්‍ය, මත්පැන් හා ලිංගික අපාචාරවල ඇබ්බැහිවී මිනිස්කම හා සදාචාරය මුළුමනිනම් ගිලිහී ගිය, වල්මත්වූ ජන කොට්ඨාශයක් බවට ඔවුන්ව පත්කර, ඔවුන්ගේ (ජනතාව නොමඟ යැවීමේ) ඉලක්කය කරා ලඟා වූහ. බටහිර කාන්තාවන් දෙස මඳක් අවධානයෙන් යුතුව බලන්න. ඔවුන් කන්‍යාවන්ව සිට කාන්තාවන් බවට පත්වෙන්නේ කෙසේද? අද ඔවුන් සමාජයේ වැදගත් ස්ථානයක් ලබා ඇතැයි සමහරු ලිඛ්තව හා වාචිකව ප්‍රකාශ කරනු අප අසා ඇත. (ඒ් ගැන අවධානයෙන් සිටින්නෙමු.)

කාන්තාවක් සිය නිවෙස් නඩත්තු කරමින්, දරුවන් බලාකියා ගනිමින් පමණක් සිටි යුගය නිමාවී, තරඟකාරී සමාජයේ පිරිමින් හා එක්ව කටයුතු කරන්නට අද කාන්තාවෝ පෙළඹී සිටිති. එයින් ඔවුනට බොහෝ අත්දැකීම් ලැඛෙන බව පවසති. මෙසේ ලබාගත් අත්දැකීම් නිසා කාන්තාවක් සතු හැකියාවන් හා කුසලතාවල යම් වර්ධනයක් දකින්නට ඇත්ද? නිවස හා තම දරුවන් නඩත්තු කිරීමේ වගකීමෙන් ඈත්වී සිටීම හේතු කොට ගෙන ඔවුන් තුල (පෞද්ගලිකව යම්) යම් සංවර්ධනයක් ඇතිවී තිබේද? කාන්තාවන් තුල වර්තමානයේ ඇතිවූ මෙම වෙනස්කම් නිසා මිනිස් ජීවිතයේ යම් වෙනසක් ඇතිවුනාද මෙවැනි ප්‍රශ්න අප විසින් අසනවිට ඔවුන් නිරුක්තර වූහ.

බටහිර සමාජයේ ස්ත්‍රී පුරුෂ භේදයකින් තොරව හැසිරීම සාමාන්‍ය දෙයක් වී ඇත. අනියම් ඇසුර ඔවුන් වරදක් ලෙසින් දකින්නේ නැත. ඔවුන්ගේ පවුල් ජීවිත අඩපණය. හොඳ මවක්, හොඳ බිරිඳක් වීමට බොහෝ කාන්තාවන් අපොහොසත් වී ඇත. එම සමාජවලින් සාරධර්ම සමුගෙන ගොස්ය.

මෙම සත්‍යය තහවුරු කිරීම සඳහා සංඛ්‍යා ලේඛන බොහෝමයක් ඉදිරිපත් කළහැක. ඇමරිකාවේ දික්කසාද නඩු දිනෙන් දින ඉහළ යන බව අප කවුරුත් දන්නා සත්‍යයකි. අද එහි සිදුවන විවාහවලින් සියයට 40ක්ම බිඳී යයි. ඇමරිකාවට වඩා යුරෝපා රටවල දික්කසාද වීමේ ප්‍රතිශතය තරමක අඩුවූවත් එහි පිරිමියෙකුට ඇසුරු කළ හැකි කාන්තා සංඛ්‍යාව වැඩිය. (එක ගැහැණියක්) පිරිමින් වැඩි දෙනෙක් සමග ඇසුරු කිරීමද සුලභ සිදුවීමකි. ස්වාමියකුගේ බිරිදක් කියනවාට වඩා කාන්තාවන් විනෝද භාණ්ඩ ලෙස භාවිතා කිරීම අගය කරති.

බටහිර රටවල කාන්තාවන් තම හැඟීම්වලට පමණක් ඉඩ නොදී, තමන්ට නිසිතැන, තම වගකීම් යුතුකම් ගැන අවබෝධ කර ගත්තේ නම්, සත්‍යවශයෙන්ම ඔවුන් ගෞරවනීය බිරින්ඳන් හැටියට ජීවත්වී සමාජයේ උසස් තැනක් හිමිකර ගන්නෝය. උත්තරීතර මව්වරුන්වී මානව වර්ගයාගේ වැදගත්කම ආරක්ෂා කිරීමට ඉදිරිපත් වන්නෝය. පවුලේ වගකීමෙන් ඈත්වීමෙන් ඔවුන් වළකින අතර ඇමරිකාවේ මෙතරම් දුරට දික්කසාද වීමද සිදු නොවන්නේය. තවද යුරෝපයේ ගැහැණුන්ට අද මුහුණපාන්න සිදුවී ඇති කණගාටුදායක තත්ත්වයද උදා නොවන්නේය.

කාන්තාවන් කර්මාන්තශාලාවල හා කාර්යාලවල සේවයට යොදවා මුදල් ඉපයීමට සැලසීමෙන් ඔවූහු මවකගෙන් ඉටුවිය යුතු යුතුකම් සම්පූර්ණ අවධානයෙන් යුතුව ඉටු කිරීමට අසමත්වෙති. පවුල් ජීවිතයේ වැදගත්කම සුරැකෙන අයුරින් තම යුතුකම් ඉටුකිරීමට අවශය අත්දැකීම් ඔවුන්ට ලබාගත නොහැක. එයට අවශ්‍ය විවේකය හා අවස්ථාව ඔවුන්ට නොලැබී යන්නේය. මෙහි ප්‍රථීඵලයක් ලෙස පවුල් ජීවිත අඩපණවී සමාජයේ සමබරතාවය බිෙඳන අතර මනුෂ්‍යත්වය කෙමෙන් මිනිසාගෙන් සමුගෙන අමනුෂ්‍ය ගතිගුණ ඔහුව වැළඳ ගන්නේය.

සමස්තයක් වශයෙන් ගත්විට ලෝකයේ කාන්තාවක සුළු පිරිසකට හෝ ඔවුන්ගෙන් විසඳුමක් ලැබුනේද? කිවයුතු කිසිවක් නොමැත.

කාන්තාවන් සතු වැදගත්ම වගකීමක් වන්නේය. එනම් ඔවුන් විසින් ගුණයහපත් දරුවන් ඇති දැඩිකර උතුම් පුරවැසියන් බවට පත්කිරීමේ උත්තරීතර මෙහෙවරයි.

පාර්ලිමේන්තුවලදී සීනු හ~ පරදවන අයුරින් මියුරු හඩින් කථාකර ජනප්‍රිය විය හැකිය. වේදිකාවල හා මංසන්ධිවල තම චතුර කථීකත්වයෙන් දහස සංඛ්‍යාත ජනතාවගේ ආකර්ශනයට (සිත් ඇදගැනීමට) ලක්විය හැකිය. එහෙත් ඔවුන් මාතෘත්වයට හිමි වගකීමෙන් ඈත්වීම නිසා සිදුවී ඇති අලාභය කියා නිමකළ නොහැක. දරුවන්ට යහපත් ගුණධර්ම පුරුදු පුහුණුකර ප්‍රයෝජනවත් පුරවැසියන් බවට පත්කිරීමට මං සැළසීම, මිනිසාගේ හැඟීම් පෙලගස්වා යහපත් මාර්ගය කරා යාමට මඟපෙන්වීම, මිනිසාගේ අධ්‍යාත්මික දියුණුව වර්ධන කිරීම, ආදරය නමැති දර්ශනය ප්‍රයෝගිකව හා අත්දැකීම් තුළින් ඔවුන්ගේ ජීවිතවලට ලබාදීම යනාදී උතුම් මෙහෙවරවල් ඉටුකළ හැක්කේ මව්වරුන්ගේ සම්පූර්ණ අවධානය ඒ කෙරෙහි යොමු කිරීමෙන් පමණය.

කාන්තාව කෙරෙහි දැඩිව කටයුතු කිරීම (තහංචිපැනවීම) සාධාරණ නැති බව සත්‍යයකි. ජීවිතයේ සතුට අත් විඳීමේ නිදහස ඔවුන්ට අහිමි නොකළ යුතුය. ඔවුන්ද ප්‍රාණයක් හා ආත්මයක් ඇති උතුම් මැවීමක් බව ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැක. එහෙත් හිතුවක්කාර අන්දමින් (අත්තනෝමතිකව) ජීවත්වීම අනුමත කළ නොහැක. මෙය ගැහැණුන්ට පමණක් නොව පිරිමින්ටද පොදු න්‍යායකි. අපි අපේ ජීවිතය කොයි ආකාරයෙන් සැලසුම් කරගෙන සිටිමුද? එය අපේ මතු පරපුරට කෙලින්ම බලපාන්නේය. ලැජජා බියෙන් තොර ජීවිතයක් අපේ මතු පරපුරට දායාදය කරමු නම් එය ඔවුන්ගේ ජීවිත විනාශය කරා යොමු කිරීමකි. ඒ නිසාම අපේ ජීවිතය අපේ අත්තනෝමතික පැවැත්ම අනුමත නොකරයි. මෙවන් අශිෂ්ට ජීවිතයකින් ලද හැකි ඵලක් වේද? අනාගත පරපුරේ පිරිහීමට අප මඟ සැළසූවොත් ඔවුන් අපට ශාප නොකරාවිද?

ඉස්ලාම් වර්තමාන සමාජය ගැන පමණක් නොව අනාගත පරපුර ගැනද සිතා අද වගේම හෙටත් යහපත් සමාජයක් ගොඩනැගීමට අවශ්‍ය පරිදි ක්‍රියා කරයි. හේතුව මානව වර්ගයා ආරම්භයේ සිට ලෝක විනාශය දක්වා යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීම එහි අරමුණ වන නිසාය.

එම අරමුණ හේතුකොටගෙන ඉස්ලාම් ධර්මය දුර්වල යැයි කිව නොහැකිය. මිනිසාට අවශ්‍ය සැපසම්පත් හා ඒවා භුක්තිවිඳීම කිසියම් අයුරකින් හෝ තහනම් කරයිනම් එයට දොස් පැවරීම සාධාරණය. එහෙත් ඉස්ලාමය මිනිසාගේ සාධාරණවූ ආශාවන් හා අවශ්‍යතාවයන් නිසි අයුරින් සපුරා ගැනීම කිසිසේත් තහනම් නොකරයි.

ජීවිතයේ සෑම අංශයකින්ම දියුණුවීමට මිනිසාට මග පෙන්වනුයේ ඉස්ලාමය පමණි. මිනිසා තුල ඇති ස්වාභාවික ආශාවන් ශ=ද්ධ කුර්ආනය ප්‍රතික්ෂේප නොකරයි. මේ හැඟීම් මිනිසා තුල මුළුමනින්ම මතු නොවෙන ඒවා බවද නොකියයි. ඒවා පිළිකුල් සහගත හෝ පාපකර්ම ලෙස හෝ පවසා මිනිසා ඉන් බැහැර නොකරයි. එහෙත් මිනිසා ආශාවන්ට වහල්වී මිනිස්කම නැතිකර ගැනීම ඉස්ලාම් අනුමත නොකරයි. මිනිසා තිරිසනුන් බවට පත්වීම ඉස්ලාමය පිළි නොගනී.

මිනිසාගේ ආශාවන් ඉටු කර ගැනීම (පිරිමසා ගැනීම) පාපයක් ලෙස හදුන්වන දර්ශණයටත් ඉස්ලාමයටත් විශාල පරතරයක් ඇත. මිනිසාගේ උත්තරීතරභාවය ඉස්මතු කරවීම සඳහා ඔහුගේ ස්වභාවික ආශාවන් සියල්ල මැඩ පැවත්වා විලංගු දැමීමෙහි කිසිම සාධාරණත්වයක් නොමැත.

මිනිසාගේ අධ්‍යාත්මික ගුණවගාවත් සමග ඔහු සෑම අතින්ම උසස් ගති ගුණවලින් පෝෂණය කිරීම ඉස්ලාමයේ ඉලක්කය වන්නේය. මිනිසාගේ ස්වාභාවික හැඟීම් හා අවශ්‍යතා (ආශාවන්) තම අධ්‍යාත්මය පළුඳු නොවන අයුරින් සපුරා ගැනීම ඉස්ලාම් ගරු කරයි. ඒවා මැඩගැනීමට හෝ යටපත් කර ගැනීමට නොකියයි.

ශ්‍රිලoකවේ කාන්තා ස0ස්කෘතිය