Tag Archives: ඉස්ලාම්

අල්කුර්ආනය හා විද්‍යාව

නූතනයේ මිනිසා සියල්ල විද්‍යාත්මකව බැලීමටත් ඒ ඔස්සේ තර්ක විතර්ක ඉදිරිපත් කිරීමටත් පෙළඹ සිටී. මෙය හොද ප්‍රවණතාවයක් වුවද විද්‍යාත්මක ඇසින් ආගම් දෙස බැලීම තරමක මතභේදාත්මක කාරණයකි. ඒ බොහෝ ආගම් විද්‍යාව හමුවේ අසරණ වී සිටින බැවිනි. එසේම බුද්ධියේ ඉනිපෙත්තෙහි සිටින සමාජය අවබෝධ කරගතයුතු කාරණයක් ද ඇත. ඒ සමහරක් ආගමික විද්වතුන් විද්‍යාව හා ආගම ගලපන්නේ අහස පොළොව ගලපනවා සේය. ආගමික මූලාශ්‍රවල පවසන කාරණයත් විද්‍යාත්මකව ඉදිරිපත් කරන කාරණයත් අතර කිසිදු සම්බන්ධතාවයක් දක්නට නැත. නමුත් විද්‍යාවට සමාන්තරව තම දහම ගෙනයාමේ අරමුණින් මෙවැනි පදනම් විරහිත විද්‍යාත්මක කාරණයන් ප්‍රසිද්ධියේ මාධ්‍යවල සාකච්චා කරනවා නිරන්තරයෙන් අප දකින්නෙමු. මෙහි දී තම ආගම කෙරෙහි ඇති නැඹුරුතාවයත් භක්තියත් නිසා අන්ධ භක්තියන් ලෙස සියල්ල හිස්මුදුනින් පිලිගන්නත් ඒවා සත්‍ය බවට හිස් තර්ක විතරක් ඉදිරිපත් කරන්නටත් එහි අනුගාමිකයන් පෙලඹී සිටී.

ඉස්ලාම් දහම සම්බන්ධයෙන් පවසන්නට ඇත්තේ ඉස්ලාම් දේව පණිවුඩ පදනම් කරගත් දහමක් එය විද්‍යාවට එරෙහි වු හෝ විද්‍යාවට ආවඩන දහමක් නොවේ. එසේම ශුද්ධ වු අල්කුර්ආනය විද්‍යා ග්‍රන්ථයක් ද නොවේ. මේ නිසා මෙහි පවසන කාරණයන් විධයාත්මක සමීකරණ හෝ විද්‍යාගාර පරීක‍ෂණ, නිරීක‍ෂණ හා නිගමනයන් නොවේ. මෙහි පවසනනේ සත්‍යයයි එය මිනිස් බුද්ධියට ගෝචරද විද්‍යාත්මකද යන්න මිනිසා විසින් තීරණය කලයුතු කාරණයකි. එසේම එය විද්‍යාත්මක වුවත් එය විද්‍යාවේ කුමණ ෙක‍ෂ්ත්‍රය නියෝජනය කරනවාද යන්න මිනිස් බුද්ධියෙන් තීරණය කරන කාරණයකි.

ඒ අනුව ශුද්ධ වු අල්කුර්ආන් වාක්‍ය කිහිපයක් ඔබේ අවදානයට ඉදිරිපත් කරන්නේ එහි විනිශ්චය ඔබටම භාර කරමිණි. ……………

තාරකා විද්‍යාව

“අහසෙහි තාරුකා රාශියක් පිහිටුවා (එය) පහනක් ලෙසත් චන්ද්‍රයා ආලෝක පරාවර්ථකයක්ද කල………”

අල්කුර්ආන් 25:61

ජල ⁄ භූගෝල විද්‍යාව : Hydrology & Geogrphy

“….අහසින් වැසිදිය පහලකොට එම වැසිදිය පොළව තුළට විනිවිද යාමට සලස්වා ඒ තුලින් දිය උල්පත බිහිකර ඒ මගින් පොලොව මත විවිධ වර්ණයන්ගෙන් යුතු අස්වනු හටගන්වන්නේය……….

අල්කුර්ආන් 39:21

භූගර්භ විද්‍යාව : Geology

“…..පොළොව කම්පා නොවනු පිණිස එයමත තරසර කදුද…..”

අල්කුර්ආන් 16:15

ජීව විද්‍යාව : Zoology

“…..දිවි ඇති සියල්ල ජලයෙන් අප නිර්මාණය කලෙමු……… “

අල්කුර්ආන් 21:30

උද්භිද විද්‍යාව : Botany

“……අහසින් ජලය පහල කොට එයින් විවිද උද්භිද වර්ගයේ ජෝඩු මැව්වෙමු. “

අල්තුර්ආන් 20:53

වෛද්‍ය විද්‍යාව : Medicine

“……..(මී මැස්සන්ගේ) උන්ගේ උදරයෙන් විවිධ වර්ණවත් පානයන් වෑහෙන්නේය එහි මනුෂ්‍යාහට රෝග සුවය ඇත්තේය “

අල්කුර්ආන් 16:69

කායික විද්‍යාව : Physiology

“ඔවුන්ගේ ඇටකටු එක්රුස් කරන්නට අප නොහැක්කෙමු යයි ඔවුන් සිතන්නේද? ඔවුන්ගේ :Fingerprint– ඇගිලි තුඩ පවා නැවත තිබු ආකාරයටම මවන්න අප ශක්තිවන්තය “

අල්කුර්ආන් 75:3,4

කළල විද්‍යාව : Embryology

“සැබැවින්ම මා මිනිසා මැවුයේ ඉතා සුලූ ප්‍රමාණයක් වු තරල බිදුවකිනි “

අල්කුර්ආන් 76:02

විශ්ව සම්භවය

“ආරම්භයේ අහස පොළව එක් වී වායු ස්කන්ධයක්ව පැවතුනි. පසුව එය වෙන්කරන ලදී “

අල්කුර්ආන් 21:30

ඉහත අල්කුර්ආන් වාක්‍ය කෙරෙහි මධ්‍යස්ථව හිද බුද්ධිමත් අවදානය යොමු කරන්න. ඔබ මවිතයට පත්වෙනවා ඒකාන්තය.


ඉස්ලාම් සතු සුවිශේෂත්වයන්

ඉස්ලාම් සතු සුවිශේෂත්වයන්

ඉස්ලාම් දහම කිසිදු මනුෂේ‍යකුගේ නමින් පිහිටුනු ආගමක් නොවෙයි. එය විශ්වය නිර්මාණය කර, පාලනය කරමින් සිටින අල්ලාහ් විසින් මානවයාට පිරිනමනු ලැබූ ජීවන ක්‍රමයකි. එයින් තහවුරු වන වැදගත් කරුණ නම්, ඉස්ලාම් ආරම්භක මිනිසා පටන් පැවත එන ආගම බවයි. ලෝක ඉතිහාසය තුළදි බිහිවූ කෙනෙකුගේ නමින් පිහිටුනු දහමක් නොවෙයි. අතරමගදි නිර්මාණයවුනු දහම් තුළින් ඊට පෙර ජීවත්වූ අයට පිළිසරණක් වන්නට මගක් නොමැත. එවිට එය අසාධාරණයක් වනු ඇත. එනමුත් ඉස්ලාම් ඉදිරියේ පමණක් මෙවැනි ප්‍රශ්ණයක් හටගන්නේ නැත. මන්ද ඉස්ලාම් ආරම්භක මිනිසා පටන් පැවත ආ දහමකි. නිර්මාතෘවරයා විසින් මිනිසාට පිරිනමනු ලැබූ ජීවන සැලැස්මකි.

Hell is hotter

ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි ඔහු පවසයි: —අල්ලාහ් විසින් පිළිගැනුනු එකම දහම ඉස්ලාම් වේ˜ (ශු කුර්ආනය: 3: 19).

ඉස්ලාම් හැර කව්රුන් වෙනත් ආගමක් ප්‍රිය කරයිද එය නොපිළිගැනේ, ඔහු මතු දිනයේදි පාඩු විදින්නෙකුද වේ˜ (ශු කුර්ආනය 3: 85).

මිනිසුන් අතර බහුලව පවතින වැරදි මතයක් නම් ඉස්ලාම් අවුරුදු එක්දාස් හාරසියකට පෙර බිහිවුනු ආගමක් බව. මෙයට හේතුව මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන් මක්කාවෙහි සිට මදීනාව බලා ගිය හිජ්රා ගමන මුල්කොටගෙන ඉස්ලාමීය දින දර්ශනය සැකසීමයි. මෙය ඉස්ලාමයේ ආරම්භය නොවේ.

මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන් පිළිබඳ ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය මෙසේ සඳහන් කරයි: —ඔහු අල්ලාහ්ගේ දුතවරයාද, අවසන් ශාස්තෘවරයාද වේ˜

(ශු කුර්ආනය 33: 40).

අවසන් ශාස්තෘවරයා යනු සඳහන්වීමෙන් අදහස්වන්නේ මීට පෙරත් ශාස්තෘවරු පැමිණුනු බවයි. මෙය තවත් සාක‍ෂාත් කරන වාක්‍යන් ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහිද, නබි වදන්වලද අනන්තව දැකගත හැක.

ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය මෙසේ පවසයි: —නූහ්ට හා ඔහුට පසු පැමිණුනු ශාස්තෘවරුන්ට අපි දේව පණිවුඩ අනාවරය කළාක්මෙන් (මුහම්මද්æ) ඔබටද අපි දේව පණිවුඩ අනාවරණය කළෙමු. තවද ඉබ්රාහීම්, ඉස්මායීල්, ඉස්හාක්, යඃකුබ් (ඔහුගේ) පරම්පරාව, ඊසා, අයියූබ්, යූනුස්, හාරූන්, සුෙලෙමාන් වැනි අයටද අපි දේව පණිවුඩ අනාවරණය කළෙමු. දාවූද්ට සබූර් නම් (දේව ග්‍රන්ථය) අනාවරණය කළෙමු. (මුහම්මද්æ) මීට පෙර ඔබට සමහර ශාස්තෘවරුන් පිළිබඳ පුවත් දැන්වුවෙමු. සමහර ශාස්තෘවරුන්ගේ පුවත් ඔබට නොපැවසුවෙමු˜

(ශු.කුර්ආනය 4: 163,164).

—(ශාස්තෘවරයානනි) ඔබ පවසන්න මම ශාස්තෘවරුන්ගෙන් අළුත් කෙනෙකු නොවේ˜. (ශු.කුර්ආනය 46: 9).

මෙම සියළු අල්කුර්ආන් පාඨයන් තුළින් තහවුරුවන්නේ ඉස්ලාම් මිනිස් ආරම්භය පටන් පැවත එන ආගමක් බවයි.

නිර්මාණයන්ට වැඳ වැටීම මුළුමනින් තහනම් කර නිර්මාතෘ ඉදිරියේ පමණක් යාඥාවන්, වන්දනා මාන කිරීම ඉස්ලාම්හි මූලික හරය හා දර්ශනය වේ. සමාන දුර්වලතාවන්ගෙන් යුත් තවත් මිනිසෙකු ඉදිරියේ වැඳ වැටීම උතුම් කි්‍රයාවක් සේ නොසළකා මුළුමනින්ම එය තහනම් කිරීම. හිස නමා ආචාර කිරීම, ගරු කිරීම සඳහා නැගිට සිටීම මේ සියල්ල ඉස්ලාම් තහනම් කරයි. දෙමව්පියන්ට ඇප උපස්ථාන කිරීමට අණකරන ඉස්ලාම් ඔවුන් ඉදිරියේ වැඳ වැටීමට තහනම් කරයි. ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි මෙසේ සඳහන් වෙයි: —ඔබේ ස්වාමින් තමන්ට හැර වෙනත් කිසිවෙකුට වන්දනාමාන නොකරනලෙස නියෝග කළේය, තවද දෙමාපියන්ට යුතුකම් ඉටු කරන ලෙසත් ඔහු නියෝග කළේය˜

(ශු කුර්ආනය 17: 23)

තැරැව්කරුවන් අවශ්‍ය නැත:

වෙනත් දේව සංකල්ප හා සිද්ධාන්ත මෙන් නොව කෙනෙකු ඉස්ලාම් දහමෙහි දෙවියන්ට සෘජුව සම්බන්ධවීමට හැක. ඉස්ලාම් දහමෙහි තැරැව්කරුවන් අවශ්‍ය නැත. ඉතා සීමිත කුලයන්ට ගෝත්‍රයන්ට පමණක් පිරිනමන එම ආගමික ප්‍රමුඛත්වය, පෘථගජනයන් දේව දූතයන් බවට පරිවර්තනය කරන පුහු දුර්මතයන්ට ඉස්ලාම් දහම තුළ අබමල් රේණුවක තරම්වත් අවකාශයක් නැත. සියළු ජනයා එක හා සමාන වේ. පරමාන්ත දිනයේදි ඔහුගේ කි්‍රයාවන් චේතනාවන් මුල්තැන ගනු ඇත.

ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය මෙසේ සඳහන් කරයි:

—මාගේ දාසයන් මා පිළිබඳ ඔඛෙන් ප්‍රශ්න කළා නම්, මා ඉතා සමීප බව පවසන්න. මා ප්‍රාර්ථනාකරන්නන්ගේ ප්‍රාර්ථනාවන් පිළිගනිමි. ඔවුන් මාගෙන් ප්‍රාර්ථනා කරත්වා, මා කෙරෙහි විශ්වාසය තබත්වා˜

(ශු අල්කුර්ආනය 2: 186).

මිථ්‍යා විශ්වාසයන්ට, අන්ධ භක්තීන්ට ඉස්ලාම් තුළ ඉඩ නැත:

ආගමෙහි නමින් රැවට්ටීම, මං මුළා කිරීම හැම කාලයකදීම පාහේ සිදුවිය. එයට මූලික හේතුව ඔවුන් අදහන ආගම් සංකල්ප එම දොරටුවන් විවර කර තැබීමයි. නැතහොත් ආගමික මූලිකත්වය හොබවන බොහෝ උදවිය තමන්ට අදෘශ්‍යමාන දේ දන්නා බවත් අනාගතය පිළිබඳ අනාවැකි කීමේ හැකියාව තමන් සතු බව පවසා අහිංසක ජනයා මං මුළා කරති. නමුත් මෙසේ පවසන සියල්ලන් සාමාන්‍ය ජනයාගෙන් යැපීම පැහැදිළිව දැක ගත හැකි කරුණකි. මෙවැනි දේට ඉස්ලාම්හි කොහෙත්ම ඉඩ නැත. මුස්ලිමෙකු තම ප්‍රාණයට වඩා උසස් කොට සළකන මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන්, මුළු ලොව වාසි ජනතාවටම අවසන් ශාස්තෘවරයා වශයෙන් පැමිණුනු, ඒ වගේම අල්ලාහ්ගේ විශේෂ ගෞරවයට පාත්‍රවූ එම උදාර පුරුෂයාට පවා අල්කුර්ආනය මගින් අල්ලාහ් මෙසේ නියෝග කරයි:

(ශාස්තෘවරයානනි) පවසන්න, අල්ලාහ් කැමතිවූවා නම් හැර මට කිසිදු යහපතක් හෝ විපතක් කරගැනීමට ශක්තිය නොමැත. අදෘශ්‍යමාන දේ පිළිබඳ ඥානය මා තුළි පවතී නම් මා යහපත පමණක් වැඩිකර ගමි. (එවැනි අවස්ථාවක) මට කිසිදු විපතක් ඇති නොවේ. මම විශ්වාස කරන ජනතාවට අවවාද කරන්නා හා සුභාශිංෂණය පතන්නා පමණය˜

(ශු අල්කුර්ආනය 7: 188).

සාත්‍ර, මන්ත්‍ර, ගුරුකම් වලට හෝ මිථ්‍යා විශ්වාසයන්ට හෝ අන්ධ භක්තීන්ට හෝ ඉස්ලාම් තුළ කොහෙත්ම ඉඩ නැත. එම දොරටුවන් සියල්ලට ඉස්ලාම් අගුළු දැමූහ.

අන් අයගේ යුතුකම් ඉටු කිරීම:

නිර්මාතෘවරයා අල්ලාහ්ට පමණක් යුතුකම් ඉටුකර සීමාකර ගැනීම පරිපූර්ණ විශ්වාසවන්තයෙකු කියාගැනීමට කොහෙත්ම ප්‍රමාණවත් නොවේ යැයි අල්ලාහ් පවසයි. —තවද අල්ලාහ්ට පමණක් යාඥා කරන්න ඔහුට කිසිදු දෙයක් සමාන නොකරන්න, තවද දෙමාපියන්ටද, ලේ ඥාතීන්ටද, අනාථයින්ටද, දුගීන්ටද, මගීන්ටද, ඥාතීන්වන අසල්වැසියන්ටද, ඥාතීන් නොවන අසල්වැසියන්ටද, ඔබේ අසලින් සිටින්නාටද, ඔබේ දකුණු අත හිමිකරගත් අයටද උපකාර කරන්න˜

(ශු කුර්ආනය 4: 36).

ඉහත සඳහන් මෙම පාඨයෙන් සනාථ වන කරුණ නම් සලාතය, උපවාසය නිසිලෙස ඉටුකර, තමන්ගේ පවුල් ඥාතීන්, අසල්වැසියන්, වෙනත් අයගේ යුතුකම් ඉටු නොකර එය පැහැර හරින, ඒ වගේම තමන්ගේ ව්‍යාපාරයන් ගනු දෙනු පවිත්‍රව නොපවත්නා අන් අය හූරාකන මෙ වැනි අය හොඳින් අවදානය යොමු කළ යුතු වදනකි. ඉස්ලාම් සීමිත යාඥා ක්‍රමවලට පමණක් සීමාවුනු ආගමක් නොවෙයි. එය මිනිසෙකුගේ මුළු ජීවිත කාලයම යාඥාවක් වශයෙන් පරිවර්තනය කරන්නට උත්සා දරයි.

නබි (සල්) තුමන්ගෙන් කෙනෙකු වරක් මුස්ලිම් වරුන් අතුරින් ශ්‍රේෂ්ඨයා කව්දැයි ප්‍රශ්න කළ විට, —කව්රුන් තම දිවෙන් හා දෑතින් අන් අයට හිරි හැර නොකරන්නේද ඔහු නියම මුස්ලිමෙකු වේ˜ යනුවෙන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

—ඉස්ලාම්˜ විශ්ව නිර්මාතෘ ඉදිරියෙහි පිළිගැනුනු එකම දහම :

ඉස්ලාම් දහම කෙනෙකුට උපතින්ම හිමිවන බූදලයක් නොවෙයි. ඔහු එහි ඉගැන්වීම් දැන හඳුන, අල්ලාහ්ට පමණක් අවනත වී, එහි නියෝගයන් පිළිපැදීමට කිසිදු අවස්ථාවක නොපැකිළී, ඔහු විසින් තෝරාපත් ගනු ලැබූ අවසන් ශාස්තෘවරයානන් වන මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන් අනුගමනය කර ජීවත්වෙයි නම් ඔහුයි නියම මුස්ලිම්.

—ඉස්ලාම්˜ යනු ශාන්තිය හා සාමය යන අර්ථයන් ගෙන දෙන වචනයකි. ඔබ වෙනත් සහෝදරයෙකු හමුවූ විට —අස්සලාමු අෙලෙකුම්˜ යනුවෙන් ආමන්ත්‍රණය කළ යුතුයි. මෙහි අර්ථය නම් ඔබට සාමය, ශාන්තිය උදාවේවා,මෙය සෑම අවස්ථාවකටම, සෑම මොහොතකටම, පුද්ගලයෙකුටම ගැලපෙන සුභ පැතීමකි. විශ්ව නිර්මාතෘ ඉදිරියේ පිළිගැනුනු එකම දහම ඉස්ලාම් බව ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය සඳහන් කරයි: —අල්ලාහ් විසින් පිළිගැනුනු එකම දහම ඉස්ලාම් වේ˜ (ශුඅල්කුර්ආනය 3: 19).

ලෞකික ආශාවන්ගෙන් මිදී ජීවත්වීමට අවශ්‍ය නොවේ:

අල්ලාහ්ගේ තෘප්තිය හා උසස් සුවර්ගය උදෙසා කෙනෙකු මෙම ජීවිතයේ සෑම ආශාවක්ම මැඩලිය යුතුද? සෑම ආශාවකින්ම මිදී ජීවත්විය යුතුද? එය එසේ නොවේ. අල්ලාහ්ගේ තෘප්තිය හා සදාතනිකවූ සෞභාග්‍ය වන ස්වර්ගය හිමිකර ගැනීමේ අරමුණින් මෙම ජීවිතයේ සෑම ආශාවකින්ම කෙනෙකු මිදී ජීවත්වීමට අවශ්‍ය නොවේ. එය ඉස්ලාමීය ඉගැනවීමද නොවේ. ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය මෙසේ පවසයි: —කෙනෙකුට දරන්න බැරි දුෂ්කර ආයාසයක් අල්ලාහ් නොපටවන්නේය˜ (ශු කුර්ආනය 2: 286).

මිනිසා තුළ ස්වභාවයෙන්ම පිහිටා ඇති ආශාවන්ට තහනම් පැනවීම ප්‍රායෝගික නොවේ.

අධ්‍යාත්මිකව ඉතා උසස් ස්ථානයක් හිමිකරගැනීමට විවාහය බාධාවක් වශයෙන් දකින සමහර සිද්ධාන්ත එය වැළැක්වීමට උත්සාහ දරයි. නමුත් ඉස්ලාම් එසේ නොව විවාහය එම ගමනට රුකුලක් වශයෙන් දකි. වරක් නබි (සල්) තුමන් තරුණ පරපුර අමතා —තරුණයිනි, ඔබ අතුරින් විවාහ කරගැනීමට ශක්තිය ඇතිකෙනා විවාහ කරගන්න, නියතයෙන්ම එය ඔබේ බැල්ම (වැරදි දේ බැලීමෙන්) පහත හෙළයි, ඔබ වැරදි මගට යොමුවීමෙන් ඔබව වළක්වයි˜ ඉස්ලාම් අධ්‍යාත්මිකව කෙනෙකු ලබාගන්නා උසස් ස්ථානයට විවාහය රැකුලක් සේ දකි එය ආවඩයි.

තවත් වරක් අවසන් ශාස්තෘවරයානන්: —ඔඛෙන් කෙනෙකු තම ලිංගික ආශාවන් සිය බිරිඳත් සමග ඉටුකරගැනීමත් පින් ගෙනදෙන කි්‍රයාවකි යනුවෙන් පැවසූ විට, රැස්ව සිටි මිත්‍රවරුන් කෙනෙකු තම ලිංගික ආශාවන් ඉටුකර ගැනීමටත් යහපතක් තිබේදැයි මවිතයෙන් විමසු විට, ඔඛෙන් කෙනෙකු අනියම් මාර්ගයකින් එය ඉටුකරන විට එයට පාපයන් හිමිවෙනවා නොවේද? එසේ යැයි ඔවුන් කී විට ඉස්ලාම් අනුමත කළ මාර්ගයෙහි එය ඉටුකරන විට එයට යහපත හිමිවනු ඇත˜ යැයි ප්‍රකාශ කළහ.

ඉහත සඳහන් මෙම සියළු පුවත්වලින් තහවුරුවන වැදගත් කරුණ නම් ලෞකීක ආශාවන් යටපත්කර ජීවත්වීමට කොහෙත්ම ඉස්ලාම් අනුමත නොකරයි. එම ආශාවන් ඉස්ලාම් පෙන්වූ මග ඔස්සේ ඉටු කරගැනීම උතුම් කි්‍රයාවක් සේ ඉස්ලාම් දකි. මෙයින් පෙනීයන තවත් කාරණයක් නම් ඉස්ලාම් ප්‍රායෝගික හා ස්වභාවික දහමකි. මිනිසාගේ භාහිර පැත්ත නොසළකා හැර ඔහුගේ ආත්මාවට පමණක් මූලිකත්වදය නොදෙයි. ඒ වගේම ඔහුගේ භාහිර පැත්තට මූලිකත්වය දී අධ්‍යාත්මික පැත්ත නොසළකා හැරීමද නොකරයි. මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවක් ඉස්ලාම් අනුගමනය කිරීම මෙහි සැළකිය යුතු කරුණකි.

මුදල් ඉපැයීම ඉස්ලාම් යහපත් කි්‍රයාවක් සේ දකි:

සලාතය (දේව නැමදුම) නිමවූ විට ඔබ මහ පොළොවෙහි විසිරගොස් අල්ලාහ්ගේ භාග්‍යන් උපයන්න˜

(ශු අල්කුර්ආනය 62: 10).

අඛණ්ඩව යාඥා කටයුතු කිරීමට පමණක් කොහෙත්ම ඉස්ලාම් නො උගන්වයි. නැතහොත් කෙනෙකු සිය බිරිඳගේ දූදරුවන්ගේ පවුලේ ඥාතීන්ගේ යුතුකම් පැහැර හැරීම ඉස්ලාම් දකින්නේ බලවත් වරදක් සේය.

කෙනෙකු සිය බිරිඳට කවන බත් පිඩද දන් දීමක් ලෙස˜ නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. කෙනෙකු මෙම සමාජ වගකීම් පැහැර හැර කටයුතු කිරීමට ඉස්ලාම් අනුමත නොකරයි. සමාජයෙන් ඈත්වී වන ගත ජීවත්වන පුද්ගලයාට වඩා සමාජයෙහි අර්බුදයන් මැද යහපත් පුරවැසියෙක් ලෙස ජීවත්වන පුද්ගලයා ඉස්ලාම් ප්‍රියකරයි.

සමානාත්මතාවය:

සමානාත්මතාවය පිළිබඳ බොහෝ ආගම්, සංකල්ප කථා කළද එයට විරුද්ධ වන අවස්ථා එමටය. එනමුත් ඉස්ලාම් සමානාත්මතාවය ප්‍රයෝගික ඔප්පු කළ දහමකි. ඉස්ලාම් ඒ වෙනුවෙන් දැමු වැඩ පිළිවෙල ඉතා ප්‍රශංසනීයයි. අරාබිකරයේ උපත ලැබ එම පරිසරයේම ජීවත් වූ අරාබි ජාතිකයෙකු වූ අවසන් ශාස්තෘවරයානන්, (මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන්) එම ජනතාව බලා, ඔබලා මේ කරුණ සිහි තබාගන්න

—අරාබි නොවන ජාතිකයින්ට වඩා අරාබි ජාතිකයින්ට කිසිදු සුවිශේෂත්වයක් හිමිවන්නේ නැත. කළු ජාතිකයෙකුට වඩා සුදු ජාතිකයෙකුට කිසිදු සුවිශේෂත්වයක් නැත. සුවිශේෂත්වය හිමිවනුයේ අල්ලාහ් කෙරෙහි බිය බැතිව කටයුතු කරන්නාටය˜ යනුවෙන් ප්‍රකාශ කළහ.

තවත් වරක් මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ: —මනුෂ්‍යින් සියල්ල ආදම්ගේ පුත්‍රයන්ය, ආදම් පසින් නිර්මාණය කරනු ලැබිනි˜ ඉස්ලාම් කෙරෙහි ඇදි එන ජනයා අතුරින් කුල භේදයන් වර්ණ භේදයන් හේතු කොටගෙන බැට කන බොහෝ උදවියද වේ. විද්‍යාව තාක‍ෂණය දියුණුවූ මෙවන් යුගයක පවා දියුණුවූ රටවල්හි කළු ජාතීන්ට වෙනත් සිද්ධස්ථාන, සුදු ජාතීන්ට වෙනත් සිද්ධස්ථාන, කළු ජාතීන්ට වෙනත් පාසැල්, සුදු ජාතීන්ට වෙනත් පාසැල්, මෙම නූතන යුගයෙහි පවා සුනඛයන් ලවා කළු ජාතීන්ට වද හිංසා පමුණුවූ සෝචනීය දර්ශනයන් විද්‍යුත් මාධ්‍යන් තුළින් ඇසුවෙමු, දුටුවෙමු.

දිනකට පස් වරක් ඉටුකරන සලාතය සමූහව ඉටු කිරීමට ඉස්ලාම් නියෝග කිරීම තුළින් එම සමානාත්මතාවය ස්ථාපිත කරයි. එම සලාතයන් ඉටු කරන අවස්ථාවෙහි උරෙනුර ගැටි පෙළ ගැසිය යුතුය.

අවුරුද්දකට වරක් සීයට දෙක හමාරක් තම ධනයෙන් දුගීන්ට දුප්පතුන්ට ලබාදෙන ලෙස ඉස්ලාම් ධවනතුන්ට අනිවාර්්‍ය කිරීමෙන් එම සමානාත්මතාවය ස්ථාපිත කරයි.

වසරකට වරක් පුරා මාසයක් උපවාසයෙහි නිරතවීමට අණ කිරීමෙන් පොහොසතාට කුස ගින්නෙහි අමාරුව දැනෙයි, එයින් ඔහු තුළ දිළින්දන්ට උදව් කිරීමේ මානසිකත්වයක් උදාවෙයි. හජ් හෙවත් උසස් යාඥාව තුළින් කුමන දේශයට, වර්ණයට, භාෂාවට අයත් කෙනෙකු හෝ වේවා, හැමෝම එක හා සමාන ඇඳුමකින් සැරසී එම යාඥාවන් ඉටු කිරීම මගින් ජාත්‍යන්තර සහෝදරත්වයක්, සමානාත්මතාවයක් ඉස්ලාම් ගොඩනගයි.

ඉස්ලාම් හා පවිත්‍රත්වය:

මිනිසාගේ ජීවිතයෙහි සෑම අංශයක් පිළිබඳම අවධාරණය කරන ඉස්ලාම් පවිත්‍රත්වය කෙරෙහිද වැඩි සැළකිල්ලක් දක්වයි. ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය පවසයි: —සැබවින්ම අල්ලාහ් පශ්චාත්තාපකරන්නන් හා පවිත්‍රවන්තයින් ප්‍රියකරයි˜

(ශු කුර්ආනය 9: 108).

තවද ඉස්ලාම් පවිත්‍රත්වය දේව විශ්වාසයෙහි අඩක් වශයෙන් පවසයි. වරක් ශාස්තෘවරයානන් පවසන විට —පවිත්‍රත්වය විශ්වාසයෙහි අඩකි˜ මෙම ප්‍රකාශයන් සියල්ල ඉස්ලාම් වචනයට පමණක් සීමා නොකර, මෙයට දැමු ප්‍රායෝගික වැඩපිළිවෙල ඉතා ප්‍රශංසනීයයි. කෙනෙකු දිනකට පස්වරක් අල්ලාහ් වෙනුවෙන් සලාතය ස්ථාපිත කළ යුතුයි, හැම සලාතයක් පාසාම ඔහු දෝවනය කරගත යුතුයි.

නබි (සල්) තුමන් වරක් මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ, —ස්භවායෙන්ම පිහිටුනු කරුණු පහක් ඇත. චර්ම ඡේදනය, මර්ම ස්ථානයෙහි හා කිසිල්ලෙහි රෝමයන් ඉවත් කිරීම, නියපොතු කැපීම, උඩු රැවුල කොට කිරීම˜ (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

මුත්‍රා පහ කිරීමෙන් පසු එය පවිත්‍ර නොකර සිටීම මරණින් මතු ජීවිතයෙහි ද~ුවම් ලද වරදක් සේ ඉස්ලාම් අවධාරණය කරයි.

—(ශාස්තෘවරයානනි) ඔවුන්ට අනුමත දේ පිළිබඳ ඔඛෙන් ප්‍රශ්නකරයි, පරිශුද්ධ දේ ඔවුන්ට අනුමත බව පවසන්න˜

(ශු කුර්ආනය 5: 4).

කෙනෙකුගේ මුළු ජීවිතයම පවිත්‍රවිය යුතු බව ඉස්ලාම් උගන්වයි.

ඉස්ලාම් දහමට පිවිසීම තුළින් කෙනෙකුට ලැඛෙන වරප්‍රසාද:

කෙනෙකු සියළු මිථ්‍යා විශ්වාසවලින් මිදී, ඔහු විසින් අඹා ගත් ප්‍රතිමාවන්ට වැඳ පුදා ගැනීමෙන් බැහැර වී විශ්වයේ එකම බලය ශක්තිය අල්ලාහ් දෙසට පමණක් හැරි ඔහුගේ එකීය බාවය හා ඔහු විසින් තෝරාපත් ගනු ලැබූ අවසන් ශාස්තෘවරයා මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන්ගේ ශාස්තෘ පදවිය පිළිගෙන ඒ අනූව ජීවත්වන බව ප්‍රතිඥාවක් ගත් විට ඔහු හෙතෙම මුස්ලිමෙකු වේ. —මුස්ලිම්˜ යන නාමය කෙනෙකුට උපතින්, ජාතියෙන්, වර්ණයෙන්, දේශයෙන්, භාෂාවෙන් හිමි නොවේ. මුස්ලිම් යනු අල්ලාහ්ට අවනත වී ජීවත්වන්නාය. ඔහුගේ අණ පණත් වලට අවනත වී ඔහු වැළකු දෙයින් මුළුමනින් ඈත්වී තම ජීවිතය හැඩ ගසා ගන්නාය.

කෙනෙකු මුස්ලිම් වීමෙන් ඔහුගේ පෙර පාපයන් සියල්ල කමා කරනු ලබයි. ඔහු එදින උපත ලද දරුවෙකු සේ පාපයන්ගෙන් පරිශුද්ධ වෙයි. මරණින් මතු ජීවිතයෙහි ඔහුට සදාතනික ජය හිමිවෙයි. ඔහු නිරයෙහි ද~ුවම් වලින ඔහුට රැකවරණය ලැඛෙයි.


ඉස්ලාම් ඌරු මස් අනුභව කිරීම තහනම් කර ඇත්තේ ඇයි?

ආහාර පාන අපගේ සෞඛ්‍ය කෙරේ සෘජුව බලපායි. එය අපගේ කායික සුවතාව කෙර් පමණක් නොව ආධ්‍යාත්මික සුවතාව කෙරේත් බලපෑමක් ඇති කරයි. ආරෝග්‍යමත් සමාජයකට මේ කරුණු දෙකම සමව බලපාන්නේය. ඉස්ලාමය ආහාර පාන පිළිබඳව නීතිරීති පනවා තිඛෙන්නේ එබැවිනි. මනා සෞඛ්‍යයක් සඳහාත් ආධ්‍යාත්මික පාරිශුද්ධිය තකාත් ඉස්ලාමය ගෙන ඇති පියවරවල් වලින් එකක් නම් ඌරු මස් කෑමෙන් වැලකීමට අණ කිරීමයි.

ඉස්ලාමය ශාරීරික පිරිසිදුතාවය අවධාරණය කරයි. සලාතය, දෙවියන් මෙනෙහි කිරීම සහ අනෙකුත් කැපකිරීම් තුළින් ආධ්‍යාත්මය පවිත්‍ර වන්නේය. එමගින් මිනිසා තුල සාරධර්ම වර්ධනයත් ඉස්ලාමය අවධාරණය කර සිටියි. මිනිසා හැදෙන වැඩෙන පරිසරයත් ලබන අධ්‍යාපනයත් අනූව වෙනස් විය හැකි නිසා සුචරිතය අත්කර ගන්නේ කෙසේද යන්නත් නරක පුරුදු අත් හරින්නේ කෙසේද යන්නත් පිළිබඳව ඉස්ලාමය මනාව මග පෙන්වයි.

මිනිසා හට කායික අවශ්‍යතා ඇත්තේය. ආහාර, නින්ද, හා ලිංගික ආශාව එයින් මූලික ඒවාය. ඔහු තුල කණගාටුව, සතුට, ආදරය, බිය, කල කිරීම, තණ්හාව වැනි ස්වභාවික චිත්ත උද්වේගයන්ද පවති. මිනිසා මුළුමනින්ම මේවායින් තොර විය යුතු යැයි ඉස්ලාම් නොපවසන නමුත් ඒවා පාලනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ආගමික අධ්‍යාපනය මගින් හා එය පදනම් කොට ගත් යහපත් චර්යා මගින් උගන්වයි.

ඌරු මස් අනුභව කිරීම ඉස්ලාමය තහනම් කර ඇත්තේද මේ පදනම යටතේය. වෛද්‍ය විශේෂඥයන් ඌරු මස් හානිදායක ආහාරයක් බව පවසති. එය අනුභවය මිනිසා තුල නිවටභාවය ඇති කරන අතර ආධ්‍යාත්මික ගුණාංග හා යහපත් සාරධර්ම මිනිසා තුලින් හීන වීමට හේතු වේ. මිනිස් ජීවිතය කය හා ආත්මය යන දෙකේම සංකලනයකි. කයට හානිකර දෙයක් ආත්මයටද හානිකර වේ. ඌරුමස් අනුභවය මගින් ලඡ්ජාව හා විලිබිය අඩු කරයි. ඒවා බහුලව අනුභව කරන සමාජ තුල පහත් ආධ්‍යාත්මික මට්ටමක් දැකිය හැකිය. කන්‍යාභාවය, නිර්මලත්වය, විලිබිය යනාදිය අතීතයට පමණක් උරුම වූ දෙයක් බවට යුරෝපයේත් එම සංස්කෘතිය වැළඳගත් අන් රටවලත් අද පත්ව තිබේ. මෑතක කරන ලද සමීක‍ෂණයක් මගින් අණාවරණය වූ කරුණක් නම් යුරෝපයේ එක්තරා රටක විවාහයට පෙරම ගැබ් ගන්නා ගැහැණු ළමුන්ගේ ප්‍රතිශතය 70% ක් පමණ බවයි. සමහර බටහිර රටවල සමලිංගික විවාහ පවා නීතියෙන් අනුමත කර ඇති බව ඔබ දන්නා කරුණකි.

තහනම විවිධ කෝනවලින්….

අල්-කුර්ආනය ඌරුමස් අනුභව කිරීම තහනම් කරයි.

අල්කුර්ආනයේ ස්ථාන 4 ක මෙම තහනම ගැන සඳහන් වේ. මෙ ස්ථාන නම් 2-173 5-3 6-145 සහ 16-115 වේ. —…ඔබලාට ආහාරයට තහනම් දේවල් නම්: මළ සතුන්ගේ මස්, ලේ, ඌරු මස් සහ අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙයක් වෙනුවෙන් ඝාතනය කල සතුන්…….˜ 5-3  ඌරු මස් කෑම තහනම් ඇයි යන ප්‍රශ්නය අසන මුස්ලිම් අයෙකුට පිළිතුරු ලෙස මෙම වාක්‍යය සෑහේ.

බයිබලය ඌරුමස් අනුභව කිරීම තහනම් කරයි.

කිතු දහම අදහන අයෙකු ඔහුගේ ආගමික ග්‍රන්ථවල ඉගැන්වීම්වලට එකඟ වනු ඇත. ඌරු මස් අනුභව කිරීම බයිබලයේ තහනම් කර ඇත. Leviticus  ග්‍රන්ථයේ —…… තවද ඌරාගේ කුර ඛෙදී තිබුනද ඌ ආහාර වමාරා නොකයි. ඌ ඔබට අපවිත්‍ර වේ.˜ (Leviticus  11 7-8) බයිබලයේ Deuteronomy ග්‍රන්ථයේද ඌරු මස් අනුභවය තහනම් ලෙස පවසා ඇත. —….. තවද ඌරාගේ කුර ඛෙදී තිබුනද ඌ ආහාර වමාරා නොකයි. ඌ ඔබට අපවිත්‍ර වේ.˜ (Deuteronomy  14 8 ) මීට සමාන තහනම් කිරීමක් බයිබලයේ Isaiah ග්‍රන්ථයේ 65 ඡේදයේ 2-5 වාක්‍යවල සඳහන් වේ.

ඌරුමස් අනුභවය විවිධ රෝගවලට හේතු වේ.

අනෙකුත් මුස්ලිම් නොවන සහ නාස්තික වාදියෙක් නම් විද්‍යාත්මක හා තර්කානුකුල හේතු පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්‍ය වන්නේය. ඌරු මස් අනුභව කිරීම 70 කට නොඅඩු රෝග ගණනාවකට හේතු වේ. මිනිස් සිරුර තුළ වට පණුවා, කොකු පණුවා, කිරි පණුවා වැණි විවිධ පණු වර්ග තිබිය හැකිය. මොවුන් අතුරින් වඩාත්ම අනතුරු දායක වන්නේ Taenia Soliumයන විද්‍යාත්මක නමින් හඳුන්වන Tapeworm හෙවත් පටි පණුවායි. ඌරා තුල සිටින මෙම පණුවා සතුන් තුල සිටින පටිපණු වර්ග වලින් භයානකම වටිපණු වර්ගය වේ. ඌගේ දිග සාමාන්‍යයෙන් අඩි 8 ක් පමණ වන අතර අඩි 30 ක් දක්වා වැඩිය හැක. ආහාරයට ගන්නා ඌරු මස් වලින් මිනිස් සිරුරට ඇතුළු වන මෙම පණුවා හෝ බිත්තර බඩවැලෙහි රැෙඳයි. ඌගේ බිත්තර රුධිර සංසරණ පද්ධතියට එක්වී සිරුරෙහි බොහෝ අවයව කරා පැමිණිය හැක. මොළයට ඇතුළු වූයේ නම් ධාරණ ශක්තිය නැති විය හැකිය. හෘදයට ඇතුළු වූවහොත් හෘදයාබාධයෙන් මරණය අත්විය හැක. ඇසට ඇතුළු වූවහොත් ඇස අන්ධ විය හැකිය. අක්මාවට ඇතුළු වූයේ නම් එය හානිවේ. තවත් අනතුරුදායක පණු වර්ගයක් නම් Trichura Tichurasis වේ. පොදුවේ පවතින වැරදි මතයක් නම් ඌරු මස් හොඳින් තැම්ඛෙන සේ පිසුවහොත් මෙම බිත්තර මැරෙණ බවයි. ඇමෙරිකාවේ සිදුකළ පර්යේෂණයකින් අණාවරණය වූ කරුණක් නම් Trichura Tichurasis ශරීරගතවූ රෝගීන් 24 කගෙන් 22 ක්ම ඌරුමස් හොඳින් තැම්ඛෙන සේ පිස අනුභව කළ අයයි. මෙයින් පෙනී යන්නේ මෙම පණු බිත්තර සාමාන්‍ය තත්ව යටතේ පිසූ විට විනාශ නොවන බවයි.

ඌරු මස්වල මේද නිපදවන ද්‍රව්‍ය අඩංගුයි.

ඌරු මස්වල මාංශ වර්ධක ද්‍රව්‍ය ඉතා අඩුවන අතර වැඩිපුර මේද අඩංගු වේ. මෙම මේද රුධිර නාල වල තැන්පත් වීම හේතුවෙන් අධි රුධිර පීඩනය හා හෘදයාබාධ මරණ ඇති වේ. ඇමෙරිකානුවන්ගෙන් 50% කට වඩා ජනයා අධි රුධිර පීඩනයෙන් පෙළීම පුදුමයක් නොවේ.

ඌරා මිහිතලය මත සිටින අශික‍ෂිතම සත්වයෙකි.

ඌරා ජීවත් වන්නේ කුණුකසළ, අසූචි ආදිය ආහාරයට ගැනීමෙනි. අප දන්නා තරමින් ඌරා දෙවියන් විසින් මවන ලද හොඳම කසළ ශෝධකයා යැයි කිව හැකිය. නවීන වැසිකිළි නොමැති පිටිසර පෙදෙස්වල ගම් වැසියන් මළ පහ කරන්නේ විවෘත එළීපහළියේය. සැනෙකින්ම මේ කරා එන ඌරන් ඒවා කා දමයි. එමගින් එතැන පිරිසිදු වේ. සමහර දියුණු රටවල ඌරන් ඉතා ආරක‍ෂිත සෞඛ්‍ය යටතේ හොඳ ආහාර ලබා දී පාලනය කරන්නේ යැයි කෙනෙකුට තර්ක කළ හැකිය. මෙවැනි තත්ව යටතේ වෙර දරා රැක ගත්තද ස්වභාවයෙන්ම ඌ අශික‍ෂිතම වන්නේ තමාගේම මළපහ ආහාරයට ගන්නවා පමණක් නොව තම සගයන්ගේද මළපහ ආහාරයට ගැනීමයි.

අලඡ්ජිම සත්වයා ඌරාය.

පෘතුවි තලයේ වෙසෙන සත්වයන් අතුරින් විළිබියක් නැති අලඡ්ජි සත්වයා ඌරාය. තම සහකාරිය සමග සංසර්ගයේ යේදීමට තම මිතුරන් කැඳවන එකම සත්වයා ඌරාය. බටහිර රටවල බොහොමයක් දෙනා ඌරු මස් අනුභව කරති. බොහෝ විට නැටුම් සාදවලට පසුව තම බිරියන් හුවමාරු කර යහන් ගතවීම ඔවුන් තුල ඇති පුරුද්දක් වෙයි. මෙය ඌරන්ගේද පුරුද්ද වේ.

ඉස්ලාමය ඌරු මස් අනුභව කිරීම තහනම් කිරීම පිළිබඳව අප නොදන්නා තවත් බොහෝ හේතු තිබිය හැකිය. විශ්වයත් එහි පවත්නා සියල්ලත් මැවූ සර්ව බලධාරි අල්ලාහ්ම ඒ පිළිබඳව හොඳින් දනියි. ඔහුගේ අණ පිළිපැදීම පුද්ගල මට්ටමිනුත්, පවුල් මට්ටමිනුත්, සමාජ මට්ටමිනුත්, අවසානයේ ලෝක මට්ටමිනුත් මිනිස් වර්ගයාට යහපත සලසනු නිසැකයි.

සෑම මැවීමක්ම දෙවියන් වහන්සේ විසින් අරමුණක් ඇතිව මවනු ලැබ තිඛෙයි. මෙහිදී මෙනෙහි කළ යුතු තවත් කරුණක් නම් ඌරුමස් අනුභවය තහනම් කළ පමණින් ඌරා වෛරයට ලක්විය යුතු සතෙකු නොවේ. මුහම්මද් (සල්) තුමා සත්වයන්ට කරුණාව දක්වන ලෙසත් ඔවුනට වධ හිංසා පමුණුවීමෙන් වැළකී සිටින ලෙසත් දේශනා කර ඇත්තාහ.

කේ. එම්. නාපාවල B. Sc

හජ් හි ඉටු කළ යුතු අනිවාර්්‍ය කරුණු

හජ් කර්වත්‍යයෙහි නීති රීතීන් අතුරින්

හජ් කර්තව්‍යයෙහි මූලික කරුණු :

1- ඉහ්රාම් ඇඳ චේතනාව තැබීම.

2- 9 වැනි දින අරෆාවෙහි රැඳී සිටීම.

3- තවාෆ් අල් ඉෆාලා ඉටු කිරීම.

4- සයී කිරීම. (සෆා- මර්වා අතර සක්මනයෙහි යෙදීම). මේ අතුරි එකක් මග හැරුනද හජ් කර්තව්‍ය නොපිළිගැනේ.

හජ් හි ඉටු කළ යුතු අනිවාර්්‍ය කරුණු :

1- නියමිත සීමාවෙහි ඉහ්රාම් ඇඳීම.

2- ඉර බැස යන තෙක් අරෆාවෙහි රැඳී සිටීම.

3- මුස්තලිෆාවෙහි රාති්‍රයෙහි රැඳී සිටීම.

4- අයියාමුත් තෂ්රීක් 11, 12, 13 යන දිනයන්හි මිනාවෙහි රැඳී සිටීම.

5- ජම්රාවෙහි ගල් ගැසීම.

6- හිස කෙස් බූ ගැසීම නැතහොත් කොට කිරීම (බූ ගැසීම වැදගත් වේ).

7- තවාෆ් අල්විදා (ගමනෙහි තවාෆය කිරීම).

ඉහ්රාමයට පෙර කළ යුතු සුන්නාවන් (වෛකල්පිත කි්‍රයාවන්).

1- නියපොතු කැපීම.

2- උඩු රැවුල කැපීම.

3- කිසිල්ලේ රෝමයන් ඉවත් කිරීම.

4- රහස්‍ය පෙදේස්හි රෝමයන් ඉවත් කිරීම.

5- ස්නානය කිරීම.

6- යටි රැවුලට, හිසට සුවඳ විලවුන් ආලේප කිරීම.

(ඉහ්රාම් ඇඳුමට ආලේප නොකළ යුතුය).

7- ඉහ්රාම් ඇඳුම පිරිමීන්ට සුදු වර්ණයෙන් යුතුව තිබීම.

ඉහ්රාමෙන් පසු කළ යුතු සුන්නත් වෛකල්පිත කි්‍රයාවන්

1- තල්බියා සඡ්ජායනය කිරීම. (පිරිමීන් ශබ්ද නගා හා කාන්තාවන් නිහ~ව කීම).

2- හජරුල් අස්වද් ගල ඉඹ ගැනීම. එසේ කිරීමට නොහැකි විට එයට සඥා කිරීම.

3- තවාෆ්හි (උම්රාවෙහි තවාෆ් නැතහොත් තවාෆුල් කුදූම්) අපි උඩු කය මත දමා ඇති ඉහ්රාම් ඇඳුමෙහි කොටසක් දකුණු උරහිස යටින් ගෙන වම් උරහිස මත දැමිය යුතුය. මෙයට —අල් ඉල්තිබා˜ යනුවෙන් කියනු ලැබේ.

4- තවාෆ් සක්මනය නිම කිරීමත් සමග මකාමේ ඉබ්‍රාහීම් යන ස්ථානයෙහි රක්අත් දෙකක් සලාතය කළ යුතුය.

5- තවාෆ් කරන විට පළමු තුන් වතාව ඉතා වේගයෙන්, පාදයන් සමීපව තබමින් ගමන් කළ යුතුය. මෙයට අරාබියෙන් (අර්රමල්) යනුවෙන් කියනු ලැබේ.


හජ් කර්ව්‍යය

හජ් යාඥාවෙහි සුවිශේෂත්වයන්

සුදු වස්ත්‍රයන් දෙක ඇඳ චේතානව


සකාතුල් ෆිත්ර් – රමලාන් උපවාස දානය

මෙය අනිවාර්්‍ය වීමේ පරමාර්ථය :

උපවාසයෙහි නිරතවූවාගෙන් සිදුවූ වැරදීන්, අර්ථ විරහිත කතාවන් ආදීන් ගෙන් පවිත්‍ර කරන අතර ඔහුගේ උපවාසයෙහි ඇති වූ අඩු ලූහු~ුකම් වලට ප්‍රති කර්මයක් වශයෙන්ද, දුප්පත්, අසරණයින් අත නොපා ඔවුන්ට උත්සව දින ආහාරය සඳහාද අල්ලාහ් මෙම ෆිත්රා දන් දීම අනිවාර්්‍ය කළ ඇත. මෙම දවස සමස්ත මුස්ලිම් ප්‍රජාවටම ඉතා ප්‍රීති දායක, සතුටු දායක දවසකි. අල්ලාහ් උපවාසය නිම කර දීම නිසා සමස්ත මුස්ලිම් ප්‍රජාවම ඔහුට කෘතඥාවය පළ කිරීම අනිවාර්්‍ය වෙයි.

මෙහි පවතින නීතිය හා මෙය දීමට අනිවාර්්‍ය පිරිස් :

මුස්ලිම් පිරිමීන්, කාන්තාවන්, ලොකු පොඩි, නිදහස්, වහලූ යන බේදයකින් තොර සෑම මුස්ලිමෙකුටම සකාතුල් ෆිත්ර් දන් දීම අනිවාර්්‍ය වෙයි. උත්සව දිනයේ අවශ්‍යතාවන් යන්නට වැඩි පුර ආහාර ඇති අය එක් —සාවූ˜ කි. ග්‍රෑම්. 2.60 ප්‍රමාණයක් දීම අනිවාර්්‍ය වේ.

මුස්ලිම් පිරිමීන්, කාන්තාවන්, ලොකු පොඩි, නිදහස්, වහලූ ආදි භේදයකින් තොර සියල්ලන්ට ධාන්‍ය පිටි වර්ග වලින්, සාඋ ප්‍රමාණයක් ලබා දීම නබි (සල්) තුමන් අනිවාර්්‍ය කළහ. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

එක් මුස්ලිමෙකු තමන් වෙනුවෙන්ද, තමන් විය හියදම් කරන තමන්ගේ බිරිඳ, දූ දරුවන් ඥාතීන් වෙනුවෙන්ද සකාතුල් ෆිත්ර් දන් දීම අනිවාර්්‍ය වෙයි. කුසෙහි සිටින දරුවා වෙනුවෙන්ද සකාතුල් ෆිත්ර් දන් දීම සතුටු දායක වෙයි. මෙසේ උස්මාන් (රලි) කි්‍රයා කළහ.

මෙය අනිවාර්්‍ය වන වේලාව:

රමලාන් මස අවසන් දින ඉර බැසීමේ සිට මෙය අනිවාර්්‍ය වෙයි. මෙය දීමට වඩා උචිත වේලාව: උත්සව සලාතයට පෙර මෙය පිරිනැමීමයි. තවද මෙය උත්සව දිනකට පෙර හෝ දින දෙකකට පෙර හෝ දිය හැක. මෙය උත්සව සලාතයෙන් පසු දීමට නොහැක.

දිය යුතු ප්‍රමාණය :

ධාන්‍ය වර්ග, වියලි ආහාර වර්ග, නැතහොත් පිටි වර්ග, වියලි මිදි වර්ග. කිරි කැට වර්ග නැතහොත් රට ඉඳි වර්ග, නැතහොත් ගමෙහි වැඩි වශයෙන් භාවිතා වන ආහාර වර්ගයන් දීමට හැක.

අපි නබි (සල්) තුමන්ගේ කාලයෙහි ආහාර වර්ගයන්ගෙන් එක් —සාඋ˜ ප්‍රමාණයක් දන් දෙමු. එම දිනවල අපේ ආහාරයන් හැටියට පිටි වර්ග වියලි ආහාර වර්ග, වියලි මිදි වර්ග. කිරි කැට වර්ග, රට ඉඳි වර්ග, භාවිතා විය˜. (වාර්තා කරන්නේ: අබූ සඊදුල් හුද්රි (රලි), සාධක: බුහාරි).


කිලෝ ග්‍රෑම් බරවලට අනූව සාඋ ප්‍රමාණය සකාතය විවිධ වර්ගයන්වලට අනූව වෙනස් වෙයි. පිරිසිදු පිටි ධාන්‍ය වර්ගවලින් 2.40 කිලෝ ග්‍රෑම් ප්‍රමාණය ආගමික විද්වතුන් ගේ තීරණයයි.

සාවූ එකක් යනු මුද්දු හතරක ප්‍රමාණයයි. මුද්දු එකක් යනු දෙ අත් එකතු කර ගන්නා ප්‍රමාණයයි. එබැවින් සිව් වතාවක් දෙ අත් එකතු කර ගන්නා ප්‍රමාණය සාවූ වෙයි. මෙම නූතන යුගයේ මිනුම අනුව කිලෝ දෙක හමාර හෝ තුන අතර වෙයි.

නියමිත ධාන්‍යය වර්ගයන් වෙනුවට මුදල්

ලබා දීම පිළිබඳ පවතින නීතිය:

සකාතුල් ෆිත්ර් දානය වෙනුවට එහි වටීනාකම ලබා දීම නබි (සල්) තුමන්ගේ මග පෙන්වීමට පටහැනි වේ. එසේ දුන්න ද එය නොපිළිගැනේ. මන්ද සකාතුල් ෆිත්ර් වෙනුවට එහි වටිනාකම නබි (සල්) තුමන් හෝ අනුගාමික මිත්‍රයින් හෝ දුන් බවට කිසිදු සාධකයක් නොමැත.


උපවාස ශීලය නිෂ්ඵල වන කරුණු

උපවාසය නිෂ්ඵල වන කරුණු රාශියක් ඇත. එම කරුණු වලින් වැළකී සිටිමටත්, අවදානමින් සිටීමටත් එම කරුණු පිළිබඳ සෑම මුස්ලිමෙකුම දැන සිටීම අවශ්‍ය වේ. එම කරුණු :-

1- දැනුවත්ව ආහාර පාන ගැනීම, ඒ හා සමාන කි්‍රයාවන්. උදාහරණයට:- උපවාසයෙහි නිරතවන්නා පෝෂණය සඳහා සේෙලෙන් එන්නත ශරීරයට ඇතුල් කිරීම. ලේ ඇතුල් කිරීම. පෝෂණය සඳහා නොව රොගී හේතුන් මත ඛෙහෙත් වර්ග විදීම උපවාසය නිෂ්ඵල නොකරයි. එනමුත් උපවාසය ඉටු කරමින් සිටින තත්ත්වයක මෙවැනි කරුණු වලින් වැළකි සිටීම වඩා උචිත වේ. අල්ලාහ් පවසයි: —ඔබලා රැයතෙක් උපවාසය සම්පූර්ණ කරන්න˜ (ශු අල්කුර්ආනය 2: 187).

උපවාසයෙහි නිරතවන්නා ඉහත කී කරුණු අමතකවීමෙන් කළ විට උපවාසය නිෂ්ඵල නොවෙයි. —අමතකවීමෙන් කෙනෙකු ආහාර පාන ගත් විට ඔහු උපවාසය අත් නොහැර සම්පූර්ණ කළ යුතුයි. නියතයෙන්ම අල්ලාහ්යි ඔහුට ආහාර පාන ලබා දුන්නේ˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි. මුස්ලිම්, අබූදාවූද්, තිර්මිදි, නසයි).

2- මුවින්, නැතහොත් නාසයෙන් යම් දෙයක් කුස තුළට ඇතුල් වීම: උපවාසයෙහි නිරතවන්නා නොසිතු අන්දමට මැස්සෙක් නැතහොත් දූවිලි මෙන් යම් දෙයක් ඇතුල්වූවොත් එයින් උපවාසයට කිසිදු හානියක් නොසිදුවෙයි. කටට ආ සෙම වැනි දේ යළි ගිලීම තහනම් වේ. කටට නොපැමිණ කුසට යෑම වරදක් නොවෙයි. තවද මුෙඛන් පිටවන ලේ වැනි දේ ගිලීම තහනම්ය.

3- ඕනෑ කමින් වමනය පිටත් කිරීම. ඔහුට නොදැනුවත්ව එය පිටවූයේ නම් හානියක් නොවේ.

කව්රුන් වමනය ගනීද ඔහු උපවාසය යළි ඉටු කිරීම අවශ්‍ය නොවේ. කව්රුන් දැනුවත්ව ඕනෑ කමින් වමනය ගනීද ඔහු උපවාසය යළි ඉටු කළ යුතුයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රයන්: අබූදාවූද්, තිර්මිදි, අහ්මද්).

4- සංසර්ගයෙහි යෙදීම. ඉඹ ගැනීම, ස්පර්ෂ කිරීම ආදී කි්‍රයාවන් තුළින් ධාතු පිටවීම, නැතහොත් ඕනෑ කමින් ධාතු පිට කිරීම. නමුත් මදි පිටවීම පිළිබඳ විවිධ මතයන් පවති. එම මතයන් තුළින් පිළිගත් මතය වන්නේ මදි පිටවීමෙන් උපවාසය නිෂ්ඵල නොවෙයි. මදි යනු හැඟීම් උද්දීපනය වන විට පිටවන යම් රුධිරයකි.

5- ලේ පිටත් කිරීම නැතහොත් නළලෙන් ලේ විද ගැනීම නැතහොත් කොන්දේසි පිට ලේ විද පිට කිරීම. නැතහොත් සිරුරේ බර අඩු කිරීම සඳහා දැනුවත්ව ලේ විද පිට කිරීම මේ ආදි ක්‍රමයන් තුළින් ලේ පිට කිරීම. නමුත් වෛද්‍ය පර්්‍යයේෂණය සඳහා, දත් ගැලවීම සඳහා, ලේ විද පිට කිරීමේ අරමුණකින් තොර සුළුවෙන් ලේ පිටවූ විට එය උපවාසයට හානියක් නොකරයි.

6- ඔසප්වීම, දරු ප්‍රසූතය සඳහා රුධිරය පිටවීම. එය ඉර බැස යෑමට මදකට පෙර සිදුවූවත් උපවාසය නිෂ්ඵල වේ.

7- සංසර්ගයෙහි යෙදීම. එයින් ධාතු පිටවූවත් නොවූවත් උපවාසය නිෂ්ඵල වෙයි .

උපවාස ශීලය නිෂ්ඵල වීමේ කොන්දේසි:

ඉහත සඳහන් කි්‍රයාවන් මතු සඳහන් කොන්දේසි වලට අනූව සිදුවූ විටයි උපවාසය නිෂ්ඵල වන්නේ.

1- මනා සිහි බුද්ධියක් ඇති කෙනෙකු වීම.

2- සිහි සුන්වීමකින් තොර මනා සිහියකින් සිටීම.

3- බල කිරීමකට ඇතුල් නොව තෝරා ගැනීමේ නිදහස ඇති කෙනෙකු සේ සිටීම.

ඉහත සඳහන් උපවාසය නිශ්ඵල වන කරුණු තුළින් එකක් හෝ කෙනෙකු අමතක වීමෙන්, නැතහොත් නොදැනුවත්ව, නැතහොත් බල කිරීමෙන් (අකැමැත්තෙන්) කළේ නම් කුර්ආන්, හදිස් සාධක අනූව එම උපවාසය නිෂ්ඵල නොවෙයි.

අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි: —අපගේ ස්වාමිනි, අපිට අමතක වූවේ නම්, අපි වැරදි කළේ නම් අපිව වරදකරු නොකරන්න˜ (ශු අල්කුර්ආන් 2: 286).

නබි (සල්) තුමන්ගේ ප්‍රකාශයක මෙසේ සඳහන් වෙයි:– —මාගේ සමාජයේ වැරදීන් අමකතවීමෙන්, බල කිරීමෙන් සිදුවන වන විට එය අල්ලාහ් මා වෙනුවෙන් කමා කළේය˜. (මූලාශ්‍රය: ඉබ්නු මාජා, තබ්රානි, ෙඛෙහකි, හාකිම්).

නබි (සල්) තුමන් පවසයි: —අමතකවීමෙන් කෙනෙකු ආහාර පාන ගත් විට ඔහු උපවාසය අත් නොහැර සම්පූර්ණ කළ යුතුයි. නියතයෙන්ම අල්ලාහ්යි ඔහුට ආහාර පාන ලබා දුන්නේ˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි. මුස්ලිම්, අබූදාවූද්, තිර්මිදි, නසායි).

කව්රුන් තමන්ගේ උපවාසය දැනුවත්ව, මනා සිහියකින්, තෝරාගැනීමේ තත්ත්වයක් තුළ මගහරීවීද ඔහු අල්ලාහ්ගෙන් සමාව අයදීමද, එදින උපවාසය පසුව ඉටු කිරීමද අනිවාර්්‍ය වේ. මෙයට වන්දියක් නොමැත. නමුත් උපවාසයෙහි නිරත වී සිටින විට තම බිරිඳත් සමග සංසර්ගයෙහි යෙදෙන්නාට දැඩි වන්දියක් තිබේ. ඔහු වහලෙක් නිදහස් කළ යුතුයි, එයට නොහැකි විට මාස දෙකක් අඛණ්ඩව උපවාස ශීළය ඉටු කළ යුතුයි, එයටත් නොහැකි විට දුගීන් 60 දෙනෙකුට (සාඃ අඩක) 1.30 කි. ග්‍රෑම් ආහාර සැපයිය යුතුයි. ඉහත කී ආකාරයට වන්දියේ අනුපිළිවල අවදානයට ගෙන තමන්ට හැකි දේ ඉටු කළ යුතුයි.

හිරු බැස යෑම නැතහොත් හිරු උදාවීම පිළිබඳ සැක මතු වීම:

උපවාසයෙහි නිරතවන්නාට ඉර බැස යෑම පිළිබඳ සැක මතුවූයේ නම් ඔහු උපවාසයෙන් මිදීමට නොහැක. මන්ද දහවල් කාලය තවත් පවතින හෙයිනි. ඉර බැසීමට පෙර ඔහු උපවාසයෙන් මිදුනු බව තහවුරුවූයේ නම් ඔහුගේ උපවාසය නිෂ්ඵල වන අතර එය පසුව ඉටු කිරීමද අනිවාර්්‍ය වේ.

තවද ෆජ්ර් උදාවූයේද? නැද්ද? යන්න පිළිබඳ ඔහුට සැක පහළවූයේ නම් ආහාර පාන ගැනීමට ඔහුට අනුමැතිය ඇත. මන්ද රාත්‍රි කාලය තවත් පවතින හෙයිනි.

මෙයට සාධක වශයෙන් අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:- —උදෑසන වේලාව යන සුදු නූල (රාත්‍රිය යන) කළු නූලෙන් පැහැදිළව පෙනෙන තෙක් ආහාර පාන අනුභව කරන්න˜. (ශු අල්කුර්ආන් 2: 187).

වෛකල්පිත උපවාසයන්:-

කෙනෙකු මතු සඳහන් උපවාසයන් ඉටු කරන විට ඔහුට යහපත හිමිවන අතර, ඔහු එය නොකළ විට ඔහු වරදකරු නොවේ.

1- —උපවාසයෙහි ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨ උපවාසය නබි දාවූද් (අෙලෙහි) ගේ උපවාසයයි. එතුමන් දවසක් හැර දවසක් උපවාසය ඉටු කළේය˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි. මුස්ලිම්).

2- —රමලාන් (මස ඉටු කරන උපවාසයට) පසු ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨ උපවාසය මුහර්රම් මාසයෙහි උපවාසයයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

3– මුහර්රම් මස නම වැනි දින හා දහ වැනි දින උපවාසයන් ඉටු කිරීම: ආයිෂා (රලි) තුමිය විස්තර කරයි: නබි (සල්) තුමන් ආෂුරා දින උපවාසය ඉටු කිරීමට නියෝග කළේය, රමලාන් මස උපවාසය අනිවාර්්‍ය වීමත් සමග කැමති අයට (එම දින) උපවාසය ඉටු කරන්න කැමති අය උපවාසය ඉටු නොකර සිටින්න යනුවෙන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි). ආෂුරා යනු මුහර්රම් මස දහ වැනි දිනයි.

ආෂුරා (මුහර්රම් මස දහ වැනි) දින උපවාසය ඉටු කිරීම ගෙවී ගිය වසරෙහි සියළු පාපයන්ට වන්දිය වේ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

—මම ඉදිරි වසරේදී ජීවතුන් අතර සිටියේ නම්, (මුහර්රම් මස) නම වැනි දිනද උපවාසය ඉටු කරමි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

ඒ අනූව කෙනෙකුට මුහර්රම් මස නම වැනි දින හා දහ වැනි දින උපවාසයන් ඉටු කල හැක. නම වැනි දින ඉටු කිරීමට නොහැකිවූ කෙනෙකුට දහය හා එකළොහා ආදි දිනයන්හි ඉටු කිරීමටත් නබි වදන්හි සාධක පවති.

4- ෂව්වාල් මසෙහි දවස් හයක් උපවාසය ඉටු කිරීම සුන්නත් වේ. —කව්රුන් රමලාන් මස උපවාස ශීලය ඉටු කර අනතුරුව ෂව්වාල් මසෙහි උපවාසයන් හයක් ඉටු කරයිද ඔහු එම වසර පුරා උපවාස ශීලය ඉටු කළ කෙනෙකුට සමාන වෙයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

මෙහිදී අවදානය යොමු කළ යුතු කරුණ නම්, නෝන්බි අවුරුද්ද (ඊදුල් ෆිත්ර්) සැමරීමත් සමග අඛණ්ඩව දින හයක් එම උපවාසයන් ඉටු කළ යුතුයි නැතහොත් එය ඉටු කළ නොහැක යනුවෙන් බොහෝ අය වැරදි මතයක සිටිති. එසේ නොව ෂව්වාල් මස නිමවීමට පෙර කැමති දිනයක එය කෙනෙකුට ඉටු කළ හැක. ෂව්වාල් මස උපවාසයන් යනු හැඳින්වීම තුළින්ම එය ෂව්වාල් මස ඇතුලත ඉටු කළ යුතු උපවාසයන් යනුවෙන් තහවුරුවෙයි.

5- දුල් හජ් මස මුල් දින නමයෙහි උපවාසන් ඉටු කිරීම ප්‍රීති දායක කි්‍රයාවක් වෙයි. විශේෂයෙන් දුල්හජ් මස නම වැනි දින, එනම් අරෆා දින උපවාසය ඉටු කිරීම පිළිබඳ නබි (සල්) තුමන් පවසන විට, —එම උපවාසය ගෙවී ගිය හා උදාවන අවුරුද්දේ පාපයන්ට වන්දිය වේ˜. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්, අබූදාවූද්, තිර්මිදි. නසායි. ඉබ්නු මාජා). අරෆා දින උපවාසය හජ් කර්තව්‍ය ඉටු කරන්නන්ට නොව ගමෙහි රැඳී සිටින්නන් ඉටු කළ යුතු උපවාසයෙකි.

6- සෑම මසකම ආරම්භයෙහි නැතහොත් මැද, නැතහොත් අවසානයේ උපවාසයන් තුනක් ඉටු කිරීම සුන්නත් වෛකල්පිත කි්‍රයාවක් වෙයි. ආයිෂා (රලි) තුමිය විස්තර කරයි:- —මසක කුමන දිනයන්හි උපවාසය ඉටු කළ යුතුයි යනු පිළිබඳ නබි (සල්) තුමන් අවදානය යොමු නොකළහ˜. (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

අය්යාමුල් බීල් යනුවෙන් හඳුන්වන මසක 13,14,15 යන දිනයන්හි උපවාසයන් ඉටු කිරීම ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨ වේ. නබි (සල්) තුමන් මෙසේ පැවසීය: —ඔබ මසක දවස් තුනක් උපවාසයන් ඉටු කරන්නේ නම් එය 13,14,15 යන දිනයන්හි ඉටුකරන්න˜(මූලාශ්‍රය: අබූ දාවූද්, තිර්මිදි, නසායි).

7- සඳුදා. බ්‍රහස්පතින්දා ආදි දිනයන්හි උපවාසයන් ඉටු කිරීම සුන්නත් වේ. —සඳුදා, බ්‍රහස්පතින්දා දිනවල අල්ලාහ් වෙතට යාඥාවන් ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ. එබැවින් මම උපවාසයෙහි නිරත වී සිටින තත්ත්වයක මාගේ යහපත් කි්‍රයාවන් අල්ලාහ් අභියසට ඉදිරිපත් කරනු ලැබීම මා ප්‍රිය කරමි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රයන්: අහ්මද්. නසායි. අබුදාවූද, තිර්මිදි).

නොකළ යුතු උපවාසයන්:

1- රජබ් මස පමණක් උපවාසයන් ඉටු කිරීම පිළිකුල් කි්‍රයාවකි. මන්ද එම මසෙහි උපවාසයන් කිරීම අඥාන සමයෙහි සිරිතකි. උමර් (රලි) රජබ් මාසයෙහි උපවාසය ඉටු කරන්නන් දකින විට ඔවුන් ආහාර ගන්නා තෙක් ඔවුන්ට ගැසුවේය. තවද එතුමන් මෙසේ පැවසූහ: ඔබලා ආහාර අනුභව කරන්න. මන්ද මෙම මස අඥාන සමාජය විසින් ගරු කළ මාසයකි. (මූලාශ්‍රය: අබූෙෂෙබා).

2- සිකුරාදා දින පමණක් උපවාසය ඉටු කිරීම පිළිකුල් වේ. —ඔබ සිකුරාදා දිනට පෙර දින හෝ පසු දින උපවාසය ඉටු නොකර සිකුරාදා දින පමණක් උපවාසය ඉටු නොකරන්න˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

3- ෂඃබාන් මස පහළොස් වැනි දින පමණක් උපවාසය ඉටු කිරීම තුළින් එම දින විශේෂ කිරීම පිළිකුල් වේ. එම දිනයෙහි පමණක් විශේෂයෙන් උපවාසයන් ඉටු කිරීමට කිසිදු සාධකයක් නොමැත.

4- සෙනසූරාදා පමණක් උපවාසය ඉටු කිරීම පිළිබඳ පවතින නීතිය.

සෙනසූරාදා උපවාසය ඉටු කිරීමට අනුමැතිය ඇත. නමුත් එම දින පමණක් උපවාසය ඉටු කිරීම අනුමත නොවේ. සෙනසූරාදා උපවාසයත් සමග ඉරිදා හෝ සිකුරාදා උපවාසය ඉටු කරයි නම් කිසිදු වරදක් නැත.

5- ඉරිදා පමණක් උපවාසය ඉටු කිරීම.

සිකුරාදා, සෙනසූරාදා, ඉරිදා දිනයන්හි පමණක් උපවාසයන් ඉටු කිරීම පිළිකුල් වේ. එම දිනයන් සමග පවතින දිනවලද උපවාසය ඉටු කරන්නේ නම් කිසිදු වරදක් නැත.

සපුරා තහනම් උපවාසයන්:

1- උත්සව දෙක පවතින දිනයන්හි උපවාසයන් ඉටු කිරීම තහනම් වේ. —නබි (සල්) තුමන් උත්සව දෙක පවතින දිනයන්හි උපවාසයන් ඉටු කිරීම තහනම් කළහ. එය රමලාන් හා හජ් උත්සවයන් වේ˜. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

2- සැක සහිත දිනයන්හි උපවාසය ඉටු කිරීම තහනම් වේ. —කව්රුන් සැක සහිත දිනවල උපවාසයන් ඉටු කරයිද ඔහු කාසිම්ගේ පියාට එනම් නබි (සල්) තුමන්ට පිටු පෑවේය˜. යැයි නබි (සල්) ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රයන්: අබූදාවූද්, තිර්මිදි). සැක සහිත දිනයන් යනුවෙන් අදහස් කෙරෙන්නේ, රමලාන් මසට පෙර මාසය වන ෂඃබාන් මස 29 වැනි දිනයි. තවද රමලාන් මසට පෙර දිනයන් දෙකෙහිම උපවාසයන් ඉටු කිරීමට තහනම් කළ නබි (සල්) තුමන්ගේ වෙනත් ප්‍රකාශයන්ද තිබේ.

3- හජ් කර්තව්‍යයෙහි කැප කිරීමට සත්වයා නොලැබුනු —මුතමත්තිඃ˜ නැතහොත් —කාරින්˜ හැර තෂ්රීක් දිනවල උපවාසයන් ඉටු කිරීම හරාම් වේ. —කාහට (කුර්බානි) සත්වයා නොලැබුනේද ඔහු හැර වෙන කාහටවත් තෂ්රීක් දිනයන්හි උපවාසයන් ඉටු කිරීම අනමුත නොවේ˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. වාර්තා කරන්නේ: ඉබ්නු උමර් (රලි) (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

තෂ්රීක් දිනයන් යනු: දුල් හජ් මස 11, 12, 13 ආදි දිනයන් වේ.

4- බරාඅත් දින, මිඃරාජ් දින යැයි කියා උපවාසයන් ඉටු කරති. මෙයට නබි වදන්හි කිසිදු සාධකයක් නොමැත. ඉස්ලාම් අංග සම්පූර්ණ දහමක් යනුවෙන් විශ්වාස කරන මුස්ලිමෙකු කොහෙත්ම නබි (සල්) තුමන්ගේ මග පෙන්වීමෙන් තොර කි්‍රයාවක් කිරීමට නොඑළඹෙයි. ආගමික නාමයෙන් බිහි කරන ලද නූතන කි්‍රයාවන්ගෙන් කෙනෙකු සැම විටම අවධනාමෙන් සිටිය යුතුයි.

අවදානය යොමු කළ යුතු නීතියක්.

1- කෙනෙකු ස්නානය අනිවාර්්‍ය වූ තත්ත්වයක හිමිදිරියේ නැගිට්ටේ නම් නැතහොත් ඔසප් වූ කාන්තාවක් හෝ දරු ප්‍රසුතයෙන් ලේ හටගත් කාන්තාවක් හිමිදිරි උදෑසනට පෙර පවිත්‍රවූයේ නම් ඔවුන් සහර් ආහාරය ගෙන උපවාසයෙහි නිරත වෙයි. තවද ඔවුන් හිමිදිරි උදෑසනින් පසුවූවත් දිය නෑ හැක. නමුත් උදෑසන සලාතය සඳහා ඔවුන් දිය නා පිරිසිදුවීම අනිවාර්්‍ය වේ.

උපවාසයෙහි උචිත කි්‍රයාවන්

1- අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු අනස් (රලි) පවසයි:- —උපවාසය ඉටුකරන්නා නිරතුරුව කුර්ආන් පාරායනය කිරීමද, දුආ, දික්ර් යාඥාවන්හි නිරතවීමද, දන් දීමද, පිළිකුල් දේ කතා කිරීමෙන් දිව ආරක‍ෂා කිරීමද සතුටු දායක වෙයි˜.

—මානවයාට යහ මග පෙන්වන අල්-කුර්ආනය රමලාන් මාසයෙහි අනාවරණය විය˜

(ශු අල්කුර්ආන් 2:185).

රමලාන් මාසයෙහි අල්-කුර්ආනය පහළවීම එහි සුවිශේෂත්වය මනාවට පෙන්නුම් කිරීමකි. නබි (සල්) තුමන් රමලාන් මස රාත්‍රි කාලයෙහි අල්කුර්ආනය ජිබ්රීල් (අෙලෙහි) ඉදිරියේ පාරායන කර පෙන්වීමට පුරුදු වී සිටියහ.

එතුමන්ගේ ජීවිතයේ අවසන් රමලාන් සමයේ දෙවතාවක් අල්කුර්ආනය පාරායනය කර පෙන්විය. (දේව දූත ජිබ්රීල් රමලාන් මස සෑම රාත්‍රියකම පාහේ නබි (සල්) තුමන්ට අල්-කුර්ආනය ඉගැන්වුවේය). මෙය ඉබ්නු අබ්බාස් (රලි) විස්තර කරයි. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

අල්කුර්ආනයත් සමග මුස්ලිමෙකුගේ සම්බන්ධතාවය ඉතා සමීපව පැවතිය යුතුයි. අල්කුර්ආනය ඇස් වල තබා ඉඹ ගැනීමට හෝ, එහි පරිච්ඡේදයන්, වාක්‍යන් බිත්තිවල එල්ලීමට හෝ කෙනෙකු මිය ගිය විට ඔහු වෙනුවෙන් පාරායනය කිරීමට හෝ අනාවරණය වූයේ නැත. එය අනාවරණය කරනු ලැබුවේ මුළු මානව සංහතියටම නිවැරදි මග පෙන්වීම සඳහායි. කෙතරම් දුරට කෙනෙකු අල්කුර්ආනයෙන් ඈත් වෙයිද එතරම් ඔහු යහ මාර්ගයෙන් ඉවත් වෙයි. එබැවින් අල්කුර්ආනය හොඳින් හදාරා එය අධ්‍යයනය කර, එහි ඉගැන්වීම් ජීවිතයට පරිවර්තනය කිරීම තුළින් පමණයි කෙනෙකුට දෙලොව ජය අත්පත් කරගත හැක්කේ.

අල්කුර්ආනය පාරායනය කිරීමට ඇති ප්‍රසාධයන්ද සුළු පටු නොවේ. වරක් නබි (සල්) තුමන් —කව්රුන් අල්කුර්ආනයෙහි එක් අකුරක් පාරායනය කරයිද ඔහුට ප්‍රසාධයන් දහයක් හිමිවෙයි˜ යනුවෙන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: තිර්මිදි).

අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු අනස් (රලි) වාර්තා කරයි:- නබි නායක (සල්) තුමන් අධිකව දන් දීමට පුරුදු වී සිටියහ. තවද ජිබ්රිල් (අෙලෙහි) හමුවන රමලාන් සමයෙහි නබි (සල්) තුමන් අධිකව දන් දීමට පුරුදු වී සිටියහ. ජිබ්රීල් (අෙලෙහි) රමලාන් සියළු රාත්‍රියන්හි නබි (සල්) තුමන් හමුවී අල්-කුර්ආනය පාරායනය කර පෙන්වයි. නබි (සල්) තුමන් ඉතා වේගයෙන් හමන සුළඟට වඩා දන් දෙන්නෙකු වශයෙන් සිටියහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

2- කව්රුන් උපවාසයෙහි නිරතවී සිටින්නාට බනිවීද ඔහු එම අවස්ථාවෙහි මම උපවාසයෙන් පසුවෙමි යනුවෙන් පමණක් පැවසීම සුන්නත් යහපත් කි්‍රයාවකි. —උපවාසය (පාප ක්‍රියා) වළක්වන පළිහකි, ඔබගෙන් කෙනෙකු උපවාසය ඉටු කරන්නේ නම් (වැරදි කි්‍රයා කිරීමෙන්) එය කිළිටු නොකළ යුතුය, ඔහුට යම් කෙනෙක් පරුෂ වචනවලින් බැන වදින විටද, ඔහුත් සමග සණ්ඩු සරුවල් වලට පැටලෙන විටද ඔහු මම උපවාසයෙන් පසුවෙමි යනුවෙන් පැවසිය යුතුය˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

3- සහර් ආහාර අනුභව කිරීම:

උපවාසය සඳහා සහර් ආහාරය ගැනීම සුන්නත් යහපත් කි්‍රයාවක් වේ. —ඔබ සහර් කරන්න. මන්ද සහර් ආහාරයෙහි බරකත් නම් අභිවෘද්ධිය ඇත˜ යැයි නබි (සල්) ප්‍රකාශ කළහ. (බුහාරි, මුස්ලිම්).

—අප සමාජයේ උපවාසයට හා පුස්තක ලද් අයගේ උපවාසය අතර වෙනස සහ්ර් කිරීම˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

—සහ්ර් ආහාරය යනු අභිවෘද්ධිය ඇති ආහාරයකි, එය අත් නොහරින්න, අවම වශයෙන් වතුර උගුරක් හෝ පානය කර එය කරන්න. නියතයෙන්ම අල්ලාහ් සහ්ර් කරන්නන්ට දයාව පුදන්නේය, ඔහුගේ දේව දූතවරුන්ද ඔහු වෙනුවෙන් ප්‍රාර්ථනා කරන්නේය˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: අහ්මද්).

ෙසෙද් ඉබ්නු සාබිත් (රලි) විස්තර කරයි: අපි නබි (සල්) තුමන් සමග සහර් ආහාරය ගත්තෙමු, පසුව නබි (සල්) තුමන් සලාතය සඳහා නැගිට්ටේය. එවිට ඔහුගෙන් සලාතය හා සහර් අතර පැවතුනු වේලාව කොපමණද? යනුවෙන් ප්‍රශ්න කරන ලදි (අල්කුර්ආනයෙහි) වාක්‍යන් පහනහක් පාරායනය කරන වේලාවයි˜ යනුවෙන් පිළිතුරු දුන්නේය. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

සහර් කිරීම ප්‍රමාද කර. උපවාසයෙන් මිඳීම ඉක්මන් කිරීම සුන්නත් වෙයි. —මාගේ සමාජය සහර් (ආහාරය) ප්‍රමාද කර, උපවාසයෙන් මිඳීම ඉක්මන් කරන තෙක් යහපතෙහි සිටින්නෝය˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාහ කළහ. (මූලාශ්‍රය: අහ්මද්).

උපවාසයෙහි නිරත වන බොහෝ පිරිස් අලස භාවය නිසා සහර් ආහාරය නොගෙන උපවාසයෙහි නියැලති. ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි අල්ලාහ් යහපත් ශ්‍රද්ධාවන්ත පුද්ගලයින්ගේ උසස් ගුණාංග පිළිබඳ පවසන විට මෙසේ පවසයි:

—ඔවුන් සහර් වේලාවේ (තමන්ගේ පාපයන්ට) සමාව අයදිති˜ (ශු අල්කුර්ආන් 51: 18). ඉහත සඳහන් ප්‍රකාශයන් එහි අවශ්‍යතාවය හා වැදගත් කම පිළිබඳ කථා කරයි. එබැවින් නබි (සල්) තුමන්ගේ මෙම උතුම් මග පෙන්වීම කි්‍රයාවට නැංවීමට අපි කොයි කව්රුත් යුහුසුළු විය යුතුයි.

4- උපවාසයෙන් මිදීම:

ඉදිච්ච රට ඉඳි නැති විට සමාන්‍ය රට ඉඳි ගැනීම එය නැති විට ජලය පානය කිරීම, එයත් නැති විට කැමති ආහාර පානයක් ගනිමින් උපවාසයෙන් මිඳීම සුන්නත් වේ. (මූලාශ්‍රයන්: අබූ දාවූද්, තිර්මිදි, හාකිම්).

—උපවාසයෙන් මිදීම ප්‍රමාද නොකර ඉක්මන් කරන තෙක් ජනතාව යහපතෙහි සිටින්නෝය˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

5- උපවාසයෙන් මිෙඳන විට කෙනෙකුට ප්‍රාර්ථනාවන්හි නියැලිය හැක. උපවාසයෙන් මිදීමත් සමග පහත සඳහන් ප්‍රාර්ථනාව උසුරීම සුන්නත් වේ.

ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ

—දහබල් ලමඋ වබ්තල්ලතිල් උරූකු වසබතල් අජ්රු ඉන් ෂා අල්ලාහ්˜

පිපාසය සංසිදුනි, නහරවල් තෙත්විය, අල්ලාහ්ගේ කැමැත්ත අනූව ප්‍රසාධයන් ස්ථීර විය. (මූලාශ්‍රයන්: අබූදාවූද්, හාකිම්, ෙඛෙහකි).

6- උපවාසය අතර වාරයේ දත් මැඳීම සුන්නත් වේ. ආමිර් ඉබ්නු රබීආ පවසයි: නබි (සල්) තුමන් උපවාසය අතර වාරයේ මට ගණින්නට නොහැකි වාර ගනන් දත් මැන්දේය. (මූලාශ්‍රයන්: අබූදාවූද්, අහ්මද්, තිර්මිදි). උපාවසය අතර වාරයේ දත් මැඳීම වැරදි කි්‍රයාවක් යනුවෙන් බොහෝ අය සිතති. එයින් උපවාසයට හානියක් වෙයි යනුවෙන් සිතති. මෙම මතයන් වැරදියි යන්නට ඉහත සඳහන් පුවත කදිම සාධකයකි.

7- අන් අය උපවාසයෙන් මිදීම සඳහා උපකාර වීම. —කව්රුන් තවත් කෙනෙකුට උපවාසයෙන් මිදීමට උපකාරී වන්නේද, ඔහුට සමාන ප්‍රසාධයන් ඔහුටත් හිමිවෙයි. ඔහුගේ ප්‍රසාධයන්හි කිසිදු අඩුවක් නොසිදුවෙයි˜. (මූලාශ්‍රයන්: තිර්මිදි, ඉබ්නුමාජා, ඉබ්නු හිබ්බාන්, අහ්මද්).

අපි වෙනත් කෙනෙකුගේ අමුත්තෙකු වශයෙන් උපවාසයෙන් මිදුනු විට පහත සඳහන් ප්‍රාර්ථනාව කළ යුතුයි:

أَفْطَرَ عِنْدَكُمُ الصَّائِمُونَ وَأَكَلَ طَعَامَكُمُ الْأَبْرَارُ وَصَلَّتْ عَلَيْكُمُ الْمَلَائِكَةُ

අෆ්තර ඉන්දකුමුස් සාඉමූන වඅකල තආමුකුමුල් අබ්රාර වසල්ලත් අෙලෙකුමුල් මලාඉකහ් යනුවෙන් පැවසිය යුුතුය.

(උපවාස ශීලය ඇත්තාවුන් ඔබ වෙත උපවාසයෙන් මිදුනහ. සුචරිත ඇත්තාවුත් ඔබගේ ආහාරය අනුභව කළහ. දේවදූත යෝද ඔබහට ප්‍රාර්ථනා කරන්නෝය) (මූලාශ්‍රය: අබූදාවුද්).

අන් අයට උපවාසයෙන් මිදීමට උපකාරි වීම මහගු කාර්්‍යයකි. එය සුළුවෙන් නොසැලකිය යුතුයි. උපවාසයෙන් පසුවෙන්නාට හිමිවන සමාන ප්‍රසාධයන් මොහුටත් හිමිවෙයි. දිළින්දාගේ කුසගින්න සැමටම දැනෙන මෙම මාසයේ අපි දිළින්දන්ට උපකාරි විය යුතුයි.

8- රමලාන් අවසන් දවස් දහය මස්ජිදයෙහි (ඉඃතිකාෆ්) රැඳී සිටීම සුන්නත් වෙයි.

9- උම්රා කර්තව්‍ය: රමලාන් සමයෙහි ඉටු කරන උම්රාව හජ් කර්තව්‍යට සමාන වෙයි. —මා සමග හජ් කිරීමට සමාන වෙයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

10- සියළු යාඥා කටයුතු උනන්දුවෙන් හා යුහුසුළුවෙන් නියමිත වේලාවන්හි කිරීම සුන්නත් වේ. විශේෂයෙන් රමලාන් අවසන් දවස් දහය, ආයිෂා (රලි) වාර්තා තුමිය කරයි: —නබි (සල්) රමලාන්හි අවසන් දවස් දහය උදාවූ විට තමන්ගේ පවුලේ අයද දිරි ගන්වමින්, තමන්ගේ යටි සළුවද තදින් බැඳ ගනි˜ (මූලාශ්‍රය: බුහාරි). මෙය යාඥාවන් සඳහාවූ සූදානමයි.


මුහර්රම් මාසය-මුල්ම මාසය
රමලාන් මස උපවාස ශීලය
උපවාසය අනිවාර්්‍ය වීමට කොන්දෙසි

උපවාසය අනිවාර්්‍ය වීමට කොන්දෙසි

1- මුස්ලිමෙකු වීම:- කාෆිර් (මිත්‍යා දෘෂ්ටිකයෙකුට උපවාසය අනිවාර්්‍ය නොවේ). ඔවුන් උපවාසයෙහි නියැලූනද එය නොපිළිගැනේ. ඉස්ලාම් දහමට ප්‍රවිශ්ටවීමට ඇති මූලික ප්‍රතිපත්තීන් දෙක නොපිළිගෙන මොනම යාඥාවක් කළත් එයට වළංගුභාවයක් හිමි නොවේ.

2- වැඩිවියට පත්ව සිටීම:- මෙයින් පැහැදිළි වන්නේ වැඩිවියට නොපත් වූ කුඩා දරුවන්ට උපවාසය අනිවාර්්‍ය නොවේ. එනමුත් පුරුදු පුහුණුව සඳහා ඔවුන් උපවාසයට දිරිගැන්වීම සතුටු දායක වේ.

3- මනා සිහිබුද්ධිය ඇති කෙනෙකු වීම:- මානසික රෝගීන්ට උපවාසය අනිවාර්්‍ය නොවේ යනු මෙයින් පැහැදිළි වෙයි. මන්ද මොවුන් බල කිරීමටද, හොඳ නරක තෝරා බේරා ගැනීමේ ශක්තියක්ද නොමැති පිරිසකි.

4- උපවාසය ඉටු කිරීමට ශක්තිය ඇති අය:- වයෝවෘද්ධ වීමෙන්, නැතහොත් රෝගී තත්ත්වය නිසා දුබලත්වයට පත්වූ අය මෙයින් පිටත්වෙයි.

5- සිය ගමෙහි රැඳී සිටීම:- ගමන් බිමන් වල නිරත වී සිටින්නන්ටත් අනිවාර්්‍ය නොවේ. ඔවුන් වෙනත් කාල වල මග හැරුනු උපවාසයන් ඉටු කළ යුතුය.

මේහා බැඳුනු වෙනත් සමහර නීති රීතින්:

1- ප්‍රශ්නය :-

රමලාන් දහවල් කාලයෙහි වෙනත් ආගමිකයෙකු ඉස්ලාම් දහම වැළඳ ගත් විට නැතහොත් මානසික රොගියෙකු යහපත් තත්ත්වයට හැරුනු විට පවතින නීතිය කුමක්ද?

පිළිතුර:- ඔවුන්ට අනිවාර්්‍ය නොවී තිබුනු තත්ත්වයක මෙය අළුතින් ඇතිවූ තත්ත්වයකි. එදින උපවාසය නිශ්ඵල වන ක්‍රියාවන්ගෙන් මිදී, එම උපවාසය පසුව ඉටු කිරීම ඔහුට අනිවාර්්‍ය නොවේ. මන්ද ඔවුන් උපවාසය ඉටු කිරීම අනිවාර්්‍ය වූ තත්ත්වයක නොසිටියේය. ඉන් පසු ඔවුන් දිගටම උපවාසයන් ඉටු කළ යුතුයි.

2- ප්‍රශ්නය:- රමලාන් දහවල් කාලයෙහි මගියෙකු තමන්ගේ ගමන අවසන් කර සිය ගම රටා බලා පැමිණියේ නම්, නැතහොත් ඔසප් වූ කාන්තාව නැතහොත් දරු ප්‍රසුත්‍රයෙන් පසු රුධිරය හටගන්නා කාන්තාවක් පවිත්‍ර වූයේ නම්, නැතහොත් උපවාසය ඉටු කිරීමට ශක්තිය නොමැති අයට ශක්තිය, වීරිය ලැබුනේ නම්. නැතහොත් රෝගී තත්වයෙන් මිදුනේ නම් පවතින නීතිය කුමක්ද?

පිළිතුර:- එදින උපවාසය නිෂ්ඵල වන කරුණු වලින් ඈත් නොවී. එම දිනය වෙනුවෙන් වෙනත් දිනයක උපවාසය ඉටු කිරීම ඔහුට අනිවාර්්‍ය වේ. මෙයට සාධක වශයෙන්: —කව්රුන් රමලාන් මස දහවල් කාලයෙහි උපවාසයෙන් මිදෙයිද ඔහු දහවල් අවසානයේදිද උපවාසයෙන් මිදිය යුතුයි˜ යනුවෙන් අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු මස්ඌද් (රලි) ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: ඉබ්නු අබිෙෂෙබා).

3- ප්‍රශ්නය:- රමලාන් මස උදාවූ ආරංචිය කෙනෙකුට නොලැබී පසු දින දහවල් කාලයෙහි දැනගනි වී නම් එහි නීතිය කුමක්ද?

පිළිතුර:- නිදසුනකට: ඈත පළාතක සිටින කෙනෙකු නව සඳ බලා ඊට පසු දින නීතිපතිවරයා වෙත පැමිණ සඳ බැලූ බව සාක‍ෂි දැරුවේ නම් පහත සඳහන් සාධකය අනූව උපවාසය නිෂ්ඵල වන සියළු කාර්්‍යයන්ගෙන් වැළකි සිටිය යුතුයි. —නබි (සල්) තුමන් ආෂූරා උපවාසය අනිවාර්්‍යවූ විට දහවල් කාලයෙහි ආහාරවලින් වැළකි සිටින ලෙස සමස්ත මුස්ලිම් ප්‍රජාවටම නියෝග කළහ. එතුමන්ද වැළකී සිටියහ˜.

(මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

මෙම උපවාසය වෙනත් දිනයක ඉටු කිරීමද අනිවාර්්‍ය වේ. මන්ද අනිවාර්්‍ය උපවාසය සඳහා ෆජ්ර් හිමිදිරියට පෙර චේතනාව ඇති කරගැනීම කොන්දේසියක් වේ. මෙම ක්‍රමයෙහි චේතනාව තහවුරු වී නොමැත.

රමලාන් මස උපවාස ශීලය-මූලිකත්වය හා ශ්‍රේෂ්ඨත්වය

ඉස්ලාම් දහම තුළ එයට පවතින මූලිකත්වය හා ශ්‍රේෂ්ඨත්වය:

රමලාන් මස උපවාසය ඉටු කිරීම අනිවාර්්‍යයි යන්නට ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙන් හා නබි (සල්) තුමන්ගේ ප්‍රකාශයන්ගෙන්  සාධක:

ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි: —විශ්වාසවන්තයිනි, ඔබට පෙර විසු ජන සමාජයන්ට අනිවාර්්‍ය වූ සේම ඔබටද උපවාසය අනිවාර්්‍ය වේ. එයින් ඔබ බිය බැතිමතුන් විය හැක˜ (ශු අල්කුර්ආනය 2:183).

තවත් ස්ථානයක: —ඔබලා අතුරින් කව්රුන් එම (රමළාන්) මාසය ලබයිද ඔවුන් උපවාසය ඉටු කළ යුතුයි˜ (ශු අල්කුර්ආනය 2:185).

නබි (සල්) තුමන්ගේ ප්‍රකාශයන් හි මෙයට සාධක:

—ඉස්ලාම් කුළුණු පහක් මත ස්ථාපිත වී ඇත. නැමදීමට සුදුස්සා අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිවෙකු නැති බවත්, මුහම්මද් අල්ලාහ්ගේ ශාස්තෘවරයා බවත් සාක‍ෂි දැරීම. සලාතය ස්ථාපිත කිරීම. (සකාත්) ශුද්ධකාරක බද්ධ ගෙවීම. රමලාන් මස තුළ උපවායෙහි යෙදීම. හජ් කිරීමට ශක්තිය ඇති අය හජ් කර්තව්‍ය ඉටු කිරීම. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

උපවාසයෙ හි හා රමලාන් සමයෙ හි ශ්‍රේෂ්ඨත්වය:

ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි මෙසේ සඳහන් වෙයි: —මානවයාට නිවැරදි මග පෙන්වන අල්කුර්ආනය අනාවරණය කරනු ලැබූවේ රමලාන් මාසයේය˜ (ශුඅල්කුර්ආන් 2: 185).

—සව්ම්˜ උපවාස ශීලයට ලැඛෙන කුසල් සීමා රහිතයි යන්නට මතු සඳහන් ප්‍රකාශය සාධක වේ. —ආදම්ගේ පුත්‍රයාගේ යහපත් කි්‍රයාවන් ප්‍රගුණ කෙරෙයි එක් පිනක් දහ ගුණය සිට හත්සිය ගුණය දක්වා ප්‍රගුණ කෙරේ. අල්ලාහ් පවසයි: උපවාසය හැර සැබවින්ම එය මට අයිති වේ. මමයි එයට ප්‍රසාධයන් ලබා දෙන්නේ˜ (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්). උපාවසයට ලැඛෙන ප්‍රසාධයන් අසීමිතයි යන්නට මෙම ප්‍රකාශය සාධක වේ.

ට් නබි (සල්) තුමන් පවසයි: ස්වර්ගයෙහි රයියාන් යනුවෙන් දොරටුවක් ඇත. මතු දිනයෙහි උපවාසයෙහි නිරතවූවන් එම දොරටුවෙන් පිවිසෙනු ඇත. ඔවුන් සමග වෙන කිසිවෙකු එම දොරටුවෙන් නොපිවිසෙයි. උපවාසයෙහි නිරතවූවන් කොහේදැයි එම දිනයෙහි අසනු ලැබේ? එවිට ඔවුන් නැගිට, ස්වර්ගයට පිවිසෙති. එයත් සමග එම දොරටුව වසනු ලැබේ. එයින් පසු කිසි කෙනෙකුට එම දොරටුවෙන් ඇතුල්විය නොහැක˜. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

—කව්රුන් රමලාන් මස තුළ කුසල් අපේක‍ෂා කරමින් විශ්වාසයෙන් යුක්තව උපවාසය ඉටු කරයිද ඔහුගේ පෙර සියළු පාපයන් කමා කරනු ලබයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

—උපවාසය හා අල්කුර්ආනය දාසයා වෙනුවෙන් අවසන් විනිශ්ච දිනයෙහි රෙකමාදාරු කරයි. උපවාසය පවසයි: හිමියනි, මා මොහුව ආහාර, වෙනත් ආශාවන් වලින් වළක්වා තැබුවෙමි. මොහු වෙනුවෙන් මා කෙරමාදාරු කරමි. අල්කුර්ආනය පවසයි: මා මොහුව රාති්‍ර කාලවල නින්දෙන් අවදි කර තැබුවෙමි. එබැවින් ඔහු වෙනුවෙන් රෙකමාදාරු කරමි˜ (මූලාශ්‍රයන්: අහ්මද්, හාකිම්).

උමාමා අල්බාහිලී (රලි) විස්තර කරයි: මා නබි (සල්) තුමන්ගෙන් අල්ලාහ් ඉදිරියේ යහපත ගෙන දෙන කි්‍රයාවක් නියෝග කරන්න යනුවෙන් ඉල්ලා සිටියෙමි. එයට එතුමන් ඔබට මා උපවාසයන් කිරීමට උපදෙස් කරමි, එයට සමාන වෙනත් යාඥාවක් නැත˜ යනුවෙන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: නසායි).

ට් ජාබිර් (රලි) විස්තර කරයි: —උපාවසය දාසයා නිරයෙන් මුදවන පළිහකි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (අත්තබරානි ෆිල් කබීර්).

ට් කව්රුන් අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙහි දවසක් උපවාස ශීලය ඉටු කරයිද ඔහුගේ රුව නිරයෙන් අවුරුදු හැත්තෑවක දුරක ප්‍රමාණයක් අල්ලාහ් ඈත් කරන්නේය˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. විස්තරකරන්නේ: අබූ සඊදුල් හුද්රි (රලි). මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

ට් —උපවාසයෙන් පසුවෙන්නාට දෙ ආකාරයේ සතුටක් ඇත, එකක් ඔහු උපවාසයෙන් මිදෙන විට ඇති වන සතුටයි. අන් එක විනිශ්ච දිනයෙහි ඔහුගේ හිමියන් වන අල්ලාහ් හමුවන විට ඇති සතුටයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. විස්තර කරන්නේ: අබූ හුෙරෙරා (රලි). (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

ට් —රමලාන් මස උදාවූයේ නම් ස්වර්ගයෙහි දොරටුවන් විවර කරනු ලබයි, නිරයෙහි දොරටුවන් වසනු ලබයි, ෙෂෙතාන්නුන්ට විලංගු දමනු ලබයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රයන්: මුත්තෆකුන් අෙලෙහි).

ට් —රමලාන් මස සෑම දහවල් හා රාති්‍ර කාලයෙහි නිරයට නියම කරනු ලැබූවන් අල්ලාහ් නිදහස් කරන්නේය˜ තවද මුස්ලිමෙකු ප්‍රාර්ථනා කළේ නම් ඔහුගේ ප්‍රාර්ථනාවන් පිළිගනු ලබයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: අහ්මද්).

ට් —පස් වේල සලාතයන්, එක් ජුම්ආවෙහි සිට අනිත් ජුම්ආව, එක් රමලානයේ සිට අනිත් රමලානය, මේ අතර තුර සිදුවූ මහත් පාපයන් හැර සුළු පාපයන්ට වන්දිය වේ˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්, අහ්මද්).

උපවාස සමය විශේෂිත අවස්ථාවක් හැටියටත්, උපරිම ඵල නෙලා ගන්නට ලැබී ඇති කදිම අවස්ථාවක් හැටියටත්, පින් කුසල්, භක්ති ආදරයෙන් සමන්විත සීමිත කාලයක් හැටියටත්, යාඥා කටයුතු වල නිරත වීමට ලැබී ඇති අගනා අවස්ථාවක් හැටියටත් ඔබ සළකා නැවුම් උද්‍යයෝගයකින් කි්‍රයා කළ යුතුය .

එය අනිවාර්්‍ය වීමේ පරමාර්ථය:

පහත් හැඟීම්, වැරදි ආශාවලින් මනස පිවිතුරු කර, ශ්‍රද්ධාවන්ත භව මිනිසා තුළ වර්ධනය කිරීම සඳහා එය අනිවාර්්‍ය කර ඇත. එය මිනිස් සිරුර තුළ ෙෂෙතාන්ගේ ආධිපත්‍ය අඩු කරයි. අසීමිත ලෞකීක ආශාවන්ගෙන්, වැරදි ආකල්පවලින් මුදවා, සදාතනික වූ මරණින් මතු ජීවිතය කෙරෙහි වැඩි අවදානයක් යොමු කර, දුප්පත් අසරණ ජනතාවට උදව් උපකාර කිරීමේ මානසිකත්වයක්ද ඇති කරයි. තවද ශ්‍රද්ධාවන්ත බවට මනා පුහුණුවක් මෙයින් ලැබේ. ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි මෙසේ සඳහන් වෙයි: —මෙයින් ඔබ ශ්‍රද්ධාවන්තයින් විය හැක˜ (ශු අල්කුර්ආන් 2:183).


උපවාසය පිළිබඳ සංක‍ෂිප්ත වූ අර්ථ විවරණය:

අරාබි භාෂාවෙන් —සව්ම්˜ යන පදයට: වළක්වාගැනීම.

ඉස්ලාමීය කෝනයෙන් උපවාසය යනු:- හිමිදිරි උදෑසන සිට ඉර බස්නාහිරෙන් බැස යන තෙක් උපවාසය නිෂ්ඵල වන කාර්්‍යයන්ගෙන් ඈත්වී අල්ලාහ් මෙනෙහි කිරීමයි.

රමළාන් උපවාසය අනිවාර්්‍ය වීම:

උපවාසය හිජ්රි දෙවැනි අවුරුද්දේ අනිවාර්්‍ය විය. හිජ්රි යනුවෙන් අදහස් කෙරෙන්නේ නබි (සල්) තුමන් මක්කාවෙහි සිට මදීනාවට ගිය ගමනයි. නබි (සල්) තුමන් තමන්ගේ ජීවිතය තුළ අවුරුදු නමයක් උපවාස යාඥවෙහි නිරතවූහ.

ඉස්ලාම් දහම සහ කාන්තාව- දේපල (වස්තුව) පිළිබඳ අයිතිය

මෙම ලෝකයේ මැවීම්වලින් ශ්‍රේෂ්ඨ මැවීමක්වූ මානව වර්ගයාට අතිවිශාලවූ පහසුකම්, සම්පත් හා අයිතිවාසිකම් සියල්ල කිසිදු බේදයකින් තොරව අල්ලාහ් විසින් ලබාදී ඇත. එහෙත් අල්ලාහ් විසින් ලබාදුන් සියලූම අයිතිවාසකම් තමන්ට පමණක් හිමි බව ඇතැම් පිරිමින් සිතන්නෝය. මේ හේතුවෙන් කාන්තාවන් සතු අයිතිවාසිකම් ඇතැම් අය උදුරා ගත්හ. මෙයින් ප්‍රධාන තැනක් ගන්නේ දේපල (වස්තුව) පිළිබඳ අයිතියයි.

දෙමව්පියන්, සහෝදරයින් හා වැදූ දරුවන් විසින් අතහැර ගිය වස්තුවෙන් කිසිම කොටසක් කාන්තාවන්ට ලාබා නොදුන්නේය. ඉස්ලාමයට පෙර නූගත් මිනිසුන් (අධමයින්) වස්තු(දේපල) ඛෙදූ ආකාරය ගැන විස්තර කරන ඉබ්නු අබ්බාස්(රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා (ජාහිලියා) එම කාලයේ පිරිමි දරුවන්ට පමණක් හිමිවිය. මිය යන විට ඔහු (අන්තිම කැමැත්ත) ප්‍රකාශ කළොත් පමණක් දෙමව්පියන්ට උරුමකරුවන් විය හැකි තත්ත්වයක් පැවතිණ.

එමනිසා අල්ලාහ් විසින් මිනිසාගේ යහපත තකා මේ ක්‍රමය වෙනස් කළ අතර එය සූරතුල් නිසා (පරිච්ඡේදයේ) 11 වෙනි වාක්‍යයේ මෙසේ සඳහන්වෙයි.

අල්ලාහ් තම ශ.ද්ධ කුර්ආනයේ දේපල අයිතිය පිළිබඳව විස්තර කිරීමේදී

—ඔබේ දරුවන්ගෙන් ගැහැණුන්ට හිිමිවන කොටසමෙන් දෙගුණයක් පිරිමි දරුවන්ට (දේපල) හිමිවන බව අල්ලාහ් අණ කරන්නේය. එමනිසා ඔවුන්ට පිරිමි ළමයි නොමැතිව ගැහැණු ළමයි දෙදෙනකුට වැඩි සංඛ්‍යාවක් සිටී නම් (මියගිය අයගේ) වස්තුවෙන් 2/3 ක් ඔවුන්ට හිමිවෙයි. එක ගැහැණු ළමයෙක් නම් ඇයට 1/2 කි හිමිවන්නේය. ඇයට දරුවන් ඇත්නම් (ඒ දරුවාගේ) දෙමව්පියන්ට මියගිය අයගේ වස්තුවෙන් 1/6 ක් බැගින් හිමිවන්නේය.මියගිය අයට දරුවන් නොමැති නම් ඔහුගේ මවට 1/3 ක් (හා පියාට 2/3 ක්) හිමිවන්නේය.

මිය ගිය අයට සහෝදරයින් සිටී නම් ඔවුන් සඳහා ඔහු (මියගිය අය) අන්තිම කැමැත්ත පරිදි අයිතිවිය යුතු කොටස හා පියවිය යුතු(මළ අයගේ) ණය ගෙවීමෙන් පසු ඉතිරියෙන් මවට 1/6 හිමිවෙයි. ඔබලාගේ දෙමව්පියන් හා සහෝදරයින් අතුරෙන් ඔබලාට වඩාත් සමීපව ප්‍රයෝජනවන්නේ කවුරුන්ද යන්න ඔබලා නොදන්නහුය. එමනිසා අල්ලාහ්ගේ මෙම නියෝගය (අණ) පිළිපදින්න. සියල්ල හොඳින් දන්න අල්ලාහ් පැහැදිලි ඥානවන්තයෙකි. (අල්-කුර්ආන් 4:11) 4 වන පරිච්ඡේදයේ 12 වැනි වැකියත් බලන්න.

මේ දේව වාක්‍යන් දෙකම පහළ වීමට හේතුව ගැන බලමු.

සඃද් බින් රාබී(රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාගේ බිරිද තම ගැහැණු ලමයින් දෙදෙනා කැටුව නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා ළගට පැමිණ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, මේ දෙදෙනාම සඃද්ගේ දරුවන්ය. ඔහු ඔබතුමාගේ උහද් සටනේදී මිය ගියේය. මොවුන්ගේ බාප්පා කැඳවා නබි(සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ කීවේය. සඃද්ගේ ළමයින්ට (ඔවුන්ගේ පියාගේ වස්තුවෙන්) 2/3 ක්දී ඔවුන්ගේ මවටද 1/8 ක් දෙන්න. පසුව ඉතිරි කොටස ඔබ තබාගන්නයි පැවසූවේය. (වාර්තාකරු: ජාබිර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා. මූලාශ්‍රයඃ : අහමද්)

ඉස්ලාමය පහළවීමෙන් පසු ගැහැණුන්ට හිමිවිය යුතු වස්තුවේ කොටස නිසි ආකාරව ඔවුනතට පත්විය. එපමණක් නොව තමන්ට අයිති ප්‍රමාණය නොලැබුන අවස්ථාවක නීත්‍යානුකූලව තමන්ට ලැබිය යුතු ප්‍රමාණය ඉල්ලා ලබාගැනීමේ අයිතියද ඇතිබව ඉහත සදහන් රුවන් වැකිය මගින් තේරුම් ගත හැක.

දෙමව්පියන් හෝ ඥාතීන් විසින් අත්හැර ගිය වස්තුව ගැහැණු පිරිමි දෙපාර්ෂවයටම අයිති බව පමණක් නොකියා, ඔවුන් අතරේ කිසිදු ආරවුලක් නොමැතිව ඒවා ඛෙදාගත යුතු ආකාරයද අල්ලාහ් විසින් පැහැදිළිව විස්තර කර ඇත. මෙසේ විස්තර කර දුන් අල්ලාහ් විසින් එම නියෝගයන් (අණපනත්) හරියාකාරව ක්‍රියාත්මක කරන අය පිළිබඳ 13 වන වාක්‍යයේ මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි.

—මේවා අල්ලාහ් විසින් පැනවූ සීමාවන්ය. යමෙක් අල්ලාහ්ට හා ඔහුගේ දූතයාණන්ට අවනතව කටයුතු කරයිද ඔවූහු ස්වර්ගයට ඇතුළත් කරනු ලබති. එහි පහතින් ජලධාරාවන් සදා ගලාබසින්නේය. ඔවූහු එහි සදාකල් ජීවත් වන්නෝය. මෙය අතිවිශාල ජයග්‍රහණයක් වන්නේය.˜ (අල්-කුර්ආන් 4ඃ13).

මෙසේ ඉතා පැහැදිලිවත් සරලවත් අවබෝධ කර දී තිබියදීත් ඒ අණ පනත් නොසලකා හිතුමතේට අසාධාරණ අන්දමින් වස්තුව ඛෙදන්නේ නම් එවැනි අයට අත්වෙන ඉරණම ගැනද ඊලඟ වැකියෙන් මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි.

—යමෙක් අල්ලාහ්ට හා ඔහුගේ දූතයාට වෙනස්කම් කරයිද ඔහු විසින් පණවන ලද සීමාවන් (අණපනත්) ඉක්මවයිද (කඩකරයිද) ඔවූහු අපායට යවනු ලබන්නෝය. එහි සදාකල් දුක්විදින්නට සිදුවන්නේය. එහිදී ඔවුන්ට පිළිකුල් සහිත දුක්වේදනාවන්ට මුහුණ දීමට සිදුවේ.˜ (අල්-කුර්ආන් 4ඃ14).

මෙසේ අසාධාරණ ලෙස අනුන්ගේ දෙයක් වංචාවෙන් ගත් අයෙකුට පරලොවදී අත්වෙන ඉරණම ගැන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ ප්‍රකාශ කළ බව ආයිෂා (රළියල්ලාහු අන්හා) තුමිය දන්වන්නීය.

—යමෙක් රියනක් තරම් ඉඩමක් වංචාවෙන් ගත්තොත් පරලොවදී (අල්ලාහ් විසින්) එම කොටස මෙන් තට්ටු හතක් වළල්ලක් සේ තනා ඔහුගේ ඛෙල්ලේ එල්ලනු ලැබේ.˜ (බුහාරි මුස්ලිම්).

බුහාරි ග්‍රන්ථයේ තිඛෙන තවත හදීසයක් ඉබ්නු උමර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා මෙසේ දන්වා සිටී.

—යමෙක් වංචාවෙන් රියනක් තරම් ඉඩමක් ලබා ගත්තේ නම් පරලොවදී ඔහු බිම් තට්ටු හතකම යටකරනු ඇතැයි නබි (සල්) තුමාණෝ ප්‍රකාශ කළහ.˜

මේ අයුරින් කාන්තාවන්ට පණුවන්, කැරපොත්තන් වගේ පාගා දැමූ යුගයක කාන්තාවන්ට දේපල වස්තු පිළිබඳ අයිතිවාසිකම් ලබාදී සමාජයේ උසස් තැනක් ලබා දුන්නේ ඉස්ලාමයයි.

අනෙකුත් සැබැදි….

කාන්තාව සහ දේශපාලනය

ඉස්ලාමයේ කාන්තා අයිතිවාසිකම්- සාක්ෂි දීම

කාන්තා අයිතිවාසිකම්-උපදෙස් (අනුශාසනා)

ඉස්ලාමයේ කාන්තා අයිතිවාසිකම්-කථා කිරීමේ අයිතිය

ඉස්ලාම් දහම තුල කාන්තාවට හිමිව තිඛෙන අයිතීන් හා වරප්‍රසාධයන්

ඉස්ලාම් කාන්තාවට ලබා දී ඇති අයිතීන් -කෙතරම් දුරට කාන්තා අයිතීන් ආරක‍ෂා කර ඇත්තේද?

දික්කසාදය හා ඉස්ලාම් නීතිය

කාන්තා නිදහස වෙනුවෙන් හඩ නැගු ඇය ඉස්ලාම් දහම ප්‍රචාරය කරන උතුම් කාන්තාවක් වූයේ කෙසේද?

හිජාබ් -ෆර්දාව ඇඳීම ඔවුන්ගේ නිදහස පැහැරගැනීමක්ද?