Tag Archives: විශ්වාසය

මානව හිතවාදී ඉස්ලාමයෙන් බිහිවූ සදාචාරාත්මක සැලැස්ම

ඉස්ලාම් හී මානව හිත සුව පිණිස වූ මූලික අයිතිවාසිකම් රැසක් දැක්වේ. සෑම මොහොතකදීම ඊට ගරු කළ යුතුය. ඒවා පිළිපැදිය යුතුය. යථෝක්ත අයිතිවාසිකම් අත්කර ගැනීම උදෙසා නීත්‍යානුකූල රැකවරණය පමණක් නොව ඵලදායි සදාචාරාත්මක සැලැස්මක්ද ඉස්ලාමය ඉදිරිපත් කරයි. මෙසේ පෞද්ගලික හා පොදු යහපත පිණිස සිදු කරන්නා වූ සියල්ලක්ම සදාචාරාත්මක වශයෙන් යහපත් වේ. අල්ලාහ් කෙරේ දක්වන භක්තියට අතිශය වැදගත්කමක් හිමිකර දෙන ඉස්ලාමය ගතානුගතිකත්වයට වහල්ව සිටීමේ ක්‍රියාවට එරෙහිව අනතුරු හඟවයි.

පෙරදිගට හෝ බටහිරට මුහුණ හැරවීම ශීලයක් නොවේ. ශීලය වන්නේ අල්ලාහ්, කියාමත් දවස (ලොව අවසන් දිනය) හා මලාධිකාවරු ආගම් හා නබිවරුන් කෙරේ විශ්වාසය පිහිටුවීම, අල්ලාහ් කෙරේ ස්නේහයෙන් ලේ ඥාතීන්, අනාථයින් දිළින්දන්, මගීන් හා යාචකයින් වෙනුවෙන් ස්වකීය වස්තුවෙන් විය පැහැදම් කිරීම, වහලුන් නිදහස් කරවීම, අදාළ වතාවත් කිරීම සකාත් ගෙවීම පොරොන්දු ඉටුකිරීම හා දුක් පීඩා හිදී ඉවසා සිටීම යනාදියයි. මෙවැන්නෝ සැදැහැවත්හු වෙති. මෙවැන්නෝ අල්ලාහ්ට බිය ගැත්තෝ වෙති.

(අල්කුරානය 2:177)

ඉස්ලාමයට අනුව මිනිසා විනයානුකූ®ල ධර්ම පිළිපැදිය යුතු අතරම අල්ලාහ්ට හා හුදී ජනතාවට සෙනෙහෙවන්ත වීමෙහිලා නිරතුරු සැළකිළිමත් විය යුතුය. මෙහිලා අවශ්‍යතා සතරක් ඉදිරිපත් කෙර්.

1. අපේ ඊමාන් භක්තිව අව්‍යාජ විය යුතුය. අවංක විය යුතුය.

2. සහෝදර ජනතාව වෙනුවෙන් දාන පරිත්‍යාග කළ යුතුය.

3. සමාජ සංවිධාන යනාදියට ඇප උපකාර කරමින් හොඳ පුරවැසියන් විය යුතුය.

4. සෑම විටකම සෑම මොහොතකම චිත්ත ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගත යුතුය.

කිසියම් හැසිරීමක් කල් ක්‍රියාවක් යහපත් හෝ අයහපත් යැයි තීරණය කෙරෙන්නේ ඉහත කී කරුණු පදනම් කර ගනිමිනි. සෑම සදාචාරාත්මක පැවැත්මක්ම මෙකී විනිශ්චය ක්‍රමය වටා භ්‍රමණය වේ.

මිනිසකු කෙරෙහි සදාචාරාත්මක අණපනත් පැනවීමට පෙරාතුව ඔහුගේ සෑම කටයුත්තක් ක්‍රියාවක්ම මෙන්ම සෑම තැනකදීම සෑම මොහොතකදීම අල්ලාහ් ඔහු දෙස ඥෂ්ටිය හෙලමින් සිටින බව මුලු ලෝකයෙන්ම සැඟවුවත් අල්ලාහ්ගෙන් සැඟවිය නොහැකි බව අන් සියල්ල මුලාවට පත්කළත් අල්ලාහ් මුලා කිරීමට නොහැකි බව, කවරකුගේ ග්‍රහහණයෙන් මිදුනත් අල්ලාහ්ගේ ග්‍රහණයෙන් මිදිය නොහැකි බව යනාදිය මිනිසාගේ සිතෙහි තහවුරු කිරීමට ඉස්ලාමය වෙර දරයි.

මෙසේ අල්ලාහ්ගේ ප්‍රසාදයට ඉවහල් වූ දේ මිනිස් ජීවිතයක පරමාර්ථය විය යුතු බව නිර්ණය කොට සදාචාරාත්මක වශයෙන් වූ උසස් තත්ත්වය ද ඉස්ලාමය මගින් සලසා දෙනු ලැබේ. මානව සදාචාරාත්මක සංවර්ධයෙහි අසීමිත අගයන් ඇති කිරීමෙහිලා මෙය ඉවහල් වේ. දිව්‍යමය හෙළිකිරීම් (‘වහී) යනු ඥානයේ මූලහරය වශයෙන් සළකා මේ සදාචාරාත්මක තතත්ත්වයට නොසැලෙන ස්ථාවරත්වයක් ලබා දෙයි.

සාධාරණ හෝ හේතු සහගත ලෙස චර්යාවේ හැඩ ගැස්වීම් අභාසය කිරීම සහ වෙනස් කිරීම් කරගත හැක. එහෙත් හිතාමතා සිදු කරන වරදක් වශයෙන් බැරෑරුම් වෙනස් කිරීමක් හෝ සදාචාරව ලිහිල් කරවීමක් හෝ පවතින අඛණ්ඩ භාවය කඩකිරීමක් වශයෙන් එබඳු වෙනසක් කළ නොහැකිව අල්ලාහ් කෙරෙහි ඇල්ම සහ බිය හේතුවෙන් වූ සදාචාරයනට මේ මගින් අනුමැතිය ලැබේ. මේ නිසා බාහිර බලපෑමකින් තොරව මිනිසා සදාචාරය ඔස්සේ යවනු ලැබේ.

අල්ලාහ් සහ කියමන් දවස පිළිබඳව ඇදහිලි සහිතව ඉතා ඕනෑකමින් හා උනන්දුවත් අවංකව මෙන්ම හෘදයාංගමව සදාචාරාත්මක පැවැතුම් සකසා ගනු පිනිස මිනිසාට හැකියාවක් ඇතිවේ. මේ සදාචාර නීතිරීතින් හා ව්‍යාජ ස්වභාවයක් නැත. අමුතු ආටෝප ද නැත. සාමාන්‍ය සදාචාර පැවැතුම් වලින් ඈත් කිරීමක්ද නැත. හේතු විරහිත ලෙස හෝ අතිශයෝක්තියෙන් කිසියම් අංශුවක් හෝ අමතක කොට හැර දමානැත. ව්‍යවහාරයේ ඇති සියලුම සදාචාර විනයන් ගැන මෙහි සළකා ඇත.

ඒ ඒ තැන් හී එකිනෙකට උචිත ලෙස පිහිටුවා ජීවන සැලැස්මක් තුල සමස්ථයක් වශයෙන් සපුරා ක්‍රියාත්මක වන අන්දමින් සැකසී ඇත. මෙමගින් මිනිසාගේ පෞද්ගලික හා සාමුහික ජීවන අරමුණු පුළුල් කරවනු ලැබේ. මිනිසාගේ ගෘහස්ත හැසිරීම්, පෘථග්ජන පැවැතුම් මෙන්ම දේශපාලනික, ආර්ථික, අධිකරණ, අධ්‍යාපනික හා සමාජයීය කටයුතුවලදී පිළිපැදිය යුතු සදාචාරාත්මක විනය ධර්මයන් ඉස්ලාමයේ මෙලෙස විග්‍රහ කර තිබේ.

ඉස්ලාමීය සදාචාරයෙන් මිනිස් ජීවිතය, නිවසත් සමාජය දක්වාත් කෑම මේසයේ සිට යුද පිටිය හා සාම සම්මේලන දක්වාත් කෙටියෙන්ම කිවහොත් තොටිල්ලේ සිට සොහොන් බිම දක්වා සකස්විය යුතු ආකාරය ඉගැන්වේ. ඉස්ලාමීය සදාචාරය තුළින් කිසිදු අංශුවක් ගිලිහී නැත. කිසිදු ක්‍ෂේත්‍රයක් මගහැරී නැත. එය අවබෝධය ද පහසුය. එමගින් ජීවිතය උතුම් පරමාර්ථ සහිතව හැඩ ගස්වා ගත හැකිය. මෙහිලා ආත්මාර්ථකාමී හෝ පහත් ලාභාපේක්‍ෂාවෙන් ගෙවන ජීවිතයකට ඉඩක් ද නැත.

හෘද සාක්ෂියට එකඟ වූ ද්වි පෙවතක් සකසා ගැනීමත් කවර අවස්ථාවක් යටතේ වුවද වරදට යොමුවීමෙන් වැලකී සිටීමටත් මිනිසා පෙළඹවීම ඉස්ලාමීය සදාචාරයේ අරමුණ වේ.

ෆවුස් මොහොමඩ්

සහෝදරත්වයේ වර්ධනය සහ ‘හජ්’ උත්සවය

ලෝකයේ නන් දෙසින් මුස්ලිම්වරු සෑම වසරක්ම පාසාම මක්කාවේ එක්රැස්වීම “හජ්” සොයා යාම නමින් හැඳින්වේ. ඉස්ලාම්හි පස්වන අනිවාර්ය කටයුත්ත හජ් ඉටු කිරීම වේ. තම ජීවිත කාලයේ දී වරක් වත් මෙය ඉටු කළ යුතුයි. පහසුකම් හා ශරීර සනීපය ඇති සෑම ස්ත්‍රී පුරුෂයකුටම මෙය අනිවාර්ය යුතුකමක් වන්නේ ය. පහසුකම් හා ශරීර සෞඛ්‍ය තිබියදීත් “හජ්” වන්දනය ඉටු නොකරන්නත් යහුදියෙක් හෝ නසාරාවරයෙක් වශයෙන් මරණයට පත් වන්නේය යනුවෙන් මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාණෝ පැවසූහ.


නබි ආදම් (අෙලෙ) තුමා මැවීමට පෙර මලාඉකාවරුන් කඞබාව ගොඩ නංවා “තවාෆ්” කළහ. නබිතුමා භූමියට බට පසු එය ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඉටු කළේය. නබී ආදම් (අෙලෙ) තුමා පටන් සියලු නබිවරුන්, නොයෙකුත් සමාජයට අයත් වුවත් කඞබාව නරඹා හජ් ඉටු කළහ. ඉබ්‍රාහිම් (අෙලෙ) නබිතුමා හා එතුමාගේ පුත් ඉස්මායිල් (අෙලෙ) නබිතුමා යළිත් කඞබාව ඉදිකළේය. මෙය සිදුවූයේ අදට අවුරුදු දහස් ගණනාවකට පෙරය.

නොයෙකුත් දෙසින් පැමිණෙන මුස්ලිම් බැතිමතුන් අතර දුප්පතුන්, පොහොසතුන්, සේවකයන්, රාජ්‍ය පාලකයන්, ආගමික නායකයන්, උගතුන් හා නූගතුන් ආදී නොයෙකුත් අය අතරින් නානා භාෂා කතාකරන නානා වර්ණයෙන් යුත් තානා ජාතිහු එහි එක්රැස් වන්නෝය. දුප්පත්කම හා පොහොසත්කම වැනි භේදයෙන් තොරව සියල්ලෝම අල්ලාහ්ත අලාගේ වහලුන් වන බව පිළිගත්තෝය. යහපත් අන්දමට ඉටු කෙරෙන “හජ්” වන්දනාවට ස්වර්ගය හැර වෙන කිසිම වේතනයක් නැත යැයි මුහම්මද් (සල්) තුමාණෝ පැවසූහ.

එහි සුදු වස්ත්‍ර ඇඳ “හජ්” සඳහා “ඉහ්රාම්” බැද ගත්තෝය. ලෙබ්බෛක් ! අල්ලාහුම්ම ලෙබ්බෛක් !! ලා ෂාරික ලක ලෙබ්බෛක් !! එනම් මම පැමිණියෙමි මගේ් අල්ලාහ් මම පැමිණියෙමි ඔබ හා සමානවක් කිසිවෙක් නැත. අල්ලාහ් ඔබ වෙත මා පැමිණියෙමි යන එකම ශබ්දයෙන් සියලු දෙනා අල්ලාහ් තආලා අමතන්නෝ ! ඇඳුම් පැළඳුම් වලින් හෝ කුල, ගෝත්‍ර, වර්ණ වැනි කිසිම භේදයකින් තොරව සියල්ලෝම එක්රැස්ව එක මවකගේ උපන් දරුවන් මෙන් සහෝදරත්වයෙන් හා සමගි සමානත්වයෙන් “හජ්” ඉටුකරති.

“හජ්” ඉටුකරන්න ජලයේ කිලිට සෝදා හරින්නාක් මෙන් හජ්ජය පාපයන් සෝදා හරින්නේ යැයි නබි (සල්) තුමාණන් පැවසූහ. හජ් ඉටුකළ අය එදින උපන් බිළින්දන් මෙන් පව් නොකළ වුන් වන්නේය. ඔවුන්ගේ යාඥාවලින් පිළිගනු ලැබේ. හජ් වන්දනයට යන අයට නබි (සල්) තුමා තැන්පත් කොට ඇති සාමාධිය සියාරතුල්රවිලතුන් නබි දැක ගැනීම ස්තී‍්‍ර පුරුෂ දෙපක්ෂයටම හිමි වූ විශේෂ සුන්නතයක් වේ. වන්දනා කරුවෝ හජ් වලට පෙර හෝ පසු මදිනාවට ගොස් මෙම සමාධිය සියාරත් කර ගනිති.

මගේ සොහොන දැක ගන්නා අයට “ෂෆාත්” හිමි වේ යැයි මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා පැවසූහ. තවද මගේ මරණයෙන් පසු හජ් වන්දනය නිම වී මාගේ සොහොන දැක ගැනීමට පැමිණෙන අය හා මා ජීවත්ව සිටියදී මා දැක ගැනීමට පැමිණෙන අය හා සමාන වේ. මෙවැනි උසස් තත්ත්වයන් ලැබෙන පුණ්‍ය භූමිය “හජ්” ඉටුකිරීමේ උතුම් භාග්‍යය අපටත් අල්ලාහ් සුබහානතආලා ලං කර දෙත්වා !

ආමින් !
රුසෙයික් ෆාරුක්

ඉස්ලාමය හා විද්‍යාව-දැනුම සෙවීම සෑම මුස්ලිමෙකුටම අනිවාර්්‍ය වේ

ඉස්ලාමය හා විද්‍යාව අතර ඇති ඉතා කිට්ටු සම්බන්ධය හුවා දැක්වීමට මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ නිරන්තර දේශණවලින් උපුටාගත් පහත සඳහන් කොටස් තරම් යෝග්‍ය වූ නිදර්ශනයන් තවත් නොතිබිය හැකියි මම සිතමි.

—දැනුම සෙවීම සෑම මුස්ලිමෙකුටම අනිවාර්්‍ය වේ˜

—ඥාණය යනු විශ්වාසවන්තයාගේ නැතිවුණු වස්තුව වේ˜.

—දැනුම සෙවීමේ මාර්ගයේ ගමන් කරන ඕනෑම අයෙකුට අල්ලාහ් විසින් ස්වර්ගයට යන මාර්ගය පහසු කරනු ඇත˜


මෙම වගන්තීන් සහ නොයෙකුත් අන්‍ය උපදේශයන් හැකි සියළුම මාර්ගවලින් දැනුම රැස්කිරීමේ හා වැඩිදියුණු කිරීමෙහි යෙදීමට මිනිසාට කෙරෙන විවෘත, සත්‍ය ආරාධනාවන් බඳුවේ. එබැවින් ඉස්ලාම් දහම සහ විද්‍යාව නිවුන් සොහොයුරියන් ලෙස දැක්වීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ. වත්මන් යුගයේදී විද්‍යාව, විවිධ ආගම් වලින් පිටු පැනීමට නොයෙක් උත්සාහයන් දැරුවද තවමත් එය ඉස්ලාමය හා අඛණ්ඩව එකට සබැදී පවතී. තවද කුර්ආනයේ එන ඇතැම් කරුණු වඩා හොඳින් අවබෝධ කරගැනීම සඳහා නූතන විද්‍යාත්මක දත්තයන්ගෙන් ලැඛෙන සහායද සැබැවින්ම අපූරුය. විද්‍යාත්මක සත්‍යයන් තුළින් ආගමික විශ්වාසයන් බිඳ දමමින් ඒවාට මරුපහර එල්ල කරන යුගයක, විද්‍යාව මගින් අනාවරණය කරගත් නිවැරදි දත්ත ඉස්ලාමීය ග්‍රන්ථයන් හා පරීක‍ෂණයට භාජනය කිරීමෙන් මිනිසා වටහා ගනු ලැබූයේ, කුර්ආනයෙහි ඇති දිව්‍යමය පණිවිඩයෙහි විද්‍යමාන වන නිවැරදි හා සත්‍ය වූ ස්වභාවය පිළිබඳවය.


බොහෝ මිනිසුන් කියන හෝ සිතන ආකාරයට නොව, අවසාන වශයෙන් විද්‍යාත්මක දැනුම මගින් අපට පෙන්වා දෙනු ලබනුයේ දෙවියන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳව ප්‍රබල සාධකයන් අප අතර ඇති බවය. නූතන දැනුම තුළින් හෙලිදැක්වෙන අභිධර්මීය පාඩම් සහ ආදර්ශයන් ගැන (අධ්‍යාත්මික විද්‍යාව හා සම්බන්ධ) අප ඉතා සාධාරණව හා අපක‍ෂපාතීව අපෙන්ම විමසා බැලූවහොත් දෙවියෙකු ඇතැයි සිතීමට බොහෝ හේතු සාධක පවතින බව අපට නිසැකවම අවබෝධ වනු ඇත. (උදාහරණයක් වශයෙන් පදාර්ථයේ අඩංගු කුඩාම සංඝටකය පිළිබඳව අප සතු ක්‍රමයෙන් විකාශයට පත්වන දැනුම, හෝ අජීව ද්‍රව්‍යවලින් ජීවය ඇතිවීම වටා ගොඩනැගී ඇති ප්‍රශ්න සලකා බැලිය හැක.) ඕනෑම ජීවියෙක් උපතේ සිට ජීවිතය පවත්වා ගෙන යාමේදී හමුවන නොයෙක් පියවරවල පවතින පැහැදිලි, කැපී පෙනෙන සංවිධානාත්මක බව හා පාලනය ගැන සලකා බලන කල, එය අහම්ඛෙන් ඇතිවූවක් බව පැවසීමට ඇති කරුණු සීමිතය.

අද විවිධ ෙක‍ෂ්ත්‍රයන්හි ඇතිවී ඇති විද්‍යාත්මක දැනුමේ පුළුල්වීම හේතු කොටගෙන අතීතයේ අප තුළ වූ බොහෝ මතවාද බිඳ වැටීයාම ක්‍රමක්‍රමයෙන් වැඩිවෙමින් පවතී. උදාහරණයක් වශයෙන් මෑතකදී බිඳ වැටුණු, වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිඳ නොඛෙල් ත්‍යාග ලාභී ප්‍රංශ විද්‍යාඥයෙකු විසින් —ජීවීන් අජීව ද්‍රව්‍ය තුළ වූ සරල රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන්ගෙන් අහඹු ලෙස ඇතිවන බවට ස්ථීරවම ප්‍රකාශ කල අජීවෝජ්ජනන වාදය˜ (ස්වයං සිද්ධ ජනනය) දැක්විය හැක. මෙලෙස ඉතා සරල ලෙස ජීවය සම්භවය වූයේ නම්, එහි වැඩිදුර විකාශයක් ලෙස කැපීපෙනෙන ලෙස ඉතා සංකීර්ණ වූ මිනිසා බිහිවී ඇතැයි කෙනෙකුට පැවසිය හැක. මගේ වැටහීමට අනූව නම් විද්‍යාවේ දියුණුව මගින් උසස් ජීවීන්ගේ සංකීර්ණභාවය වටහාගැනීමෙන් ඉදිරිපත් කෙරෙනුයේ මීට ප්‍රතිවිරුද්ධ වූ න්‍යායක් බවයි. එනම් ජීව සිද්ධාන්තයන්ගේ කැපීපෙනෙන සැකැස්ම, පාලනය හා අපූර්ව විධිමත් සංවිධානය ගැන සලකා බලන කල, ඒ සඳහා මැවුම්කරුවෙකු නියත වශයෙන්ම සිටිය යුතු බවයි.


කුර්ආනයේ එන බොහෝ කොටස් වල මෙබඳු පොදු සාමාන්‍ය අදහස් ගෙනහැර දක්වන නමුදු, නූතන විද්‍යාව මගින් අද නිරාවරණය කරගන්නා බොහෝ කරුණු, සෘජුව නිවැරදිව හා පැහැදිලිව කුර්ආනයෙහි අන්තර්ගත වේ. කුර්ආනයේ එන මෙම නිවැරදි දත්තයන් මගින් අද බොහෝ විද්‍යාඥයින් ඒ තුළට, කාන්දමක් වෙතට ලෝහයන් ඇදී යන්නාක් මෙන් ආකර්ෂනය වී ඇත.


නජ්මා පෙරේරා

බයිබලය-යේසුස් වහන්සේ- මෝසෙස්-මුහම්මද් නබි (සල්)

මෙය මමත් භාර්්‍යාවත් ඉස්ලාමයට ආ මුල් කාලයයි. සර්ව බලධාරි අල්ලාහ් දෙවිඳුන්ගෙන් යහ මග ලබා යන්තම් මුස්ලිමෙක් ලෙස ගමන් ඇරඹුවා පමණි. ඉස්ලාමය වෙත පැමිණෙන මුද්ගලයා මුහුණ දෙන ඊළඟ අභියෝගය නම් තමන්ගත් තීරණය හරි දෝ යන දෙගිඩියාවයි. වැරදීම මනුෂ්‍ය ස්වභාවයක් නිසා මමත් භාර්්‍යාවත් ගත් තීරණය හරි එකක් දැයි සිත දෙගිඩියාවෙන් පෙළෙන්නට වුණි. මෙසේ අප ඉස්ලාමයට පැමිණි වග අපගේ අසල්වැසියන්වත් නොදැන සිටීමට ප්‍රවේශම් වුනෙමු.

එහෙත් බළළා මල්ලෙන් එළියට පැන තිබුණි. මගේ බිරිය මටත් නොදන්වා අප ඉස්ලාමය වැළඳ ගත් බව සිය මිතුරියකට පැවසුවාය. ඇය රෝමානු කතෝලික දහමෙන් කිතු දහම වෙත හැරුණු කෙනෙකි. කලකට ඉහත ඇගේ නිවසේ යාඥා මෙහෙය සිදු කරන ලද්දේ මා විසිනි. ඇය විවාහ වී සිටින පුරුෂයා ඉතා භක්තිමත් කිතුණුවෙක් වූ අතර උපතේ සිටම කිතුණු ලබ්දිකයෙක් වූ ඔහු, බයිබලය ගැන ඉතා තියුණු දැනුමක් තිඛෙන අයෙකි.

මගේ බිරිඳ එම මිතුරියට අප ඉස්ලාමය වෙත ගිය රහස දැනුම් දුන් දා සිට සෑම දිනම රැකියාව අවසන් කර මා ගෙදර පැමිණෙන විට මගේ බිරිය අලූත් ප්‍රශ්නයක් ලෑස්තිකරගෙන සිටියාය. ඒ ඇගේ මිතුරිය සහ සැමියාගේ උපදෙස් පරිදිය. එම නිසා සෑම දිනම රාති්‍රයේ මගේ බිරිඳට මා දන්නා ඉස්ලාම් පොත් වලිනුත් බයිබලයෙනුත් කරුණු පහදන්නට මට සිදු විය. සෑම දිනම අපගත් තීරණය නිවැරදි නොවන බවට හේතුවක් ද සඳහන් බයිබල් පදයක් ඇගේ පුරුෂයා විසින් අප වෙත එවන ලදී. ඒවාට පිළිතුරු සැපයීම ඉබේම මගේ දෛනික රාජකාරි අතරට එක් විය. නමුත් කිසි දිනෙක ප්‍රශ්න ඉවරවන්නේ නැත. ඔහු ප්‍රශ්න එවයි. මම පිළිතුරු යවයි. මෙසේ සෙල්ලම දිගටම කෙරීගෙන යන්නට විය. එහෙත් කිසි දිනෙක ඔහු මා ඉදිරියේ කිසිවක් නොපවසයි. වැඩිකල් යන්නට මත්තෙන් මෙම කි්‍රයාවලිය ඔහුට එපා විය. බිරිඳ තුළ අවිශ්වාසයක් ගොඩනැගුණහොත් පවුල් ජීවිතය පවා අවදානමට ලක් වේ. ඇයට සිය මිතුරිය ආශ්‍රය නොකරන්න කියා තහංචි පැනවීම ද කළ හැක. මෙසේ දින ගණනාවකට පසු මා අකමැත්තෙන් වූවද තීරණයකට එළඹුනෙමි. ඉස්ලාමය වෙත ඒම පිළිබඳව මා ගත් තීරණය නිවැරදි බව තව පුද්ගලයෙක් ඉදිරියේ මාගේ භාර්්‍යාවට ඔප්පු කළ යුතුය. එයට මෙය කදිම අවස්ථාවකි. මා තීරණය කළේ මගේ භාර්්‍යාවගේ මිතුරියත් ඇගේ සැමියාත් සමග විවෘත සංවාදයකට එළඹීමටය. සාමාන්‍යයෙන් සංවාදයකට එළඹීමට මා හට බියක් නොතිබුනද ඔහුගේ ඉතා තියුණු බයිබලය පිළිබඳ දැනුම නිසා මා හට චකිතයක්ද විය.

කෙසේ වූවද දිනක් සන්ධ්‍යාවේ මම මගේ නිවසේ මායිම පසු කරමින් ඔහුගේ නිවස වෙත ළඟා වුනෙමි. එහි මා ඔහු සමග කළ සංවාදය අද මෙන් මතකය. ඒ නිසා එම සංවාදය එලෙසින්ම මම ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරමි.

මම මමත් මගේ බිරිඳත් ඉස්ලාමයට ගියා. ඒක අපි හරිදේ හොයලයි ගියේ. ඔයාට ඒ ගැන ප්‍රශ්නයක් තිඛෙනවාද?

ඔහු ඔයා ඉස්සෙල්ලාම ගිය හේතුව කියන්න. මම ඒකට උත්තර දෙන්නම්.

මම ඔහුගේ නිවසේ තිබූ බයිබලය අතට ගෙන එහි කවරයේ රන් අකුරින් ලියන ලද පාඨය පෙන්වා මේ මොකක්ද?

ඔහු ශුද්ධ බයිබලය

මම කවුද එහෙම ඉස්සෙල්ලා කිවුවේ?

ඔහු දන් නැහැ. නමුත් මේකේ එහෙම මුද්‍රණය කර තිඛෙනවා

මම බයිබලය කියන නමේ තේරුම මොකක්ද?

ඔහු නිරුත්තරය.

මම මමම කියන්නම්. බයිබලය යන නම බිබිලියෝස් යන ග්‍රීක වචනයෙන් බිඳී ආවත් එහි තේරුම පොත යන අරුතයි. මෙය නිකන් පොතක් නොවේ. පොත් 66 ක් එකතු කර හදපු පොතක් æ මෙහි මොනවද තියෙන්නේ?

ඔහු දේව වචන

මම දෙවියන් වහන්සේ කියපු වචනමද?

ඔහු ඔව්. ඒ දෙවියන් වහන්සේගේ දායාදයන් තුළින් ලියපු දෙවියන් වහන්සේගේම වචන වෙයි.

මම ඒක එහෙම නෙවෙයි කියා මම කියනවා.

ඔහු ඇයි ඔබ එහෙම කියන්නේ. දෙවියන් වහන්සේ කෝප වෙනවා ඔයාත් එක්ක.

මම ඒ කොහොමද?

ඔහු මතෙව් 5: 18-19 —සැබවක් නුඹලාට කියමි. අහසත් පොළොවත් පහව යන තෙක් සියල්ල සිදු වන තුරු ව්‍යස්ථාවෙන් එක අකුරක්වත් බිඳුවක්වත් කිසිසේත් පහව නොයන්නේය. එබැවින් මේ ආඥා වලින් ඉතා සුළු එකක්වත් කඩ නොකරන්නාවූ, කඩ කරන ලෙස මනුෂ්‍යයන්ට උගන්වන්නාවු කවරෙක් නමුත් ස්වර්ග රාජ්‍යයන්හි ඉතා සුළුයයි කියනු ලබන්නේය.

මම ඒ කියන්නේ බයිබලය ගැන නොවේ. ව්‍යස්ථාව ගැනයි

ඔහු මට තේරෙන්නේ නැහැ ඔයා කියන දේ.

මම යේසුස් තුමා ඔය වචනය කියන කාලයේ බයිබලය තිබුණේ නැහැ. ඒ වෙනකොට බයිබලයේ භාගයක්වත් ලියලා තිබුනේ නැහැ. යේසුස් තුමා ඔතන ව්‍යස්ථාව කියන්නේ තෝරාහ් වලටයි. තෝරාහ් කියන්නේ දෙවියන් වහන්සේ මෝසෙස්ට දෙන ලද ව්‍යාස්ථාවටයි. බයිබලය කියලා පොත් එකතු කර පිළිගැනීමට ලක් වුණේ කි්‍ර.ව 382 දීය.

ඔහු යේසුස් වහන්සේ දෙවියන්ගේ පුත්‍රයා කියලා ඔබ පිළිගන්නේ නැද්ද?

මම නැහැ. දෙවියන් වහන්සේගේ පණිවුඩ කරුවෙකු ලෙස අපි එතුමාව ගෞරව කරනවා. ඒත් එතුමා දෙවියන් වහන්සේගේ පුත්‍රයා නොවන බවක් දෙවියන් වහන්සේට පුත්‍රයන් සිටිය නොහැකි බවත් ශ=ද්ධවූ කුර්ආනයෙහි සඳහන් වෙනවා.

ඔහු එහෙනම් ඔබ යේසුස් වහන්සේට නමස්කාර කරන්නේ නැද්ද?

මම යේසුස් තුමාට නමස්කාර කරන්න කියලා බයිබලයේවත් නැහැ.

ඔහු ඔබ එතකොට බයිබලය දෙවියන් වහන්සේගේ වචන කියා විශ්වාස කරන්නේම නැත්ද?

මම බයිබලය දෙවියන් වහන්සේගේ වචනත් මනුෂ්‍යයාගේ වචනත් මිශ්‍ර වෙලා තියෙන්නේ. ඒ නිසා යේසු තුමා මේ ලෝකෙට ඇවිත් දේශනා කරපු ආගමත් මිශ්‍ර වෙලා

ඔහු පරණ ගිවිසුමේ අනාගත වක්තෘවරු කියලා තියෙනවා යේසුස් වහන්සේ එනවා කියලාæ

මම යේසුස් තුමා ආවා. එතුමාගේ සේවය ඉවර වෙලා මේ ලෝකයෙන් ගියා. ඒත් එතුමා දෙවියන් වහන්සේගේ දූතයෙක් (වක්තෘවරයෙක්) පමණයි.

ඔහු එහෙම නම් යේසුස් වහන්සේ ගැන පරණ ගිවිසුමේ අනාගත වක්තෘන් කියලා තියෙන දේවල් බොරුද?

මම බයිබලයේ මුල් පොත් පහෙන් යේසුස් තුමා ගැන පදයක් ගෙන මට පෙන්වන්න.

ඔහු ද්විතීය කථාව 18: 18 —මම ඔවුන්ගේ සහෝදරයාගෙන් නුඹ සමාන අනාගත වක්තෘ කෙනෙකු ඔවුන්ට නැගිටුවා දී මගේ වචන ඔහුගේ මුඛයේ තබන්නෙමි. මා ඔහුට අණ කරන සියල්ල ඔහු ඔවුන්ට කියන්නේය˜

මම එහෙනම් යේසුස් තුමා දෙවියන් වහන්සේගේ පුත්‍රයා වෙන්නේ කොහොමද? මෙතන කියන්නේ අනාගත වක්තෘ කෙනෙක් ගැනනේ. නමුත් මෝසෙස් මෙතන කථා කරන්නේ යේසුස් තුමා ගැන නෙමෙයි.

ඔහු එහෙනම් කා ගැනද?

මම මෝසෙස් මෙතන කියන්නේ මම වගේම තව අනාගත වක්තෘවරයෙක් එනවා කියලයි. මෝසෙස්ගේ සේවයට සමාන එකම අනාගත වක්තෘවරයා මුහම්මද් නබි (සල්) තුමායි. එය බයිබල් විශාරදයන් වුනත් පිළිගන්නවා. මෙතන දෙවියන් වහන්සේ මාගේ වචනය ඔහුගේ මුඛයේ තබන්නෙමි කියනවා. මෙතන දෙවියන් වහන්සේ මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ මුඛයේ වචනයක් තැබුවා. ඒ ශ=ද්ධවූ කුර්ආනයයි.

ඔහු එහෙනම් දෙවියන් වහන්සේ මෙතන කියන්නේ මුහම්මද් ගැනද?

මම ඇත්ත වශයෙන්ම ඔව්. මෝසෙස් වගේම මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාත් දෙවියන් වහන්සේට විශ්වාසවන්තව සිටියා. එම වෙහෙසේ ප්‍රතිඵලයක් හැටියට අද ලෝකයේ කෝටි 130 ක් පමණ මුස්ලිම් වරු ඉන්නවා. ඔවුන් දිනකට පස් වතාවක් දෙවියන් වහන්සේ නමස්කාර කරනවා. කිසිම බලපෑමක් නැතිවුනත් මුළු ලෝකයේම කි්‍රස්තියානි ආගමේ වර්ධනයට වඩා දෙගුණයක වර්ධන වේගයෙන් ඉස්ලාමය පැතිරෙනවා.

ඔහු සහෝදරයා එහෙනම් ඔබ ඔබගේ පාරේ යන්න. මම මගේ පාරේ යන්නම්.

මම කමක් නැහැ. නමුත් ඔබට ඔබේ පාරේ බොහෝ දුරට යා ගත නොහැකියි. මන්ද, ඔය පාර එකතැනකම කැරකෙන පාරක්. ඉදිරියට යන්න ඕන නම් කවදාහරි ඔබත් ඉස්ලාමය වැළඳ ගන්න. මෙම සංවාදයෙන් පසු ඉස්ලාමය වෙත පැමිණීම පිළිබඳව මා සිත තුළ තිබු දෙගිඩියාව පහ වීම පිළිබඳව සර්ව බලධාරි අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා කරමි.

අල්ලාහ්ට ආදේශයන් ගැනීමේ ඇති විපාක

අල්ලාහ්ට ආදේශයන් ගැනීමේ ඇති විපාක

පාපයන් අතුරින් ඉතා භයානක පාපය වශයෙන් ඉස්ලාම් සළකන්නේ අල්ලාහ්ට සමානයන් ගැනීමේ පාපයයි. මෙම පාපයට කෙනෙකු ජීවතුන් අරත සිටින විටම සමාව ලබා නොගත්තේ නම් ඔහුට මරණින් මතු ජීවිතයෙහි සදාතනිකව ද~ුවම් විඳීමට සිදුවෙයි. ඉස්ලාම් දහමෙහි මූලිකි හරයවන්නේ අල්ලාහ්ගේ ඒකීයත්වය පිළිගෙන ඔහුට පමණක් යාඥා කිරීමෙන් නොනැවතී, වෙනත් කිසිදු දෙයකට යාඥා නොකර සිටීමයි. අල්ලාහ්ට හැර වෙනත් දේට යාඥා කරන විට, ඔහුට පමණක් හිමි උසස් ගුණාංගයන් වෙනත් ඔහුගේ නිර්මාණයන්ටත් පවතින බව විශ්වාස කරන විට, ඔහුගේ දේවත්වයෙහි අබ ඇටයක ප්‍රමාණයකට හෝ වෙනත් ඔහුගේ මැවීම් අතුරින් කව්රුන් හෝ හිමිකම් කියන බව විශ්වාස කරන විට ඔහු අල්ලාහ්ට හවුල් කරුවන් ඇති කළ මහත් පාපය කළ කෙනෙකු වශයෙන් සළකනු ලබයි.

අල්ලාහ්ට ආදේශයන් ගැනීමේ භයානක පාපය පිළිබඳ ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි සඳහන් පාඨයන් මදකට කියවන්න:

අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි : —නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් තමන්ට සමානයන් ගැනීමේ පාපය සමා නොකරන්නේය. ඒ හැර වෙනත් (පාපයන්) ඔහු රිසි අයට කමා කරයි. කව්රුන් අල්ලාහ්ට හවුල් කරුවන් ගනීද ඔහු මහත් පාපය මනඃකල්පිත කළේය.˜ (ශු අල්කුර්ආන් 4- 48).

—නියතයෙන් අල්ලාහ් ඔහුට ආදේශයන් ගැනීම සමා නොකරන්නේය. ඒ හැර වෙනත් (පාපයන්) ඔහු කැමති අයට සමා කරයි. කව්රුන් අල්ලාහ්ට සමානයන් තබයිද ඔහු ප්‍රකට දුර්මාර්ගයේය.˜ (ශු.අල්කුර්ආන් 4 – 116).

—අල්ලාහ්ට කිසිදු හවුල් කරුවෙකු නොගෙන ඔහුට සම්පූර්ණයෙන් අවනතවන්න. යමෙක් අල්ලාහ්ට සමානයන් තබන්නේද ඔහු අහසින් වැටුනාක් මෙන්ය. එවිට පක‍ෂීන් ඔහු පැහැර ගන්නේ හෝ සුළඟ දුර තැනකට ඔහු උසුලාගෙන යන්නේ හෝ වන්නේය. (අල්ලාහ්ගේ අණ) එය. යමෙක් අල්ලාහ්ගේ මාර්ග සලකුණු ගරු කරන්නේද ඇත්තෙන්ම එය සිත්හි බිය බැතිමත් කමින්ය.˜ (ශු අල්කුර්ආන් 22- 31 32).

—මම ඔබ මෙන් මිනිසෙකු පමණි. (එහෙත්) ඔබගේ හිමියා එකම හිමියා යැයි මට දේව අනාවරණය පහළ වෙයි. එබැවින් යමෙක් ඔහුගේ හිමි හමුවීම ප්‍රිය කරයිද ඔහු යහකම් කරත්වා. තවද ඔහුගේ හිමි නැමදීමෙහිදි එකද සමානයකු නොගනිත්වා යැයි (ශාස්තෘවරයානනි ඔබ) කියන්න.˜ (ශු අල්කුර්ආන් 18- 110).

—ඔබටද ඔබට පෙරවූවන්ටද මාගේ දේව අනාවරණය වූයේ, ඔබ සමානයන් තැබුවේ නම් ඔබගේ යහකම් නිෂ්ඵල වන්නේමය. ඔබ පරාජිතයන්ගෙන්ද වන්නේය.˜ (ශු. අල්කුර්ආන් 39- 65).

—කව්රුන් අල්ලාහ්ට සමානයන් තබයිද ඔහුට ස්වර්ගය තහනම් වන අතර, ඔහුගේ නවාතැන නිරයයි, අපරාධ කරුවන්ට කිසිදු පිහිටක් නැත.˜ (ශු. අල්කුර්ආන් 5- 72).

නබි (සල්) තුමන්ගේ ප්‍රකාශයන් තුළ: —කව්රුන් අල්ලාහ් හැර වෙනත් දේට යාඥා කරමින්, සමානයන් ගත් තත්ත්වයක මිය යයිද ඔහු නිරයට පිවිසෙනු ඇත.˜ යනුවෙන් නබි (සල්) ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

—කව්රුන් අල්ලාහ්ට හවුල් කරුවන් ගත් තත්ත්වයක ඔහු හමුවෙයිද ඔහු නිරයට පිවිසෙනු ඇත.˜ (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

අල්ලාහ් පැවසු බව නබි (සල්) තුමන් පවසයි: —ඔබ සමානයන් තබන දෙවිවරුන්ගෙන් මම අවශ්‍ය නැත්තෙකි. කව්රුන් මා හැර වෙනත් අය එක් කළ නැමදුම් කරයිද ඔහු හා ඔහු සමානයන් ගනිමින් කළ කි්‍රයාව මා අත් හැරියෙමි.˜ (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).


උපවාසයෙහි උචිත කි්‍රයාවන්

1- අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු අනස් (රලි) පවසයි:- —උපවාසය ඉටුකරන්නා නිරතුරුව කුර්ආන් පාරායනය කිරීමද, දුආ, දික්ර් යාඥාවන්හි නිරතවීමද, දන් දීමද, පිළිකුල් දේ කතා කිරීමෙන් දිව ආරක‍ෂා කිරීමද සතුටු දායක වෙයි˜.

—මානවයාට යහ මග පෙන්වන අල්-කුර්ආනය රමලාන් මාසයෙහි අනාවරණය විය˜

(ශු අල්කුර්ආන් 2:185).

රමලාන් මාසයෙහි අල්-කුර්ආනය පහළවීම එහි සුවිශේෂත්වය මනාවට පෙන්නුම් කිරීමකි. නබි (සල්) තුමන් රමලාන් මස රාත්‍රි කාලයෙහි අල්කුර්ආනය ජිබ්රීල් (අෙලෙහි) ඉදිරියේ පාරායන කර පෙන්වීමට පුරුදු වී සිටියහ.

එතුමන්ගේ ජීවිතයේ අවසන් රමලාන් සමයේ දෙවතාවක් අල්කුර්ආනය පාරායනය කර පෙන්විය. (දේව දූත ජිබ්රීල් රමලාන් මස සෑම රාත්‍රියකම පාහේ නබි (සල්) තුමන්ට අල්-කුර්ආනය ඉගැන්වුවේය). මෙය ඉබ්නු අබ්බාස් (රලි) විස්තර කරයි. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

අල්කුර්ආනයත් සමග මුස්ලිමෙකුගේ සම්බන්ධතාවය ඉතා සමීපව පැවතිය යුතුයි. අල්කුර්ආනය ඇස් වල තබා ඉඹ ගැනීමට හෝ, එහි පරිච්ඡේදයන්, වාක්‍යන් බිත්තිවල එල්ලීමට හෝ කෙනෙකු මිය ගිය විට ඔහු වෙනුවෙන් පාරායනය කිරීමට හෝ අනාවරණය වූයේ නැත. එය අනාවරණය කරනු ලැබුවේ මුළු මානව සංහතියටම නිවැරදි මග පෙන්වීම සඳහායි. කෙතරම් දුරට කෙනෙකු අල්කුර්ආනයෙන් ඈත් වෙයිද එතරම් ඔහු යහ මාර්ගයෙන් ඉවත් වෙයි. එබැවින් අල්කුර්ආනය හොඳින් හදාරා එය අධ්‍යයනය කර, එහි ඉගැන්වීම් ජීවිතයට පරිවර්තනය කිරීම තුළින් පමණයි කෙනෙකුට දෙලොව ජය අත්පත් කරගත හැක්කේ.

අල්කුර්ආනය පාරායනය කිරීමට ඇති ප්‍රසාධයන්ද සුළු පටු නොවේ. වරක් නබි (සල්) තුමන් —කව්රුන් අල්කුර්ආනයෙහි එක් අකුරක් පාරායනය කරයිද ඔහුට ප්‍රසාධයන් දහයක් හිමිවෙයි˜ යනුවෙන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: තිර්මිදි).

අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු අනස් (රලි) වාර්තා කරයි:- නබි නායක (සල්) තුමන් අධිකව දන් දීමට පුරුදු වී සිටියහ. තවද ජිබ්රිල් (අෙලෙහි) හමුවන රමලාන් සමයෙහි නබි (සල්) තුමන් අධිකව දන් දීමට පුරුදු වී සිටියහ. ජිබ්රීල් (අෙලෙහි) රමලාන් සියළු රාත්‍රියන්හි නබි (සල්) තුමන් හමුවී අල්-කුර්ආනය පාරායනය කර පෙන්වයි. නබි (සල්) තුමන් ඉතා වේගයෙන් හමන සුළඟට වඩා දන් දෙන්නෙකු වශයෙන් සිටියහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

2- කව්රුන් උපවාසයෙහි නිරතවී සිටින්නාට බනිවීද ඔහු එම අවස්ථාවෙහි මම උපවාසයෙන් පසුවෙමි යනුවෙන් පමණක් පැවසීම සුන්නත් යහපත් කි්‍රයාවකි. —උපවාසය (පාප ක්‍රියා) වළක්වන පළිහකි, ඔබගෙන් කෙනෙකු උපවාසය ඉටු කරන්නේ නම් (වැරදි කි්‍රයා කිරීමෙන්) එය කිළිටු නොකළ යුතුය, ඔහුට යම් කෙනෙක් පරුෂ වචනවලින් බැන වදින විටද, ඔහුත් සමග සණ්ඩු සරුවල් වලට පැටලෙන විටද ඔහු මම උපවාසයෙන් පසුවෙමි යනුවෙන් පැවසිය යුතුය˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

3- සහර් ආහාර අනුභව කිරීම:

උපවාසය සඳහා සහර් ආහාරය ගැනීම සුන්නත් යහපත් කි්‍රයාවක් වේ. —ඔබ සහර් කරන්න. මන්ද සහර් ආහාරයෙහි බරකත් නම් අභිවෘද්ධිය ඇත˜ යැයි නබි (සල්) ප්‍රකාශ කළහ. (බුහාරි, මුස්ලිම්).

—අප සමාජයේ උපවාසයට හා පුස්තක ලද් අයගේ උපවාසය අතර වෙනස සහ්ර් කිරීම˜ යැයි නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

—සහ්ර් ආහාරය යනු අභිවෘද්ධිය ඇති ආහාරයකි, එය අත් නොහරින්න, අවම වශයෙන් වතුර උගුරක් හෝ පානය කර එය කරන්න. නියතයෙන්ම අල්ලාහ් සහ්ර් කරන්නන්ට දයාව පුදන්නේය, ඔහුගේ දේව දූතවරුන්ද ඔහු වෙනුවෙන් ප්‍රාර්ථනා කරන්නේය˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: අහ්මද්).

ෙසෙද් ඉබ්නු සාබිත් (රලි) විස්තර කරයි: අපි නබි (සල්) තුමන් සමග සහර් ආහාරය ගත්තෙමු, පසුව නබි (සල්) තුමන් සලාතය සඳහා නැගිට්ටේය. එවිට ඔහුගෙන් සලාතය හා සහර් අතර පැවතුනු වේලාව කොපමණද? යනුවෙන් ප්‍රශ්න කරන ලදි (අල්කුර්ආනයෙහි) වාක්‍යන් පහනහක් පාරායනය කරන වේලාවයි˜ යනුවෙන් පිළිතුරු දුන්නේය. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

සහර් කිරීම ප්‍රමාද කර. උපවාසයෙන් මිඳීම ඉක්මන් කිරීම සුන්නත් වෙයි. —මාගේ සමාජය සහර් (ආහාරය) ප්‍රමාද කර, උපවාසයෙන් මිඳීම ඉක්මන් කරන තෙක් යහපතෙහි සිටින්නෝය˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාහ කළහ. (මූලාශ්‍රය: අහ්මද්).

උපවාසයෙහි නිරත වන බොහෝ පිරිස් අලස භාවය නිසා සහර් ආහාරය නොගෙන උපවාසයෙහි නියැලති. ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි අල්ලාහ් යහපත් ශ්‍රද්ධාවන්ත පුද්ගලයින්ගේ උසස් ගුණාංග පිළිබඳ පවසන විට මෙසේ පවසයි:

—ඔවුන් සහර් වේලාවේ (තමන්ගේ පාපයන්ට) සමාව අයදිති˜ (ශු අල්කුර්ආන් 51: 18). ඉහත සඳහන් ප්‍රකාශයන් එහි අවශ්‍යතාවය හා වැදගත් කම පිළිබඳ කථා කරයි. එබැවින් නබි (සල්) තුමන්ගේ මෙම උතුම් මග පෙන්වීම කි්‍රයාවට නැංවීමට අපි කොයි කව්රුත් යුහුසුළු විය යුතුයි.

4- උපවාසයෙන් මිදීම:

ඉදිච්ච රට ඉඳි නැති විට සමාන්‍ය රට ඉඳි ගැනීම එය නැති විට ජලය පානය කිරීම, එයත් නැති විට කැමති ආහාර පානයක් ගනිමින් උපවාසයෙන් මිඳීම සුන්නත් වේ. (මූලාශ්‍රයන්: අබූ දාවූද්, තිර්මිදි, හාකිම්).

—උපවාසයෙන් මිදීම ප්‍රමාද නොකර ඉක්මන් කරන තෙක් ජනතාව යහපතෙහි සිටින්නෝය˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රයන්: බුහාරි, මුස්ලිම්).

5- උපවාසයෙන් මිෙඳන විට කෙනෙකුට ප්‍රාර්ථනාවන්හි නියැලිය හැක. උපවාසයෙන් මිදීමත් සමග පහත සඳහන් ප්‍රාර්ථනාව උසුරීම සුන්නත් වේ.

ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ

—දහබල් ලමඋ වබ්තල්ලතිල් උරූකු වසබතල් අජ්රු ඉන් ෂා අල්ලාහ්˜

පිපාසය සංසිදුනි, නහරවල් තෙත්විය, අල්ලාහ්ගේ කැමැත්ත අනූව ප්‍රසාධයන් ස්ථීර විය. (මූලාශ්‍රයන්: අබූදාවූද්, හාකිම්, ෙඛෙහකි).

6- උපවාසය අතර වාරයේ දත් මැඳීම සුන්නත් වේ. ආමිර් ඉබ්නු රබීආ පවසයි: නබි (සල්) තුමන් උපවාසය අතර වාරයේ මට ගණින්නට නොහැකි වාර ගනන් දත් මැන්දේය. (මූලාශ්‍රයන්: අබූදාවූද්, අහ්මද්, තිර්මිදි). උපාවසය අතර වාරයේ දත් මැඳීම වැරදි කි්‍රයාවක් යනුවෙන් බොහෝ අය සිතති. එයින් උපවාසයට හානියක් වෙයි යනුවෙන් සිතති. මෙම මතයන් වැරදියි යන්නට ඉහත සඳහන් පුවත කදිම සාධකයකි.

7- අන් අය උපවාසයෙන් මිදීම සඳහා උපකාර වීම. —කව්රුන් තවත් කෙනෙකුට උපවාසයෙන් මිදීමට උපකාරී වන්නේද, ඔහුට සමාන ප්‍රසාධයන් ඔහුටත් හිමිවෙයි. ඔහුගේ ප්‍රසාධයන්හි කිසිදු අඩුවක් නොසිදුවෙයි˜. (මූලාශ්‍රයන්: තිර්මිදි, ඉබ්නුමාජා, ඉබ්නු හිබ්බාන්, අහ්මද්).

අපි වෙනත් කෙනෙකුගේ අමුත්තෙකු වශයෙන් උපවාසයෙන් මිදුනු විට පහත සඳහන් ප්‍රාර්ථනාව කළ යුතුයි:

أَفْطَرَ عِنْدَكُمُ الصَّائِمُونَ وَأَكَلَ طَعَامَكُمُ الْأَبْرَارُ وَصَلَّتْ عَلَيْكُمُ الْمَلَائِكَةُ

අෆ්තර ඉන්දකුමුස් සාඉමූන වඅකල තආමුකුමුල් අබ්රාර වසල්ලත් අෙලෙකුමුල් මලාඉකහ් යනුවෙන් පැවසිය යුුතුය.

(උපවාස ශීලය ඇත්තාවුන් ඔබ වෙත උපවාසයෙන් මිදුනහ. සුචරිත ඇත්තාවුත් ඔබගේ ආහාරය අනුභව කළහ. දේවදූත යෝද ඔබහට ප්‍රාර්ථනා කරන්නෝය) (මූලාශ්‍රය: අබූදාවුද්).

අන් අයට උපවාසයෙන් මිදීමට උපකාරි වීම මහගු කාර්්‍යයකි. එය සුළුවෙන් නොසැලකිය යුතුයි. උපවාසයෙන් පසුවෙන්නාට හිමිවන සමාන ප්‍රසාධයන් මොහුටත් හිමිවෙයි. දිළින්දාගේ කුසගින්න සැමටම දැනෙන මෙම මාසයේ අපි දිළින්දන්ට උපකාරි විය යුතුයි.

8- රමලාන් අවසන් දවස් දහය මස්ජිදයෙහි (ඉඃතිකාෆ්) රැඳී සිටීම සුන්නත් වෙයි.

9- උම්රා කර්තව්‍ය: රමලාන් සමයෙහි ඉටු කරන උම්රාව හජ් කර්තව්‍යට සමාන වෙයි. —මා සමග හජ් කිරීමට සමාන වෙයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

10- සියළු යාඥා කටයුතු උනන්දුවෙන් හා යුහුසුළුවෙන් නියමිත වේලාවන්හි කිරීම සුන්නත් වේ. විශේෂයෙන් රමලාන් අවසන් දවස් දහය, ආයිෂා (රලි) වාර්තා තුමිය කරයි: —නබි (සල්) රමලාන්හි අවසන් දවස් දහය උදාවූ විට තමන්ගේ පවුලේ අයද දිරි ගන්වමින්, තමන්ගේ යටි සළුවද තදින් බැඳ ගනි˜ (මූලාශ්‍රය: බුහාරි). මෙය යාඥාවන් සඳහාවූ සූදානමයි.


මුහර්රම් මාසය-මුල්ම මාසය
රමලාන් මස උපවාස ශීලය
උපවාසය අනිවාර්්‍ය වීමට කොන්දෙසි

ඉස්ලාම් දහම සහ කාන්තාව- දේපල (වස්තුව) පිළිබඳ අයිතිය

මෙම ලෝකයේ මැවීම්වලින් ශ්‍රේෂ්ඨ මැවීමක්වූ මානව වර්ගයාට අතිවිශාලවූ පහසුකම්, සම්පත් හා අයිතිවාසිකම් සියල්ල කිසිදු බේදයකින් තොරව අල්ලාහ් විසින් ලබාදී ඇත. එහෙත් අල්ලාහ් විසින් ලබාදුන් සියලූම අයිතිවාසකම් තමන්ට පමණක් හිමි බව ඇතැම් පිරිමින් සිතන්නෝය. මේ හේතුවෙන් කාන්තාවන් සතු අයිතිවාසිකම් ඇතැම් අය උදුරා ගත්හ. මෙයින් ප්‍රධාන තැනක් ගන්නේ දේපල (වස්තුව) පිළිබඳ අයිතියයි.

දෙමව්පියන්, සහෝදරයින් හා වැදූ දරුවන් විසින් අතහැර ගිය වස්තුවෙන් කිසිම කොටසක් කාන්තාවන්ට ලාබා නොදුන්නේය. ඉස්ලාමයට පෙර නූගත් මිනිසුන් (අධමයින්) වස්තු(දේපල) ඛෙදූ ආකාරය ගැන විස්තර කරන ඉබ්නු අබ්බාස්(රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා (ජාහිලියා) එම කාලයේ පිරිමි දරුවන්ට පමණක් හිමිවිය. මිය යන විට ඔහු (අන්තිම කැමැත්ත) ප්‍රකාශ කළොත් පමණක් දෙමව්පියන්ට උරුමකරුවන් විය හැකි තත්ත්වයක් පැවතිණ.

එමනිසා අල්ලාහ් විසින් මිනිසාගේ යහපත තකා මේ ක්‍රමය වෙනස් කළ අතර එය සූරතුල් නිසා (පරිච්ඡේදයේ) 11 වෙනි වාක්‍යයේ මෙසේ සඳහන්වෙයි.

අල්ලාහ් තම ශ.ද්ධ කුර්ආනයේ දේපල අයිතිය පිළිබඳව විස්තර කිරීමේදී

—ඔබේ දරුවන්ගෙන් ගැහැණුන්ට හිිමිවන කොටසමෙන් දෙගුණයක් පිරිමි දරුවන්ට (දේපල) හිමිවන බව අල්ලාහ් අණ කරන්නේය. එමනිසා ඔවුන්ට පිරිමි ළමයි නොමැතිව ගැහැණු ළමයි දෙදෙනකුට වැඩි සංඛ්‍යාවක් සිටී නම් (මියගිය අයගේ) වස්තුවෙන් 2/3 ක් ඔවුන්ට හිමිවෙයි. එක ගැහැණු ළමයෙක් නම් ඇයට 1/2 කි හිමිවන්නේය. ඇයට දරුවන් ඇත්නම් (ඒ දරුවාගේ) දෙමව්පියන්ට මියගිය අයගේ වස්තුවෙන් 1/6 ක් බැගින් හිමිවන්නේය.මියගිය අයට දරුවන් නොමැති නම් ඔහුගේ මවට 1/3 ක් (හා පියාට 2/3 ක්) හිමිවන්නේය.

මිය ගිය අයට සහෝදරයින් සිටී නම් ඔවුන් සඳහා ඔහු (මියගිය අය) අන්තිම කැමැත්ත පරිදි අයිතිවිය යුතු කොටස හා පියවිය යුතු(මළ අයගේ) ණය ගෙවීමෙන් පසු ඉතිරියෙන් මවට 1/6 හිමිවෙයි. ඔබලාගේ දෙමව්පියන් හා සහෝදරයින් අතුරෙන් ඔබලාට වඩාත් සමීපව ප්‍රයෝජනවන්නේ කවුරුන්ද යන්න ඔබලා නොදන්නහුය. එමනිසා අල්ලාහ්ගේ මෙම නියෝගය (අණ) පිළිපදින්න. සියල්ල හොඳින් දන්න අල්ලාහ් පැහැදිලි ඥානවන්තයෙකි. (අල්-කුර්ආන් 4:11) 4 වන පරිච්ඡේදයේ 12 වැනි වැකියත් බලන්න.

මේ දේව වාක්‍යන් දෙකම පහළ වීමට හේතුව ගැන බලමු.

සඃද් බින් රාබී(රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාගේ බිරිද තම ගැහැණු ලමයින් දෙදෙනා කැටුව නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා ළගට පැමිණ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණනි, මේ දෙදෙනාම සඃද්ගේ දරුවන්ය. ඔහු ඔබතුමාගේ උහද් සටනේදී මිය ගියේය. මොවුන්ගේ බාප්පා කැඳවා නබි(සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ කීවේය. සඃද්ගේ ළමයින්ට (ඔවුන්ගේ පියාගේ වස්තුවෙන්) 2/3 ක්දී ඔවුන්ගේ මවටද 1/8 ක් දෙන්න. පසුව ඉතිරි කොටස ඔබ තබාගන්නයි පැවසූවේය. (වාර්තාකරු: ජාබිර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා. මූලාශ්‍රයඃ : අහමද්)

ඉස්ලාමය පහළවීමෙන් පසු ගැහැණුන්ට හිමිවිය යුතු වස්තුවේ කොටස නිසි ආකාරව ඔවුනතට පත්විය. එපමණක් නොව තමන්ට අයිති ප්‍රමාණය නොලැබුන අවස්ථාවක නීත්‍යානුකූලව තමන්ට ලැබිය යුතු ප්‍රමාණය ඉල්ලා ලබාගැනීමේ අයිතියද ඇතිබව ඉහත සදහන් රුවන් වැකිය මගින් තේරුම් ගත හැක.

දෙමව්පියන් හෝ ඥාතීන් විසින් අත්හැර ගිය වස්තුව ගැහැණු පිරිමි දෙපාර්ෂවයටම අයිති බව පමණක් නොකියා, ඔවුන් අතරේ කිසිදු ආරවුලක් නොමැතිව ඒවා ඛෙදාගත යුතු ආකාරයද අල්ලාහ් විසින් පැහැදිළිව විස්තර කර ඇත. මෙසේ විස්තර කර දුන් අල්ලාහ් විසින් එම නියෝගයන් (අණපනත්) හරියාකාරව ක්‍රියාත්මක කරන අය පිළිබඳ 13 වන වාක්‍යයේ මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි.

—මේවා අල්ලාහ් විසින් පැනවූ සීමාවන්ය. යමෙක් අල්ලාහ්ට හා ඔහුගේ දූතයාණන්ට අවනතව කටයුතු කරයිද ඔවූහු ස්වර්ගයට ඇතුළත් කරනු ලබති. එහි පහතින් ජලධාරාවන් සදා ගලාබසින්නේය. ඔවූහු එහි සදාකල් ජීවත් වන්නෝය. මෙය අතිවිශාල ජයග්‍රහණයක් වන්නේය.˜ (අල්-කුර්ආන් 4ඃ13).

මෙසේ ඉතා පැහැදිලිවත් සරලවත් අවබෝධ කර දී තිබියදීත් ඒ අණ පනත් නොසලකා හිතුමතේට අසාධාරණ අන්දමින් වස්තුව ඛෙදන්නේ නම් එවැනි අයට අත්වෙන ඉරණම ගැනද ඊලඟ වැකියෙන් මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි.

—යමෙක් අල්ලාහ්ට හා ඔහුගේ දූතයාට වෙනස්කම් කරයිද ඔහු විසින් පණවන ලද සීමාවන් (අණපනත්) ඉක්මවයිද (කඩකරයිද) ඔවූහු අපායට යවනු ලබන්නෝය. එහි සදාකල් දුක්විදින්නට සිදුවන්නේය. එහිදී ඔවුන්ට පිළිකුල් සහිත දුක්වේදනාවන්ට මුහුණ දීමට සිදුවේ.˜ (අල්-කුර්ආන් 4ඃ14).

මෙසේ අසාධාරණ ලෙස අනුන්ගේ දෙයක් වංචාවෙන් ගත් අයෙකුට පරලොවදී අත්වෙන ඉරණම ගැන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ ප්‍රකාශ කළ බව ආයිෂා (රළියල්ලාහු අන්හා) තුමිය දන්වන්නීය.

—යමෙක් රියනක් තරම් ඉඩමක් වංචාවෙන් ගත්තොත් පරලොවදී (අල්ලාහ් විසින්) එම කොටස මෙන් තට්ටු හතක් වළල්ලක් සේ තනා ඔහුගේ ඛෙල්ලේ එල්ලනු ලැබේ.˜ (බුහාරි මුස්ලිම්).

බුහාරි ග්‍රන්ථයේ තිඛෙන තවත හදීසයක් ඉබ්නු උමර් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා මෙසේ දන්වා සිටී.

—යමෙක් වංචාවෙන් රියනක් තරම් ඉඩමක් ලබා ගත්තේ නම් පරලොවදී ඔහු බිම් තට්ටු හතකම යටකරනු ඇතැයි නබි (සල්) තුමාණෝ ප්‍රකාශ කළහ.˜

මේ අයුරින් කාන්තාවන්ට පණුවන්, කැරපොත්තන් වගේ පාගා දැමූ යුගයක කාන්තාවන්ට දේපල වස්තු පිළිබඳ අයිතිවාසිකම් ලබාදී සමාජයේ උසස් තැනක් ලබා දුන්නේ ඉස්ලාමයයි.

අනෙකුත් සැබැදි….

කාන්තාව සහ දේශපාලනය

ඉස්ලාමයේ කාන්තා අයිතිවාසිකම්- සාක්ෂි දීම

කාන්තා අයිතිවාසිකම්-උපදෙස් (අනුශාසනා)

ඉස්ලාමයේ කාන්තා අයිතිවාසිකම්-කථා කිරීමේ අයිතිය

ඉස්ලාම් දහම තුල කාන්තාවට හිමිව තිඛෙන අයිතීන් හා වරප්‍රසාධයන්

ඉස්ලාම් කාන්තාවට ලබා දී ඇති අයිතීන් -කෙතරම් දුරට කාන්තා අයිතීන් ආරක‍ෂා කර ඇත්තේද?

දික්කසාදය හා ඉස්ලාම් නීතිය

කාන්තා නිදහස වෙනුවෙන් හඩ නැගු ඇය ඉස්ලාම් දහම ප්‍රචාරය කරන උතුම් කාන්තාවක් වූයේ කෙසේද?

හිජාබ් -ෆර්දාව ඇඳීම ඔවුන්ගේ නිදහස පැහැරගැනීමක්ද?

සත්‍ය යනු කුමක්ද?

අලි ඉබ්නු අබී තාලිබ් (රලි) විස්තර කරයි: —ඔබ සැකයට තුඩු දෙන දෙයින් ඈත් වී, සැකයෙන් තොරවූ දේ පමණක් පිහිටා සිටින්න. සත්‍ය යනු අධ්‍යාත්මිකව සැනසීමත්, අසත්‍ය යනු අධ්‍යාත්මිකව ව්‍යාකුලතාවයත් ඇති කරයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: තිර්මිදි).

නබි (සල්) තුමන් සත්‍ය යන ගුණාංගය පැහැදිළි කිරීම සඳහා විවිධ ප්‍රකාශයන් කළහ. ඒ අතුරින් එක් ප්‍රකාශයක් සත්‍ය යනු කුමක්ද? යැයි දැන ගැනීම සඳහා අපි මෙහි විස්තර කරමු.

මිනිසෙකු කුමන කි්‍රයාවක් කරන විටත් ඔහුගේ සිතෙහි යම් කිසි දෙගිඩියාවක් දැනෙන්නේ නම් එම කි්‍රයාව පිළිබඳ ඔහු අවදනාම් විය යුතුයි. කුමන කි්‍රයාවන් කරන විට ඔහුට අධ්‍යාත්මිකව සැනසීමක් ලැඛෙයිද එයයි සත්‍ය යනු ඉහත සඳහන් නබි (සල්) තුමන්ගේ ප්‍රකාශය තහවුරු කරයි.

වෙනත් වාර්තාවක —ජනයාගේ විනිශ්චය කෙසේ වූවත්˜ (මූලාශ්‍රයන්: අහ්මද්, දාරමි).

කෙනෙකු යම් ක්‍රියාවක් කරන විට අධ්‍යාත්මික අසහනයක් දකී, ඔහු එම අසහනකාරි තත්ත්වයෙන් මිදීම සඳහාත් ජනයාගේ යහපත් ප්‍රතිචාරය උදෙසාත් එය ජනයා ඉදිරියේ තබයි. එසේ ඔවුන්ගෙන් යහපත් ප්‍රතිචාරයක් ලැබුනු විට ඔහු එය කිරීමට උත්සහ කරයි. නමුත් මෙම නබි වදන එසේ කටයුතු නොකරන ලෙස පවසයි. ඒ වෙනුවට එම කි්‍රයාවෙහි විනිශ්චය තම සිතින්ම විමසන ලෙස මෙම නබි වදන පැහැදිළි කරයි. තම කි්‍රයාවන් පිළිබඳ නිවැරදිව විනිශ්චය කිරීම සඳහා ඔහුට සිතක් ඇත. ප්‍රථමයෙන් එම සිතයි ඔහුගේ කි්‍රයාවන් යහපත්ද? අයහපත්ද? යනු විනිශ්චය කරන්නේ.

ධර්මය කළ ඉතා මහගු කර්තව්‍ය නම් ඔහු තුළ සිතක් ඇති කිරීමයි. ඔහු තම සිතට එකඟව ජීවත්විය යුතුයි. කෙනෙකු තම සිත ආගමික ඉගැන්වීම් වලට අනූකුලව පවත්වාගන්නේ නම්, ඔහුගේ ජීවිතයෙහි කුමන දේ හරි, කුමන දේ වැරදි, මෙය කෙරතම් දුරට අනුමත වේ, මෙය කෙතරම් දුරට තහනම් වේ ආදී සීමාවන් ඔහුගේ හිත ඔහුට පහදා දීමට පටන්ගනි. මෙවැනි තත්ත්වයක් තුළ ඔහුගේ හිත ඔහුගේ කි්‍රයාවන් පිළිබඳ නිවැරදි විනිශ්චයක් ලබාදෙයි.

එනමුත් මිනිසා තම හිතට විරුද්ධව කටයුතු කිරීමට වෙරදරයි. එයට ලෞකීක අලංකාරයන්, නැතහොත් පහත් ආශාවන්ගේ බලය හේතු විය හැක. දහම වැරදි කි්‍රයාවක් සේ දකින දේ ඔහු තම දෛනික ජීවිතය තුළ නිවැරදි ලෙස දකින්නට උත්සහ කරයි. එවිට දහම හා ඔහුගේ දෛනික ජීවිතය අතර සටනක් ඇරඹෙයි. මෙය ඔහු හා ඔහුගේ සිත අතර පවතින සටනකි. මෙම සටනෙහි ඔහු සැනසෙයි නම් ඔහු තම දහමට විශ්වාසනීය පුද්ගලයකු වේ. ඒ වෙනුවට අසහනය පීඩනය හිත තුළ රජ කළ ඊටත් ඉහළින් එම කි්‍රයාව ඔහු කරයි නම් ඔහු තම ධර්මයට එක් මුහුණක් හා තම ජීවිතයට එක් මුහුණක් පෙන්වා ව්‍යාජ ලෙස කටයුතු කරයි. එවිටයි ඔහු තුළ බොරුව රජ කර, සත්‍ය ඔහුගෙන් පිටවෙන්නේ. ධර්මය අපට කුමන දේ සත්‍ය යනුවෙන් පහදා දෙයිද ඒ අනූව අපි කටයුතු කළ යුතුයි. ඇත්ත කථා කිරීම පමණක් සත්‍ය නොවේ. ඒ වෙනුවට සත්‍යට ඉතා පුළුල් අර්ථයක් ඇත. එයයි මෙම නබි වදන පැහැදිළි කරන්නේ.

මිනිසෙකුගේ ජීවිතය තුළ විශේෂයෙන් අල්ලාහ්ට පමණක් අවනතවී ජීවත් වන බව පොරොන්දු වූ මුස්ලිමෙකුගේ ජීවිතය තුල සත්‍ය නම් ගුණාංගය අනිවාර්ේ‍යන් රජ කළ යුතුය.

වරක් නබි (සල්) තුමන්ගෙන් විමසන ලදි: —මුස්ලිමෙකු මසුරු විය හැකිද? අධෛර්්‍යය විය හැකිද? එයට එතුමන් එසේ විය හැක යැයි පිළිගත්හ. යළි එතුමන්ගෙන් එක් විශ්වාසවන්තයෙකු බොරු කිව හැකිද? යනු විමසන ලදි එයට එතුමන් විශ්වාසවන්තයෙකු බොරු කිව නොහැකිය යනුවෙන් පිළිතුරු දුන්හ˜ (මූලාශ්‍රය: මුවත්තා මාලික්).

සමහර පාපයන් බල කිරීම නිසා මුස්ලිමෙකු මගින් සිදුවිය හැක. නමුත් ඔහු මොනම අවස්ථාවක හෝ බොරු කිව නොහැක. මන්ද ඔහු තම සිතට විරුද්ධව ජීවත් විය නොහැක. එසේ ජීවිත්වීම කුහකත්වය ඔහු තුළ රජ කිරීමක් වේ.

කව්රුන් සතුව පහත සඳහන් සිව්වැදෑරුම් ගුණාංග පවතීද ඔහු සැබෑ කුහකයකි, මින් එකක් හෝ ඔහු සතුවූවත් කුහකත්වයෙහි ගුණාංගයක් ඔහු සමග පවති. විශ්වාස භංගත්වය (විශ්වාස කළ විට එයට පිටුපෑම). කථා කළ විට බොරු කථා කරයි. (අසත්‍ය දේ ඔහුගේ මුවින් නිරතුරුවම පිටවෙයි). පොරොන්දු දුන් විට එය කඩ කරයි. තර්ක කළ විට විතර්කයෙහි යෙදෙයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

මෙම නබි වදනෙහි සඳහන් කරුණක් නම්: —කථා කළ විට බොරු කථා කරයි˜. (නිරතුරුව ඔහුගේ මුවින් මුසාව පිටවෙයි). ඔහු තම සිත තුළ පවතින දේට විරුද්ධව භාහිර ජීවිතයෙහි කටයුතු කරයි. එම ගුණාංගය හා විශ්වාසය අතර කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත.

විශ්වාසයෙන් යුත් පුද්ගලයෙකු තම විශ්වාසයෙහි පවතින දුර්වලකම නිසා වරදක් කළ හැක. නමුත් ඔහුව එම වැරදි ක්‍රියාවෙන් මුදවා අල්ලාහ් ඉදිරියට ඔහු රැගෙන ගොස්, නීතියෙන් පනවා ඇති ද~ුවම් ලැබීමට සලස්සන්නේ කුමක්ද? සැබවින්ම සත්‍ය නම් උසස් ගුණාංගය හැර වෙන කිසිවක් නැත. එම සත්‍ය නැත්නම් ඔහු නිවැරදි මගට යළි හැරෙන්නේ නැත. එබැවින් සත්‍ය නම් ගුණාංගය මිනිසා නිවැරදි මාර්ගයෙහි සිටීමට ඉතා අවශ්‍ය කරුණකි. එය විශ්වාසයෙහි මූලික ගුණාංගයක් වශයෙන්ද අල්කුර්ආනය විස්තර කරයි. ශ.ද්ධවූ අල්කුර්ආනය මගින් අල්ලාහ් විශ්වාසවන්තයින්ට මෙසේ අණකර සිටි.

විශ්වාසවන්තයිනි, අල්ලාහ්ට බියවනු තවද සත්‍යවන්තයින් සමග එක්ව සිටිනු˜ (ශ. අල්කුර්ආනය 9: 119).

බොරු කාරයින් සමග ඔබ ආශ්‍රය නොකර යුතුයි. ඔවුන් සමග ආශ්‍රය කිරීමෙන් හෝ එම නීච ගුණාංගය ඔබට නොවැළඳිය යුතුයි. සත්‍ය වන්තයින් සමග ආශ්‍රය කරන්න, මන්ද කෙනෙකු තුළ සත්‍ය නම් ගුණාංගය පිහිටි තිඛෙන විට වෙනත් සියළු උසස් ගුණාංගයන් ඔහු තුළ පවතිනවාට කිසිදු සැකයක් නැත. එය එම මිනිසා කෙරෙහි ආකර්ශනීය භාවයක් ඇති කරයි. එම මිනිසාගේ සෑම කි්‍රයාවක්ම අවදානය කිරීමට අප දිරිගන්වයි. ඔහු ආශ්‍රය කිරීමටත් එය මග විවර කරය.ි නමුත් මුසාවත් සමග ජීවත්වන්නන් සමග ආශ්‍රය පවත්වන විට එම පහත් ගුණාංගයන් අපවත් ආක්‍රමණය කරනු ඇත.

එබැවිනුයි —විශ්වාසවන්තයිනි අල්ලාහ්ට බියවනු තවද සත්‍යවන්තයින් සමග එක්ව සිටිනු˜ (ශ. අල්කුර්ආනය 9: 119). යනුවෙන් අල්ලාහ් උපදෙස් කරන්නේ.

සත්‍ය යන ගුණාංගය මුළුමනින් අපි අවබෝධ කරගන්නේ නම්, එය අප සිතත් සමග සාමකාමීව, කිසිදු දෙගිඩියාවකින් තොර, අසහනකාරි මානසිකත්වයකින් තොර ජීවත් වීම යනු කිව හැක. සත්‍ය නම් ගුණාංගයත් සමග කෙනෙකු ජීවත් වීමට මෙයයි අර්ථය. අප සිතට විරුද්ධව අපි කටයුතු නොකළ යුතුයි. සිතත් සමග සටන් කාමි තත්ත්වයක් ඇති කර එයට එරෙහිව කටයුතු නොකර යුතුයි. අපි සෑම අවස්ථාවකම අප සිතත් සමග සිටිය යුතුයි. තම සිතත් සමග සාමකාමීව සිටිය යුතුයි. මිනිසෙකු සෑම අවස්ථාවේදීම තමන්ට සමීපව තබා ගන්නේ තමන්ගේ සිතයි. එම සිතත් සමග ජීවත් වීමට සමහරුන්ට අසීරු වෙයි. ඔවුන් කව්රුන්දැයි ඔබට දන්නවාද?

ඔවුන්ගේ සිත් තුළ විවිධ අර්බුදයන් ඇත. එම අර්බුදයන් ඔවුන් විසින්ම මතු කරගන්නා ලදි. ගනු දෙනු තුළින් විවිධ ප්‍රායෝගික ප්‍රශ්න මතු කරගනිති. විශ්වාසය පලූදුවන ආකාරයට ඔවුන් කටයුතු කරති. පොරොන්දු දී එය කඩකර විවිධ ප්‍රශ්න මතු කරගනිති. යමක් ලබාගන්නා විට එය යළි ලබාදීමේ අරමුණකින් තොර ලබාගනිමින් ප්‍රශ්න මතු කර ගනිති. යමක් ලබාගන්නා විට එය යළි ලබා දීමේ කිසිදු අදහසක් ඔවුන් තුළ නැත.

මෙසේ දෛනික ජීවිතයෙහි විවිධ අවස්ථාවන්හි සිතට විරුද්ධව කටයුතු කරමින් අර්බුද මතු කරගනිති. මෙවැනි විවිධ අසහනකාරි තත්ත්වයන් මැද්දේ මිනිසා තම සිතත් සමග තනිව සිටින විට ඔහුට මහත් පීඩනයක් ඇති වෙයි. එවැනි තත්ත්වයක් තුළ ඔහු තමන්ව අමතක කිරීමට උත්සහ කරයි. තමන් සමග සිටින තම සිත ඔහුට පාලනය කිරීමට නොහැකි වෙයි. මෙම තත්ත්වය අමතක කිරීම සඳහා රූපවාහිනි යන්ත්‍රය, ගුවන් විදුලිය, නැතහොත් මිත්‍රයෙකුගෙ පිහිට ඔහු සොයන්න පටන් ගනි. නැතහොත් සුරා සැල්, රාති්‍ර සමාජ ශාලා, මත් ද්‍රව්‍ය, මත් පැන්හි පිහිට සොයා තමන් අමතක කිරීමට වෙර දරයි. මන්ද ඔහුට තම සිත සමග තනිව ජීවත් වීමට නොහැක. මෙසේ ඔහු තුළ ඔහු මහත් අර්බුදයක් මතු කරගෙන ඇත.

මෙවැනි ඛේදනීය තත්ත්වයකට මිනිසාට මුහුණ දීමට සිදුවූයේ ඔහු තම සිතට විරුද්ධ ජීවිතයක් ගත කිරීමට පටන් ගැනීමයි. ඔහුගේ සිත මුළුමනින් වනසා එයට විරුද්ධව ජීවත් වීම පහසු කාර්්‍යයක් නොවේ. මන්ද සෑම මොහොතකම, සෑම නිමේෂයකම ඔහුත් සමග ජීවත් වන ඔහුගේ සිතට විරුද්ධව කටයුතු කරන විට යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීම යනු මුලාවක් පමණි.

ඉස්ලාම් දහම මිනිසෙකුට ලබාදෙන මහගු දායාදයක් නම් අධ්‍යාත්මික සැනසීමයි. මෙම සැනසීමට සාපේක‍ෂව වෙනත් කිසිදු සම්පතක් මෙම විශ්වයෙහි නොමැත. ජීවිතයෙහි සැනසීමක් නැත්නම් ඇයි මෙම ජීවිතය? යනු දුක් සුසුම් හෙළන බොහෝ අය අපි දකිමු. අධ්‍යාත්මික සැනසීම සඳහා ඉස්ලාම් පෙන්වන මග කෙතරම් අපූරුද..

මරණින් මතු ජීවිතයක් ඇත්දැයි යන ගැටළුව

මරණින් මතු ජීවිතයක් ඇත්දැයි යන ගැටළුව විද්‍යාත්මක නිගමනයකට අදාළවූවක් නොවේ. හේතුව විද්‍යාව මගින් කෙරෙන්නේ ඉන්ද්‍රියයන්ට විෂය වූ දත්තයන් විෂ්ලේෂණය කිරීම පමණි. එපමණක් ද නොවේ.

නූතන වහරින් පවසතොත්, මිනිසා විද්‍යාත්මක නිරීක‍ෂණ හා පර්යේෂණයන් හි නිරත වන්නට වූයේ, ඉකුත් ශත වර්ෂ කීපය තුළ පමණි. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ පිළිවෙත, ඔහුට දුරාතීතයේ සිට හුරුපුරුදුවූවකී. සෑම ශාස්තෘවරයෙක්ම තම ප්‍රජාව අමතා අල්ලාහ් අදහන ලෙසත්, මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ විශ්වාසය පිහිටුවන ලෙසත් දෙසූහ. ඔවුන් මොනතරම් අවධාරණයකින් එය ඉගැන්වූවාද යත්, මරණින් මතු ජීවිතයක් නැති කල එමගින් නැෙඟන්නේ අල්ලාහ්ට පිටුපෑමක්, සෙසු ඕනෑම විශ්වාසයක් නිශ්ඵල වන බවත් තරයේ ප්‍රකාශ කළහ.

අල්ලාහ්ගේ සෑම ශාස්තෘවරයෙක්ම මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳව ඒකා කාරව, ඒ ගැන අතිශය ඇදහිලි සහිතව කරුණු සඳහන් කළහ. ඒ ශාස්තෘවරුන් විසු වකවානු අතර දහස් සංඛ්‍යාත වසරක පරතරයක් පැවතියත් මරණින් මතු ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් දත් දැනුම් ප්‍රමාණය සමාන විය. නිදසුනක් වශයෙන් —වහී˜ දිව්‍ය හෙලිදරව් – දැක්විය හැකිය. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ විශ්වාසයක් නොවූ බැවින්, ඒ සෑම ශාස්තෘවරයකුම සමාකාලීන ජනතාවගේ ගැරහුමට ලක්වූ බව අපි දනිමු. ඒ ගැරහුම්, විරෝධතා මධ්‍යයේ වූවද, ඒ ශාස්තෘවරුන්ට අවංක අනුගාමිකයෝ ඛෙහෙවින් ඒක රාශි වූහ.

මෙහිදී පැනනගින ප්‍රශ්නයක් නම්, තත් සමාජයෙන් කොන්කරනු ලැබීම පවා නොතකා, තදින් කාවැදි තිබුණු විශ්වාස, මතිමතාන්තර හා මුතුන්මිත්තන්ගේ සිරිත් විරිත්, ගතානුගතික මතිමතාන්තර යනාදිය දුරුලන්නට තරම් මොවුන් පෙළැඹවූයේ කවරක්ද යන්නයි. මීට සරළම පිළිතුර නම්, ඔවුන් සත්‍යය වටහාගැන්මෙහිලා දැඩි අවශ්‍යතාවයකින් තම සිත්සතන් යොමු කිරීමයි. ඔවුන් එය වටහාගත්තේ අනුදැනුමක් සහිතවද? එසේ විය නොහැකිය. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ අනුදැනුමක්, අත්දැකීමක් පිහිටිය නොහැකිය. අත්දැකීමට අමතරව, අල්ලාහ් විසින් මිනිසාට, යථාර්ථවාදි සෞන්දර්්‍යාත්මක හා සදාචාරාත්මක හැඟීම් හිමිකර දී ඇත. සත්‍යය මත මිනිසාට මඟපෙන්වීමක් ලබාදෙන්නේ මෙකී හැඟීමයි. ඉන‍ද්‍රීයයන්ට ගෝචර වූ දත්තයන් මගින් එය විග්‍රහ කළ නොහැකිය. අල්ලාහ්ගේ ශාස්තෘවරුන්, අල්ලාහ් සහ මරණින් මතු ජීවිතය ගැන විශ්වාසය පිහිටුවන මෙන් තම ජනතාව කැඳවන අතරම සෞන්දර්්‍යාත්මක, සදාචාරත්මක හා යථාර්ථවාදි හැඟීම් ද ඒ හා ආදේශ කළහ. නිදසුනක් වශයෙන් මක්කාවේ ප්‍රතිමා වන්දකයන් විසින් මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ පිළිවෙත නොපිළිගත් අවස්ථාවේ, ඔවුන් ගේ දුබලකම හූවා දක්වනු පිණිස අල්කුර්ආනයෙන් තර්කානුකුල හා යථාර්ථවාදි විග්‍රහයක් මගින් එය සනාථ කෙරුණි.

තවද ඔහු අපට ආදේශකයින් පිහිටුවයි. ඔහුගේ මැවීම් ගැන අමතක කොට —මේ ඇටකටු දිරාපත්වූ පසු එයින් යළි මතුකරන්නේ කෙසේදැ˜ යි (විමසයි) පවසන්න, ප්‍රාරම්භයේ දී එය නිපදවූ ඔහුට යළි මතුකරන්නේය. හේතුව ඔහු සියලූ නිර්මාණයක් ගැනම දනී. හරිත වෘක්ෂයක් තුළින් ඔබට ගින්දර සැපයුවේ කව්ද? ඔබ එයින් දල්වන්නෙහි. ආකාශ හා මහ පොළොව මැව්වේ කව්ද? ඒ අන්දමින් මැවිය හැක්කේ කාටද? සැබෑය. ශ්‍රේෂ්ඨතම මැවුම්කාරයා ඔහුය. ඔහු සර්වඥානීවේ.˜ (අල්කුර්ආන් 36 ¦ 78-81)

කාෆිර් වරුන් මරණින් මතු ජීවිතය නොඅදහා සිටීමෙහි ලා කිසිදු පදනමක් නැති බව, සෙසු අවස්ථාවකදී විස්තර කෙරේ.

මෙලෝ ජීවිතය හැර වෙනත් ජීවිතයක් නැතැයි ඔවුහු පවසති. අපි මරුමුවට පත්වෙමු. අපි ජීවත්වෙමු. කාලය විනා අප වනසන සෙසු කිසිවක් නැත. ඒ ගැන ඔවුන්ට කිසිදු දැනුමක් නැත. ඔවුන් දරන්නේ හුදෙක් උපකල්පන පමණි. අපේ වහී (දේව හෙළිදරව් කිරීම්) ඔවුන්ට දේශනාකරන විට, ඔවුන්ගේ එකම තර්කය වන්නේ මෙයයි. ඔබ ඇත්ත ෙÞඩවනවා නම් අපේ පියවරුන් (යළි) මතු කරන්න. ගෙනත් පෙන්වන්න යන්නයි˜ (අල්කුර්ආන් 45 ¦ 24-25)

නියත වශයෙන්ම මළගිය සියල්ල, අල්ලාහ් යළි මතු කරන්නේය. එහෙත් අල්ලාහ්ට ස්වකීය සැලැස්මක් තිබේ. මේ මුළු මහත් විශ්වත් මණ්ඩලයම විනාශයට පත්ව, මළගිය සියල්ල අල්ලාහ් හමුවේ නැගීසිටින දිනයක් උදාවනු ඇත. එය ජීවිතයේ ආරම්භක දවසයි. එමතු අවසානයක් නැත. තවද, එදින සෑම පුද්ගලයකුටම ඔවුනොවුන් කළ කුසල් හා අකුසලයට අදාල ඵල විපාක ප්‍රදානය කෙරේ.

මරණින් මතු ජීවිතයක අවශ්‍යතාවය සම්බන්ධයෙන් මිනිසා ඉල්ලා සිටින විග්‍රහය, අල්කුර්ආනයෙන් සැපයේ. ඇත්තෙන්ම මරණින් මතු ජීවිතයක් නැත්නම්, අල්ලාහ් කෙරේ පිහිටුවන ඇදහිල්ල නිෂ්ඵල වනු ඇත. නැත්නම් අල්ලාහ් පිළිබඳ ඇදහිල්ල පිහිටුවා ගත්තත්, මිනිසුන් මවා ඔහුගේ ඉරණම නොවිසඳන ඒ අල්ලාහ් අසාධාරණ හා පක‍ෂග්‍රාහි අල්ලාහ් කෙනෙකුයි හැෙඟනු ඇත. නිසැක වශයෙන්ම අල්ලාහ් සාධාරණය, ශත සංඛ්‍යාත අහිංසක ජනතාව ඝාතනය කරමින් සමාජයේ දැවැන්ත දූෂණ දුරාචාරයන් හි නිරත වෙමින්, තමන්ගේ වැඩකටයුතු කරවා ගනු පිණිස අසංඛ්‍යාත දනන් වහල් භාවයේ යොදවා ගනිමින් යනාදි වශයෙන් සීමාතික්‍රාන්ත සාපරාධී කටයුතු වල යොමුවූවන්ට අල්ලාහ් ද~ුවම් කරන්නේමය.

මේ මිහිතලය මත ඉතා ලඝු ජීවිත කාලයක් ගතකරන මිනිසාට අඩු තරමින් මේ භෞතික ලෝකය පවා සදාකාලික නොවන කල, ඔහු කළ කුශලාකුශලයන්ට අදාළ ඵල විපාක පමුණුවාලිමට තරම්, කාලය ප්‍රමාණවත් නොවේ. යුක්තිය විනිශ්චය කරන දිනයක් උදාවිය යුතු බවත්, එහිදි සෑම ආත්මයකම ඉරණම, ඔවුනොවුන් ඉදිරිපත් කරන සටහන් වාර්තා අනූව, අල්ලාහ් විසින් යුක්තිය විනිශ්චය කෙරෙන බවත් නොඅනුමානය.

—කාෆිර්හු (ප්‍රතිෙක‍ෂ්පකයින්) මෙසේ කියති: ඒ මොහොත අපට කිසිදා උදා නොවේ. පවසන්න. නැත. මගේ ස්වාමියාගේ නාමයෙන්, එය නිසැක වශයෙන්ම ඔබටත් උදාවන්නේය. (ඔහු) අවිද්‍යමාන දේද දකි. පරමාණුවක තරම් නැත්නම් ඊට වැඩි හෝ අඩුබරක් වූවද ආකාශයන්හි හෝ පෘථීවිය මත (ඔහුගේ දෘෂ්ටියෙන්) මුවා විය නොහැකිය. එය පැහැදිලි සටහනේ සඳහන් වේ. ඔහු අදහා යහපත සිදුකරන්නන්ට ඔහු තිළිණ ප්‍රදානය කරයි, ඔවුන්ට සමාව හා විශාල තිළිණ ද ඇත. එහෙත් අපේ වහී (දේව හෙළිදරව් කිරීම්) වලට එරෙහිව අභියෝග කරමින් කලබල කරනවුන්ට පීඩාකාරි ද~ුවම් හා (දේව) උදහස හිමි වේ.˜ (අල්කුර්ආන් 34 ¦ 3-5)

යළි මතුවන – කියාමත් – දිනය වුකලී, අල්ලාහ්ගේ පරම සාධාරණත්වය හා පරම කරුණා දයාව යන දිව්‍ය ගුණාංග සපුරා පිරී උතුරා යන දවයසි. තමන්ට සදාකාලික සංතුෂ්ඨිය ලැඛෙතැයි අදහා, ලෞකික ජීවිත සමයේ අල්ලාහ් වෙනුවෙන් දුක් පීඩා දරාගත් දනන් කෙරේ ඔහු විශිෂ්ඨතම මෛත්‍රි මහිමය හලනු ඇත. එහෙත් මතු දිවියක් සම්බන්ධයෙන් නොසැලකිල්ලෙන්, අල්ලාහ්ගේ අණසක කඩකළවුන් ඛේදනීය ශෝකාන්තයකට පත්වෙති. මෙකී උභය පාර්ශ්වයම සංසන්දන කරමින් අල්කුර්ආනයේ මෙසේ සඳහන් වේ.

—මොවුන් එක හා සමානද? අපේ මහගු පොරොන්දු ලදවුන් එය අත්කරගනු පිණිස ළඟාවන්නේ කව්ද? අප විසින් මෙලෝ මත සුව පහසු ජීවිතයක් ලදවුන් (ද~ුවම් පිණිස) ගෙනෙනු ලැබුවන් හා සිටිත්ද?˜ (අල්කුර්ආන් 26¦ 61)

ලෞකීක ජීවිතය වූකලී, මරණින් මතු සදාකාළික ජීවිතය සඳහා සූදානම් වීම පිණිස වූවකී. මරණින් මතු ජීවිතය ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කරන්නා, ස්වකීය තණ්හා ආශාවන්ට වහල් වෙමින් සිල්වත් හා අල්ලාහ් කෙරේ බියැත්තන්ට උපහාස කරති.

මෙවැන්නෝ තම වරද වටහා ගන්නේ මරණාසන්න මොහොතේය. එහිදී මෙලෝ ජීවිතය සඳහා තවත් වැඩි අවස්ථාවක් ලැබේවායි. පතමින් වැලපෙති. ඔවුන්ට එබඳු අවස්ථාවක් උදා නොවේ. මරණාසන්න මොහොතේ ඔවුන් පසුවන ශෝකාතුරු තත්ත්වය හා කියාමත් පරමාන්ත දවසේ, ඔවුන් පසුවන ඛේදනීය විලාශය හා අවංක විශ්වාසවන්තයින් සඳහා සහතික වූ සදාකාලික ආශිර්වාදය ගැන අල්කුර්ආනයේ මැනවින් විස්තර කෙරේ.

—ඔවුනතුරින් කෙනෙකු මරණසාන්න වූ විට මගේ ස්වාමිනි මා ආපසු යවන්න. මවිසින් නොකරන ලද කුශල් පුරන්නෙමි˜ යි පවසයි. නමුත් නැත. එය ඔහු ෙදාඩන වදනක් පමණී. එවැන්නවුන්ගේ පසුපස, යළි මතුකරනු ලබන දිනය තාක් සම්බන්ධයක් පවති. සූර් – නලාව පිඹිණ කල ඔවුනතර එදින නෑ සබඳතා නොදිස් වේ. එකිනෙකාගෙන් ඉල්ලාගත හැකි කිසිවක් නැත මිණුම් තරාදිය බරවන්නේ කාගේද, ඔහු ජයග්‍රාහි වෙති. තරාදිය සැහැල්ලූවන්නේ කාගේද ඔහු ආත්මය නරකාදියට පත්කර ගනිති. ඔවුන්ගේ මුහුනු නරකාදියෙන් පිළිස්සෙයි. ඔවුහු එතුළ අඳුරින් මැලවෙති. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ ඇදහිල්ලෙන් මතු ජීවිතය සාරවත් වනවා පමණක් නොව, මිනිසුන්ගේ කි්‍රයාකලාප සම්බන්ධයෙන් අතිශය වගකීම් හා ආකල්ප ඇතිවීමේන් මහ පොලෝ මතද සාමය හා සතුට රජකරයි.

අරාබියේ ජනතාව ගැන සිත යොමුකරන්න. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ ඇදහිල්ලක් නැති අවධියේ, සූරාව, සූදුව, ගෝත්‍රික සටන්, ආරවුල්, මං පැහැරීම් හා මිනිස් ඝාතන යනාදිය ඔවුන්ගේ වැදගත් කි්‍රයාකලාප විය. එහෙත් එකම අල්ලාහ් හා මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳව ඔවුන් අදහන්නට පටන් ගත් වහාම, ඔවුහු සමස්ත ලෝකයේ ම දැහැමි ශීලාචාර සම්පන්න ජාතියක් බවට පත්වූහ. ඔවුහු දුසිරිත් අත්හළහ. දුකේදී එකිනෙකාට පිහිටවූහ. තමන්ගේ සෑම අර්බුදයක්ම ගැටළුවක්ම යුක්තියෙන් සාධරණත්වයෙන් හා සමානාත්මතාවයෙන් නිරාකරණය කරගත්හ. එසේම මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ අවිශ්වාසය නිසා, එලෝ වශයෙන් පමණක් නොව මෙලෝ වශයෙන්ද අනර්ථකාරි ප්‍රතිඵල ගෙන දේ. මුළු මහත් රාජ්‍යයක්ම එය ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කරන්නේ නම්, ඒ සමාජය තුළ සර්වාකාර දුසිරිත් හා දූෂණවලින් පිරීතිරී ගොස්, එය ඉඳුරා විනාශ වී යනු ඇත. අල්කුර්ආනයෙන්, ආද් හා සමූද් වරුන්ට මෙන්ම ෆාරාවෝ වරුන්ට අත්වූ පරිහානිය තරමක් විස්තර කෙරේ.

—සමූද් හා ආද් (වාර්ගිකයෝ) මතු සිදුවන ධර්මාධිකරණය ගැන නොඇදහූහ. සමූද් වරු අකුණු සැරයෙන්ද, ආද් වරු බියකුරු කුනාටුවකින්ද විනාශ කරනු ලැබූහ. අල්ලාහ් එය ඔවුන් කෙරේ පුරා දින අටක් හා රාත්‍රි හතක් මුළුල්ලේ ම පහත් කළේය. මේ නිසා එහි දනෝ කපා හෙලන ලද ඉඳිගස් මෙන් දරඳඩු බවට පත්වූහ.˜

—දැන් ඔවුන්ගේ සිදුවූ ඛේදය දුටුවෙහිද? ෆාරාවෝ ද පෙර දී එසේම වූහ. (එයද) ඔවුන්ගේ පුරවරද විනාශ කරන ලදී. ඔවුහු වරද සිදුකලහ. අල්ලාහ් යැවූ ශාස්තෘවරයාට එරෙහිව කඩාකප්පල් කාරි කි්‍රයාවන් කළහ. එනිසා අල්ලාහ් ඔවුන් දැඩිලෙස ග්‍රහණය කළේය. ජලය උතුරා ගැලූවිට අපි ගමන් ගන්නා නැවක් තුලට ඔබ දැමුවෙමු. එමගින් ඔබට සිහිපත් කරවීමක් හා සාවධානව ශ්‍රවණය කරවීමක් සඳහාය.

එ නිසා —සූර්˜ නලාව වරක් නාද කළ විට පෘථීවිය හා කඳු පර්වත එස වී, නිමේෂයකින් (එක්වරම) සුණු විසුණු වී යයි. පසුව එදින භීති භ්‍රාන්තය රජකරයි, එදින අහස කැඩී බිඳී දුබල වී යයි. එවිට පොත සුරතෙහි ලද්දෝ මෙන්න, මගේ පොත, රැගෙන කියවන්න. ඇත්තෙන්ම මා කළ දේ වල ප්‍රතිඵලය මට ලැඛෙතියි ඇදහුවෙමි. එමනිසා, ඔහුට පැද්දෙන උතුම් උයනේ ජීවිතය අත්වනු ඇත. මැනවින් කා බී සැනසෙන්න. ඔබ එවැන්නක් කළේ බොහෝ කලකට පෙරය.˜

—එහෙත් පොත වමතෙහි ලත් අය මෙසේ පවසනු ඇත. මට මගේ පොත ලැබුණේ නැහැ නොවැ. එනිසා මා කළ දේවල ප්‍රතඵලය මාදන්නේ නැහැ නොවැ, මේ අවසානයද? අහෝ මගේ වස්තුවෙන් මට පිහිටක් නැත. මගේ ආධිපත්‍යය- බලය මගෙන් ගිලිහී ගොස්ය.˜ (ශ. අල්කුර්ආනය 69¦ 4-39)

මරණින් මතු ජීවිතය ඇදහීමට ඉවහල්වූ මෙබඳු අවබෝධාත්මක කරුණු කුර්ආනයේ අඩංගු වේ.

පළමුව: මරණින් මතු ජීවිතය ගැන විශ්වාසය පිහිටුවන මෙන් සෑම ශාස්තෘවරයෙක්ම දේශනා කළහ.

දෙවනුව: මේ විශ්වාසයේ පදනමින් සමාජයක් ගොඩ නැගුණු කල, එය සාමුහික හා සදාචාරත්මක ෙදාසින් තොරව ශ්‍රේෂ්ඨතම සාමකාමි සමාජයක් වනු ඇත.

තෙවනුව: ශාස්තෘවරයානන්ගේ අඛණ්ඩ අනතුරු ඇඟවීම්වලින් පසුවත්, ජන කොටසක් සාමුහික වශයෙන්ම ඇදහිල්ල    ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කළේ නම්, අල්ලාහ් විසින් මෙලොවෙහිදීම ඒ ජන කොටස වනසා දමන බව ඉතිහාසයෙන් තහවුරු වේ.

සිව්වනුව: මිනිසාගේ සදාචාරත්මක යථාර්ථවාදී හා සෞන්දර්්‍යාත්මක අනුදැනීම් මගින් මරණින් මතු ජීවිතය ගැන වටහා ගත හැකිය.

පස්වනුව: මරණින් මතු ජීවිතයක් නැත්නම්, අල්ලාහ්ගේ යුක්ති සාධාරණත්වය හා කරුණා මෛති්‍රයෙහි අර්ථයක් නැත.


ලොව සුපතල විද්වතුන් මෙලෙස පවසා ඇත-කාරුණික ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසා

අපගේ සිතුම් රටාව බොහෝ විට හැඩගැසි ඇත්තේ දෙමව්පියන්ගෙන්, පරිසරයෙන් හා පාරම්පරිකව උරුමවු අදහස් හා සිරිත් විරිත් කිසිම විමසිමකින් තොරව පරම සත්‍යයන් ලෙස පිළිගැනීමටය.මේ හේතුවෙන් මේ සිතුම් රටාවෙන් පරිබාහිර වූ අදහස් ද එම අදහස් ඉදිරිපත් කළ ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසුන්ද නිර්දය ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට අපි හුරුවී ඇත්තෙමු. මෙම සම්ප්‍රදායික සිතිවිලි රටාවෙන් මිදී මධ්‍යස්ථ හා නිදහස් චින්තකයින්ගේ මග අනුගමනය කරමින් මනුෂ්‍ය වර්ගයාට අන්ධකාරයේ අගාධයෙන් ගොඩ ඒමට ආලෝකයක් ලෙස ක්‍රියාකළ ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසෙකු ගැන විමසුමක යෙදෙන්නට අප හා එක්වන ලෙස ඔබට කාරුණිකව ආරාධනය කරන්නෙමු.

Global Islam

නමුත් ගතවූ ශත වර්ෂ කිහිපය තුළ මෙම කාරුණික ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසාට එරෙහිව ඇතැමුන් විසින් නොයෙක් මාදිලියේ දෝෂාරෝපණයන් එල්ල කරන ලදි. නවීන විද්‍යාත්මක යුගය ආරම්භ වූ පසු බටහිර ලෝකයාට පටු චින්තනයන් හා එදිරිවාදකම් පසෙකලා නිදහස් චින්තනයෙන් සන්නද්ධ වී සත්‍යය කුමක්ද යන්න පමණක් දැන ගන්නා පිපාසය ඇතිවූ නිසා ඔවුන් මෙම ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසාගේ චරිතය දෙස නව කෝණයකින් බලන්නට පටන්ගත්හ. එමගින් සත්‍ය කරුණු බොහොමයක් ඔවුන් වටහා ගන්නටද වූහ.මෙයට ශත වර්ෂ 14 කට පෙර අරාබි කාන්තාරයේ අනාථයෙකු ලෙස උපත ලැබ කිසිම සම්මත අධ්‍යාපනයකින් තොරව මුලු මහත් මනුෂ්‍ය වර්ගයාටම ආලෝකයක් දන්වමින් අන්ධකාරයෙන් ගොඩ එන්නට මග එළි පෙහෙළි කළ මේ ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසා අන් කිසිවෙක් නොව, සත්‍යය වූ එකම දෙවියන් වහන්සේගේ අවසාන වක්තෘත්වය ලැබූ මුහම්මද් නබි තුමාණන්ය. මෙම උත්තරීතර මිනිසා ගැන මුස්ලිම් නොවන විද්වතුත් පළ කළ අවංක අදහස් කිහිපයක් මෙම ලිපියට එක්කොට ඉදිරිපත් කර ඇත්තෙමු.ඔවුන්ගෙන් මතු වූ තම හෘද සාක්ෂියේ හඬ ඔබ සැමට ඉදිරිපත් කරන්නේ මෙම ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයා පිළිබඳ යථාර්තය පැහැදිලි කිරීම සඳහාය.

වයස සතළිහ තෙක් මුහම්මද් නබි නායකතුමා රාජාන්ත්‍රිකයෙකු ලෙස හෝ දේශණා කරන්නෙකු ලෙස හෝ කථිකයෙකු ලෙස හෝ ප්‍රචලිත වී සිටියේ නැත. එතෙක් එතුමන් නෛතික හෝ දේශපාලනය ගැන හෝ ආර්ථිකය, සමාජ පැවැත්ම ගැන, යහගුණාංග ගැන හෝ කථා කරනු කිසිවෙකු දැක නොමැත.නමුත් එතුමා සතුව ඉතා උසස් ගතිගුණ මාලාවක් තිබුණු බවට කිසිදු තර්කයක් නැත. නමුත් මෙම ගතිපැවැතුම් මුහම්මද් තුමාගෙන් අතිවිශේෂ යමක් නුදුරු අනාගතයේ නිකුත් වෙතැයි යන ඉගියක් ආරම්භයේදී නිකුත් වූයේද නැත.

තරුණ වියේහිදීම සත්‍යවන්තයා, විශ්වාසවන්තයා යනාදි ආරුඩ නම්වලින් සියල්ලන් විසින් ආදරයෙන් අමතනු ලැබූ මුහම්මද්තුමා, මැදිවියට පත්වන්නට වූ පසු නුදුරු ගල් ගුහාවකට ගොස් නිතර හුදෙකලා වන්නට විය. වයස අවුරුදු සතලිහක් වූ විට එතුමන්ට දූත මෙහෙය දෙවිදුන් විසින් නියම කරන්නට යෙදී, එම හුදෙකලා ගල් ලෙනෙහි දෘශ්‍යමානවූ ජිබ්රීල් නම් අග්‍ර දෙව දූතයා මගින් ශුද්ධවූ අල්-කුර්ආන් ග්‍රන්ථයේ වැකි කිහිපයක් අනාවරණය කරන්නට යෙදිණි. මෙලෙස ඇරඹුනු දිව්‍යමය අනාවරණයන්, පුරා වසර 23 ක් පැවතියේය. මෙම අනාවරණයන් එහි අංශු මාත්‍ර වෙනසකට හෝ බදුන් නොවී අදත් පහළ වූ එම බසින්ම සංරක්ෂනය කරනු ලැබ තිබේ.

මෙම අනාවරණයන් පහළ වනතාත් සමඟම මුහම්මද් තුමා කෙරෙහි මහත් විප්‍යීසයන් ඇති වන්නට පටන් ගත්තේය. සත්‍යවන්තයා යන විරුදාවලියෙන් එතුමා පිදූ අරාබීන් මොහු මුසාවාදියෙකැයි එක රැයින්ම චෝදනා නගන්නට වූහ.

පුරා සතලිස් වසරක් සැවොම විසින් පසසනු ලැබූ යහදිවියක් ගත කළ නිහතමානී පුද්ගලයෙකුට සැනින් වංක පුද්ගලයෙකු බවට පත්වී තමා, දෙවිදුන්ගේ අවසාන දූතයා යයි අති විශාල මූසාවක් කීව හැකිද?එයින් සිය නිජබිමේ ඇති වන්නට වූ කලබල හා මැසිවිලි ඉවසා සිටිය හැකිද?

එයින් කිසිදු ලෞකික සැපතක්ද එතුමා අපේක්ෂා නොකර සිටි තත්ත්වයක් මත මෙසේ එතුමා තමන් වෙත දරා ගත නොහැකි දුෂ්කරතාවයන් ඇති කර ගත්තේ ඇයිද? යන සාධාරණ ප්‍රශ්ණය කාහටත් ඇති වනු නියතය. එතුමාගේ නව ධර්මයේ ප්‍රචාරය අත් හරින්නේ නම් මුහම්මද් තම රජු සේ ‍පත් කරගන්නා බවටද, සියළු ලෞකික සම්පත් එතුමාගේ දෙපා මුල තබනා බවටද එතුමාගේ යු‍ගයේ නායකයින් ඇවිටිලි කළ තත්ත්වයද මෙහිදී අප අමතක නොකළ යුතුය. නමුත් එතුමා සියල්ල ප්‍රතික්ෂේප කරමින් තෝරා ගත්තේ ඉතා දරුණු අරගලයක් හා කටුක දිවියකි.

ඒ මන්ද?

එතුමාව විනාශ කර දැමීමට කුමන්ත්‍රණය කරමින් පෙළ ගැසුනු නගරයේ ප්‍රබලයන් හා ධනවතුන් හමුවේ තනි පුද්ගලයෙකු වශයෙන් මුහම්මද් තුමා නොසැලී මහමෙරක් මෙන් නැගී සිටි විලසින්ම ඉස්ලාම් ධර්මය ලෝක අවසාන දක්වා මිනිස් වර්ගයා නිසි මග යොමුකරන්නට පහළ වූ එකම සත්‍ය මග ලෙස සර්වබලධාරී දෙවිදුන් තෝරා ගත් බව නොපෙනේද? එපමණක් නොව මුහම්මද් තුමා පවතින ක්‍රිස්තියානි හා යුදෙව් ආගම්වගට පටහැනි ලබ්ධියක් ගෙන එම අරමුණු කොට සිටියේ නම් එතුමන් ජේසුස් හා මෝසස් පිළිනොගන්නෙකු (ඔවුන්ගේ යැයි පවසන්නාවූ අද පවතින ලබිධින් වන යුදෙව් සහ කිතිණු ලබිධින් නොවේ) සත්‍ය මුස්ලිමෙකු විය නොහැකිය යන කොන්දේසිය ඉස්ලාමය වැළඳ ගන්නට කැමති වූවත් ඉදිරියේ තබයිද?

වසර සතලිහක් දක්වා ඉතා චාම් දිවියක් ගත කළ, කියවන්නට හෝ ලියන්නට නුගත් මෙම සන්සුන් පුද්ගලයා, එකම රැයක් මුළු අරාබිකරයම සලිත කරවන හා එතුමන්ද ඉමහත් කම්කටොළුවලට ලක්වන කාර්යයක් තමා මත පටවා ගැනීමෙන් කුමන ලෞකික දියුණුවක් අපේක්ෂා කළේද?

කිසිවක් නොමැත

එපමණක් ද නොවේ. කිසිදු ලේඛණ හැකියාවක් තිබූ බවට ප්‍රසිද්ධියක් නොදරා සිටි මෙම තැන්පත් මිනිසා ගෙන ආ විශ්මය ජනක වාක්‍යයන් දහස් ගණන් හා සමාන කළ හැකි, තබා එයට ගව් ගණනකින්වත් සමීප විය හැකි එකම එක වැකියක් සම්පාදනය කිරීමට අපොහසත්ව කිවිඳුන්ගෙන් පිරී මුළු මහත් අරාබි ලෝකයම මුව අයා ගෙන සිටි ආශ්චර්යට කෙසේ අප කරුණු දක්වමුද? එපමණක්ද? ලෝකය විද්‍යාවේ හීනිපෙත්තට පැමිණ ඇති මෙම මෑත යුගයේ නානාප්‍රකාර උපකරණ මෙවලම් හා තාක්ෂණයන් උපයෝගී කර ගනිමින් සොයාගෙන උදම් අනිතා විද්‍යාත්මක සත්‍යයන් බොහොමයක් එකලම ඉදිරිපත් කළ මුහම්මද් තුමා, එහි හිමිකම් හෝ සාඩම්බරය තමන් සතු යයි කිසිවිටෙක කියා නොගත්තේය.

අවසාන වශයෙන් මුහම්මද් තුමා ස්ථීරව සිටි එතුමන්ගේ ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපත්තිය ජයග්‍රාහී වූ පසුවද එතුමා එමගින් හෝ ලෞකික සම්පත්වල ආශ්වාදය ලබන්නට වෑයම් නොකර, සිරිත් පරිදි දුෂ්කර දිවියක්ම තමන්ට ප්‍රමාණවත් කර ගත්තේ ඇයි දැයි අසනු කැමැත්තෙමු. එම ශ්‍රේෂ්ඨතම පුද්ගලයා සිය මරණ මංචකයේ ප්‍රකාශ කළ වාක්‍යයන් ගැන හෝ මඳක් සිතන්න.

දෙවිදුන්ගේ පණිවිඩකරුවන්  වන අප කිසිදු වස්තුවකට උරුමක්කාරයන් නොවෙමු. අප තබා යන දෙය දන්දීම සඳහා පමණි.

ලොවට දෙවිදුන් විසින් විටින් විට නොයෙක් දේශයන්ට හා මිනිස් වර්ගයාට එවනු ලැබූ නබිවරුන් හෙවත් සත්‍ය දූතයන‍්ගේ දීර්ඝ දම්වැලේ අවසාන පුරුක වන මුහම්මද් තුමන් පිළිබඳ ලොව විසූ මුස්ලිම් නොවන ලෝප්‍රකට විද්වතුන් කළ ප්‍රකාශයන් කිහිපයකට අප දැන් යොමුවෙමු.

මයිකල් එච්. හාට් : ‘The 100 : A Ranging of the Most Influential Persons in History’ නම් ග්‍රන්ථය (නිව්යෝර්ක් – 1978, පිටුව 33)

“මෙම ලැයිස්තුවේ මුලටම මා මුහම්මද් තෝරා ගෙන තිබීම ගැන ඇතැමුන් විශ්මයට පත්වනු ඇති අතර තවත් සමහරුන් ඒ පිළිබඳ ප්‍රශ්ණ නගනු ඇත. නමුත් ඉතාමත්ම සාර්ථක අන්දමින් ආගමික හා සමාජීය ‍ක්ෂේත්‍රයෙන්හි ජයක් ලැබුවේ එතුමා පමණි.”

මහත්මා ගාන්ධි තුමා මුහම්මද් තුමාගේ චරිතය පිළිබඳ ‘Yong India’ සඟරාවට අදහස් දක්වමින්,

“අද ලොව සිටිනා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත හදවත්වල රැඳී සිටිනා ශ්‍රේෂ්ඨතම පුද්ගලයා පිළිබඳ දැන ගැනීමට මට අවශ්‍ය විය. එය කියවන මට, ඉස්ලාම් ධර්මය බහුතරයක් මනුෂ්‍ය ජීවිතය විශේෂ තැනක් ගන්නට හේතු වූයේ අසිපත නොවන බව වැටහුණි. එයට හේතු වූයේ වක්තෘවරයාගේ චාම් ජීවිත රටාවයි. තමන් ගැන කිසිවිටෙක නොතකන පරාර්ථකාමී ගුණාංගයයි. එතුමාගේ පොරොන්දුවලට එතුමා දැක්වූ වැදගත්කමයි.එතුමාගේ සහයන්ට හා අනුගාමීකයන්ට එතුමා දැක්වූ කැපවීමයි. එතුමාගේ නොබියවන සුළු ස්ථීර බව,දෙවිදුන් කෙරෙහි එතුමා තැබූ අවල විශ්වාසය, එතුමාගේ අරමුණේ එතුමාට තිබුණු අධිෂ්ඨාණය ‍යනාදිය එතුමන් ඉදිරියේ තිබූ සියළු බාධක සුනුවිසුනු කළේය මිස එය කළේ අසිපතක් නොවේ. නබිතුමන්ගේ ජීවිත කතාවේ අවසාන කොටස මා කියවා නිම කළ විට, ඔහු ගැන තවත් මට කියවන්නට යමක් නැති බව දැක මා ඉමහත් ශෝකයට පත්විමි.”

ශ්‍රේෂ්ඨ ඉතිහාසඥයෙකුවූ ලාමාර්ටීන් (ප්‍රංශය – 1854 කාණ්ඩය 2 පිටුව 276-277)

“මිනිස් හැකියාවන්වල ශ්‍රේෂ්ඨ බව මැනිය හැකි ඒකකයෙන් තුන, අරමුණේ විශාලත්වය, ඒ සඳහා ඇති පහසුකම්වල අල්ප බව හා ලද ජයග්‍රහණයේ විශිෂ්ඨත්වය යනාදීය නම්, මුහම්මද් හ ඉතිහාසයේ අන් කිසිවෙකු සසඳන්නට පොහොසත් වය හැක්කේ කවුරුන්ටද? ලොව සුප්‍රකට මිනිසුන් තැනුවේ අව් ආයුධ නීතීන් හා අධිරාජ්‍යයන් පමණි. ඔවුන්ගේ එම ඉදිකිරීම් ඔවුන් දෑස් ඉදිරිපිටම සුනුවිසුනු විය. නමුත් මුහම්මද් සලිත කළේ හමුදාවන්, නීතීන්, අධිරාජ්‍යයන්, ජනයින් හා කුලපතියන් පමණක් නොවේ. එවකට ලොව සිටි තුනෙන් කොටසක්වූ මිලියන සංඛ්‍යාත ජනයින්ද, අල්තාරයන්ද, දෙවිවරුන්ද, ආගම්ද, අදහස්ද, විශ්වාසයන් හා ආත්මයන්ද මුහම්මද් සෙලවූයේය.”

තවද, ජයග්‍රහණයේදී එතුමා පෙන්වූ චාම් බව, එකම අධිෂ්ඨානයක් සඳහා මිස රාජ්‍යයන් අත්පත්කර ගැනීමට නොවූ එතුමාගේ කැපවීම, එතුමාගේ නිමක් නැති වන්දනය, දෙවිඳුන් සමඟ එතුමා කළ අභිරහස් කථනයන්, මරණය හා මරණයෙන්ද එතුමා ලද ජය මේ සියල්ල අපට දක්වන්නේ මූලාවක් නොව නීති පද්ධතියකින් ‍ගොඩනැගීමට එතුමාට සහය වූ ශක්තියයි. එක් අතකින් දෙවිඳුන් කවුරුන්දැයි කියනා අතර,කවුරුන් දෙවිඳුන් නොවන්නේද යන්නත් අපට එතුමා පවසයි.

දාර්ශනිකයා, කථිකයා, වක්තෘවරයා, නීතිසම්පාදකයා, සටන්කාමියා, ප්‍රතිපත්තීන් ගොඩනැගු පුද්ගලයා තර්කානූකූල සංකල්පයන් ස්ථාපිත කළ මිනිසා, පිළිම නැති ආගමක් ඇති කළ නායකයා,අධිරාජ්‍යයන් විස්සක් හා එක් අධ්‍යාත්මික විශ්වයක් ගොඩනැඟු සෙන්පතියා. එතුමා නම් මුහම්මද් වේ. මිනිස් හැකියාවන් මිනිය හැකි සියළුම මිනුම් උපයෝගී කිරීමෙන් පසු මුහම්මද්ට වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයෙක් තවත් විසුවේදැයි අපට නොබියව ඇසිය හැක.

මුහම්මද් ආගමික ගරුවරයෙකු විය. සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණය කරන්නෙක් විය. යහපත් මගපෙන්වන්නෙකු විය. දක්ෂ පාලකයෙකු විය. එතුමා කුළුපග මිතුරෙක්ද, අගනා සහයෙකුද, හොඳ පියෙකු,ආදරවන්ත සැමියෙකු යනාදි මෙම සියළු චරිතවල සම්මිශ්‍රණයක් විය. මොහුගේ මෙම ගුණාංගවලින් එකක් හෝ මෙතරම් රමණීය ලෙස පිහිටි පුද්ගලයෙකු මුළු මිනිස් ඉතිහාසයේම නොමැති තරම්ය.මෙතරම් සුවිශාල ජයක් හිමි කර දුන්නේ එතුමා සතුව තිබූ අසීමිත පරාර්ථකාමි බවයි.

එඩ්වර්ඩ් ගිබන් හා සයිමන් ඕක්ලේ – ඔවුන්ගේ History of the Saracen Empire (Londonග්‍රන්ථයෙහි (පිටුව 54)

ප්‍රචාරය නොව අප මවිතයට පත් කරන්නේ, එතුමාගේ ධර්මයේ ස්ථීර බවයි. ශත වර්ෂ 13 ක් පුරා පැවැති ඉන්දියානු, අප්‍රිකානු හා තුර්කි විප්ලවයන්ගෙන් පසුවද එතුමා මක්කාවෙහි හා මදීනාවෙහි කැටයම් කළ එම නිර්දේශයන්ම අද වනතුරුත් එලෙසින්ම ගලේ කෙටුවාක් මෙන් නොවෙනස්ව පවතී. ලොව පුරා ජීවත් වන මුස්ලිම්වරු සිය ධර්මය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසයේ අරමුණ මෙන් රැක සිටින්නේ, මිනිසාගේ චින්තනයට ග්‍රහණය කළ නොහැකි විශ්මය ජනක ස්නේහයකින් යුතුවය. අල්ලාහ් දෙවිඳුන් හැර අන් දෙවි‍කෙනෙකු නැත. මුහම්මද් උන්වහන්සේගේ දූතයාය යනු ඔවුන්ගේ සරල හා නොවෙනෙස්වන ප්‍රකාශයයි. දෘෂ්ඨියට පෙනෙන කිසිම පිළිරුවකින් ඉස්ලාමයේ නැණවත් ප්‍රතිරූපය අවතක්සේරුවට පත් නොකරන ලදී. එසේම නබිවරයාගේ ගෞරයද, මනුෂ්‍ය සීමාවෙන් ඔබ්බට ගෙන යන නොලද්දේය.

බොස්වර්න් ස්මිත් Mohamad and Mohammadanism (London 1874 පිටුව 92)

එතුමා පාප් වහන්සේ හා සීසර් යන චරිතවල එකතු‍වකි. නමුත් එතුමා වෙත පාප් වහන්සේගේ ආටෝපයන් කිසිවක් නොතිබුණි. එමෙන්ම එතුමාට ප්‍රබල හමුදාවක් නොමැති, ආරක්ෂක භටයන් නැති,සුවිශාල මාළිගා හෝ ස්ථීර ආදායමක් නැති සීසර් කෙනෙකු විය. දිව්‍යමය නීතියෙන් තමා රජ කළේ යයි යමෙකුට කිව හැකි නම් ඒ මුහම්මද්ට පමණි. එතුමා සන්නකයේ සියළුම බලයන් එයට අදාල උපකරණ කිසිවක් නොමැතිවම එතුමාට හිමිව තිබුණේය.

ඇනී බෙසාන්ට් The Life and Teachings of Muhammad (මදුරාසිය – 1932)

එම ශ්‍රේෂ්ඨ වක්තෘවරයාගේ ජීවිත කතාව හා එතුමාගේ චරිතය කියවන හා එතුමා කෙසේ මිනිසුන්ට ඉගැන්වූයේද හා කෙසේ ජීවත් වූයේද යයි අධ්‍යයනය කරන කිසිවෙකුට එතුමා පිළිබඳ සිතේ ගෞරවයක් මිස අන් කිසිවක් ඇති වීමට කොහෙත්ම ඉඩ නැත. මා ඔබට මෙසේ කියන කියුම ඔබ අසා හුරුවූ ඒවාම විය හැකි නමුත් නැවත නැවත එතුමාගේ චරිතය කියවන සෑම වරක්ම පාසා මෙම අරාබි ජාතික ගුරුවරයා පිළිබඳ අභිමානය හා ගරුත්වය මා හද තුළ නැවුම් වෙමින්ම පවතින්නේය.

ඩබ්. මොන්ටිගෝමරි Mohammad at Mecca (ඔක්ස්ළෆර්ඩ් ) ග්‍රන්ථය 1953 පිටුව 53

සිය විශ්වාසය සඳහා කම්කටොළු විඳීමට එතුමාගේ නිරන්තර සූදානම, එතුමාව තමන්ගේ නායකයා ලෙසින් පිළිගැනීමට පෙළගැසී සිටි එතුමාගේ අනුගාමිකයන්ගේ උසස් යහගුණාංග හා අවසානයේදී එතුමා ලත් ජයේ විශාලත්වය යනාදී මේ සියල්ල එතුමාගේ නිහතමානී බවට දෙස් දෙයි.මුහම්මද් කපටියෙකු යයි තර්ක කිරීමට ඉදිරිපත් වන්නෙකුට ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයන්ගෙන් මුහම්මද් තරමට බටහිර ලොව සැහැසි ලෙස යටපත් කිරීමට තැන් කළ ‍අන් පුද්ගලයෙකු නැත්තේමය.

තෝමස් කාලයිල් මහතා සිය Heroes and Hero Worship යන කෘතියේ

මෙසේ විමතිය පල කරයි. ගැමියන් එක‍්කොට දශක දෙකකින් ලොව උතුම් ශිෂ්ඨාචාරයක් ඇති ප්‍රබල ජන කොටසක් බවට තනි වෑයමකින් පත් කළ වගනම් විශ්මයජනකය.

මහාචාර්ය කේ. එස්. රාමක්‍රිෂ්ණ රාඕ  සිය Muhammad, The Prophet of Islam යන කෘතියේ මෙසේ පවසයි.

මුහම්මද්ගේ චරිතය නම් පරිමාණයට ඇතුල් වී එය සම්පූර්ණයෙන් වටහා ගැනීම ඉතා දුෂ්කර බව පෙනේ. ඇත්තෙන්ම මට ග්‍රහණය කරන්නට හැකි වූයේ ඉන් බිඳක් පමණි. එය කෙතරම් මනස්කාන්ත සිද්ධි මාලාවක එකතුවක්ද, වරෙක දෙවිඳුන්ගේ යටහත් දූතයෙක් එතුමා තුලින් පිළබිඹු වෙයි. ‍මොහොතකින් එතුමා වීර සෙන්පතියෙකි.විටෙකඔහුවෙළෙන්දෙකි.සැනින්එතුමාරාජතාන්ත්‍රි‍යෙකි.කථිකයෙකි. සමාජප්‍රතිසංස්කරණයකරන්නෙකි. කථිකයෙකි. සමාජයප්‍රතිසංස්කරණයකරන්නෙකි. තවත් විටෙක එතුමා අනාථයින්ගේ රැකවළෙකි. වහළුන් රැකගන්නෙකි. ස්ත්‍රීන්ගේ ගැලවුම් කරුවෙකි. තවත් විටෙක විනිසුරුවකි, සැදැහැවත් පුද්ගලයෙකි. එපමණක් නොව මෙම සියළු චරිත සියල්‍ලේම එතුමා එක හා සමාන කථානායකයෙකි.

දාර්ශනිකයෙකුවූ ජෝර්ජ් බර්නාඩ් ෂෝ ඔහුගේ The Genuine Islam (1936) ග්‍රන්ථයේ

එතුමා මිනිස් වර්ගයාගේ ගැලවුම්කරුවා යයි අමතනු ලැබිය  යුතුය. එතුමා වැනි පුද්ගලයෙකු මෙම ලෝක‍‍යේ අධිරාජ්‍යවාදියා බවට පත්වුවහොත් වර්තමාන ලොව මුහුණ පා සිටින සියළුම ගැටළුවලින් එතුමා එය මුදවා ලොවට අද අත්‍යාවශ්‍ය වී ඇති සාමය හා සතුට ගෙනෙනු ඇත යයි මා තරයේ විශ්වාස කරමි.

ලොව මෙතෙක් පා තබා ඇති විශිෂ්ඨතම පුද්ගලයා එතුමාය. එතුමා ආගමක් දෙසූවේය. රාජ්‍යයක් ස්ථාපිත කළේය. ජාතියක් ගොඩනැගුවේය. ගුණ යහපත් බවට නව මුහුණුවරක් ඉදිරිපත් ක‍ළේය. අළුත් දේශපාලනමය හා සමාජීය ප්‍රතිසංස්කරණයන් ආරම්භ කළේය. ප්‍රබල හා ක්‍රියාශීලි සමාජයක් ගොඩනැඟුවේය. ‍එම සමාජය මුහම්මද්ගේ දෙසුම් සියල්ල ක්‍රියාවට නංවමින් එය ප්‍රායෝගික බව ලොවට පෙන්වමින් සිටිනා අතර, සදාකල් පැවතෙන සේ මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ සිතුම් පැතුම්හි හා හැසිරීම් අතින් මහත් ඵලදායී පෙරලියක් ඇති කර ඇත්තේය.

එතුමා මුහම්මද් නම් විය. එතුමා අරාබි දේශයේ ක්‍රි.ව. 570 දී උපන්නේය. සිය සතලිස් වැනි වියෙහි දෙවිඳුන්ගේ අණ පරිදි ඉස්ලාම් ධර්මය දෙසුවේය. සිය හැටතුන්වෙනි වයසෙහි මෙලොවින් නික්ම ගියේය.එතුමාගේ 23 න් වසරක කෙටි දූත මෙහෙයෙන් එතුමා පළමුව මුළු මහත් අරාබිකරයම මිසදුටු බහු දේව පිළිම වැඳුම්වලින් මුදවා, සත්‍යවූ එකම දෙවි කෙනෙකු නැමදීම කරා ඒකරාශී කළේය. තිරිසන් කල්ක්‍රියාවලින්ද, අඥාණයේ අඳුරෙන්ද, එකිනෙකා කුලල් කා ගැනීමෙන් හා වහල් බවින් පෙලී, ආර්ථික අහේනියේ හිනිපෙත්තේ සිටි අරාබීන් එයින් නිදහස් කර, සමෘද්ධිමත් දියුණුවක් කරා උසස් කරමින්, මානූෂික සානුකම්පාව හා ශ්‍රේෂ්ඨ ගුණදම්වලින් හෙබ් සමාජයක් පෙරදැරි කොට ගත් උතුම් ධර්මයක ධජය යටතේ එතුමා එක්සත් කළේය.

සිවිපාවුන් මෙන් ජීවත් වෙමින් සිටි මිනිස් රංචුවක් මෙසේ විශාල අනභිබවනීය තලයකට පත්කිරීම සඳහා එතුමන්ට ගතවූයේ දශක දෙකක කාලයක් පමණක් වීම, මෙම විපර්යාසය වෙත නැණවත් ලෝකයාට ඇති වන විමතිය සිය දහස් වාරයකින් වැඩි කරනු නියතය.

අවසන් නිගමනය

එම ආශ්චාර්යමත් පෙරළියට ශත වසර 14 ක් වයස් වී තිබුණද, එම ධර්මයේ නීති පද්ධතිය හා මුහම්මද් තුමාගේ අගනා උපදෙස් සම්භාරය තිතකිනුදු නොවෙනස්වී, එලෙසින්ම පැවතීම සර්ව බලධාරී එකම දෙවිඳුන්ගේ පූර්ණාරක්ෂාව එයට තිබෙන බවට නොසෙල්විය හැකි කදිම සාධකයකි. එතුමන් ජීවත් වූ එම යුගයේ මෙන්ම, වර්ථමාන නවීන ලෝකයේ සමාජ පිරිහීම් හා අහේනි තත්ත්වයන් මෙන්ම දුර්භික්ෂයන්ටද ඉස්ලාමය ඉදිරිපත් කරන දැනමුතුකම් එදා මෙන් අදත් යහමින් ගැලපෙන‍්නේමය. මෙය මුස්ලිම් ලෝක‍යාගේ පුරසාරමක් නොව ඉතිහාසය අපට පැහැදිළිව පෙන්වන සත්‍ය තත්වයයි.

නැනවත් හා සාධාරණ ලෙසින් යමක් තක්සේරුවට ලක් කරන පුද්ගලයෙකු අසන මෙම තොරතුරැ නිශ්වය වශයෙන් සත්‍යයන්ද? එසේ වූවහොත් මෙම දෙසුම් ගැන අසන්න. පසුව මේ ගැන තවත් දැන ගැනීමට උනන්දු වන්න. ඒ සඳහා ඔබට කිසිදු වෑයක් වන්නේද නැත. නමුත් එසේ ඔබ කරන වෑයම ඔබගේ ජීවිතයේ මහත් වෙනසක් කරනු නොඅනුමානය

Source: www.dawahcorner.net