Tag Archives: ශාස්තෘවරු

හජ් ඉතිහාසය

ඉස්ලාමයේ පංච මහා වගකීම් වලින් පස්වැන්න හජ් වන්දනාව ඉටුකිරීමයි. හජ් යන අරාබි පදයේ අරුත “සොයා යාම” “පෙරට යාම” යන්නයි. එනම් මුල්ම සිද්ධස්ථානය වන ක:බාව සොයා යාමයි. ආර්ථිකව හා ශාරීරිකව වශයෙන් හැකියාව ඇති අය හජ් මෙහෙය සඳහා යාම අනිවාර්ය වේ. මේ පිළිබඳ අල්කුර්ආනය මෙසේ පවසයි. හැකියාව තිබෙන අය එහි ගොස් අල්ලාහ් වෙනුවෙන් හජ් වතාවන් ඉටු කිරීම අනිවාර්ය වේ. යම් කෙනෙක් ඊට පිටුපායි නම් අල්ලාහ්ට කිසිවක් අඩු නොවේ. මන්ද නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් අවශ්‍යතාවන් නොමැත්තෙකි.

ලොවේ නොයෙක් පෙදෙස් වල සිටි නොයෙක් භාෂාවන් හසුරුවන මිලියන ගණනක බැතිමත්හු මක්කාවේ ක:බා දේවස්ථානයේ දී එකම දිනක එකම වේලාවක චාම් ඇඳුමෙන් සැරසී එකම දිශාවකට හැරී ජාති කුල වර්ණ උස් පහත් ආදී භේදවලින් තොරව අල්ලාහ් දෙවියන් වෙනුවෙන් වාර්ෂිකව සිදු කරන මේ මහා නමස්කාරය මෙලොව ඇති විශාලම දේව මෙහෙයයි.

හජ් වන්දනය මුස්ලිම් ජනතාවගේ සහෝදරත්ව සම්බන්ධතාවය ගොඩනැඟීමේ කදිම අවස්ථාවකි. මුස්ලිම් බැතුමතුන්ගේ වගකීම වනුයේ අල්ලාහ් දෙවියන් වහන්සේට සම්පූර්ණයෙන්ම අවනත වීමයි. එය දේශනවලට සීමා විය යුතු නැත. එය හජ් කර්තව්‍යයෙන් වඩාත් පැහැදිලිවේ.

මීට වසර දහස් ගණනකට පෙර ඉරාකයේ දේව පවුලක නබි ඉබිරාහිමි තුමා උපත ලැබීය. එකල රට පාලනය කළේ කමිරුද් නම් කෲර රජ කෙනෙකි. ඔහුට දෙවියන් ලෙස සලකා නමස්කාර වැඳුම් පිදුම් කළ යුතු යැයි මහජනයාට අණකොට තිබිණ. මෙම දුර්මතයට විරුද්ධව නැගී සිටි ඉබ්රාහිමි නබිතුමා අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිවෙකුට නමස්කාර නොකරන ලෙස ප්‍රසිද්ධ දේශනා පැවැත්විය. මෙයින් කෝපයට පත් රජතුමා නබි තුමා ගිනිමැලයක දමා පුළුස්සන ලෙස අණකළේ ය.

රාජ අණට අනුව ගිනිමැලයට දැමීමට සූදුනම් වූ මොහොතේ දේව දූත ජිබිරිල් අෙලෙතුමා උදව් සඳහා පැමිණියේද, අල්ලාහ්ගේ අචල විශ්වාසයයෙන් නොසැලුණු මෙතුමා “දෙවියන් මා සමඟ සිටියි” යනුවෙන් පිළිතුරු දුන්හ. රාජ අණට අනුව දැමීමත් ඔහුට එය සුළං හමන උද්‍යානයක් බවට පත්ව තිබූ බව සඳහන් වේ.

තම 80 වැනි වියේදී අල්ලාහ් ආලාගේ මාර්ගයේ යෙදවීමට තමන්ට දරුවෙක් ලබා දෙන ලෙස ඔහු ඇයද සිටියේ ය. මෙම ඇයදීම පිළිගත් අල්ලාහ් තආලා ඉබ්රාහිමි නබිතුමාගේ බිරිඳ වන හාජ්රා රළි තුප්ධ ඉස්මායිල් කම් දරුවකු දායාද කළහ.

මෙසේ දින ගෙවෙද්දී දිනක් නබි තුමා සිහිනයක් දුටුවේය. එනම් වයෝ වෘද්ධ වියට පත් ලැබුණු දරුවා සහ බිරිඳ කාන්තරයේ තනිකර දමන ලෙස අණ කළ සිහිනය. මෙය අල්ලාහ්හආලාගේ ආඥාවක් ලෙස ඒකාන්තයෙන් පිළිගත් ඉබ්රාහිමි තුමා ගිනියම් වූ කාන්තාරයේ පුත් ඉස්මායිල් වහා හාෂ්රා රළිතුමියට තනිකර දමා පැමිණියේය. ආහාරයක් හෝ දිය බිඳක් නොමැති මව සහ පුතා කාන්තාරයේ මැද දිව යන්නට වූහ.

අවසානයේ දෙඅත් ඔසවා අල්ලාහ් තආලාගෙන් පිහිට පැතීය. පුදුමයක් මෙන් පුතුගේ පාමුල දිය උල්පතක් බිහිවිය. මෙයින් පිපාසය සන්සිදුවාගත් දෙදෙනා “සම් සම්” (නවතිනු නවතිනු) යනුවෙන් හඩනඟා වේගයෙන් ගලා ආ දිය පහර නතර කිරීමට උත්සාහ කළාය. මීට අවුරුදු දහස් ගණනකට පෙර මතු වූ මේ උල්පත අද පවා මක්කාවේ ලක්‍ෂ සංඛ්‍යාත ජනයා පිපාසය සංසිදුවන්නේ ඉබ්රාහිම් නබි තුමාගේ උත්තරීතර පරිත්‍යාගය නිසාය.

මේ මහා වැලිකතරේ මතුවූ ‘සම් සම්” දිය උල්පත උදාවීමත් සමඟම ජනයා එහි වාසය කිරීමට පටන් ගත්හ. කලකට පසු එය ජනාකීර්ණ මක්කා නගරය බවට පත්විය. වන්දනාකරුවන්ගේ වත් පිළිවෙත් කරන කේන්ද්‍රස්ථානය වන මෙය සාමය හා ආරක්ෂාව ලබාදෙන ස්ථානය වේ. ඈත අතීතයේ සිට අද දක්වා මෙම ස්ථානය අල්ලාහ්තආලා ආරක්ෂාකර ඇත.

අල්ලාහු වෙනුවෙන් තම ජීවිතය පවා පරදුවට තබා ඉදිරිපත්වූ ඉස්මායිල් නබිතුමාණන් විසින් කරන්නට යෙදුනු පරිත්‍යාගය සිහිපත් කිරීම සඳහා අද ලොව පුරා සිටින බැතිමත්හු හජ් උළෙල සමරනු ලබයි. ආගමික හා සංස්කෘතික අතින් ක:බා ස්ථානය වැදගත් වේ. ක: බා ස්ථානයට පැමිණෙන කාහටත් අල්ලාහ් දෙවියන්ගේ අසීමිත ආදරය හිමිවේ. ලෝකයේ නොයෙක් පෙදෙස් වලින් පැමිණි ජනයාගේ එකම චේතනාව ඔවුන්ගේ භක්ත්‍යාදරය සර්ව බලධාරි අල්ලාහ් දෙවියන් වහන්සේ වෙත පළකිරීම හැර වෙනත් පටු හෝ පෞද්ගලික මතාන්තර මෙහි නොවේ.

නබි (සල් ) තුමාණන්ගේ හතරවන දියණිය ෆාතිමා (රලි ) තුමිය

ක්‍රිස්තියානීන් හා මුස්ලිම්වරුන්

කිතු බැතිමතා : පසුගිය අවුරුදු දහය තුළ ක්‍රිස්තියානීන් හා මුස්ලිම්වරුන් අතර ඔවුනොවුන්ගේ ඇදහීම් පිළිබඳව නොයෙකුත් සංවාදයන් පැවතී ඇත. මීට හේතුව කුමක්ද?

මුස්ලිම්වරයා: අපගේ දෙපාර්ශවයට ම පොදුවූ කරුණු රාශියක් තිබීම මීට හේතු වන බව මම සිතිමි. මෙලොවට වක්තෘවරුන් බොහෝ දෙනෙක් එවූ එකම මැවුම්කාරයා කෙරෙහි අපි විශ්වාසය තබන්නෙමු : යේසුස් වහන්සේ ආශිර්වාද ලත් මෙසායා ( messiah )ලෙසත් දෙවියන්ගේ වචනයක් ලෙසත් විශ්වාසය තබන්නෙමු. එහෙත්, යුදෙව්වන් මෙම කරුණු විශ්වාසය නොකරති.

අල් කුර්ආනය මෙසේ පවසයි:

මලාඉකාවරු පැවසූහ: මර්යම් නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් තමන්ගෙන් වූ වචනයකින් ඔබට (පුතෙක් ලැබීමට ඇති බව) ශුභාරංචියක් පවසයි. ඔහුගේ නම මසීහ්, මර්යම්ගේ පුතා ඊසා යනුවේ. ඔහු මෙලොවෙහි ද එලොවෙහි ද ගෞරවයෙන් යුතු වූ ද, (දෙවියන් ඉතා) සමීපවුවන්ගෙන් කෙනෙක්ව ද සිටි.

මුස්ලිම්වරුන් හා ක්‍රිස්තියානීන් අතර යුරෝපය, කැනඩාව, ඇමරිකාව හා ඔස්ටේ්‍රලියාව ආදි රටවල සාකච්ජා පවත්වා ඇත. වැටිකන් නුවර (ක්‍රිස්තියානි) ශාස්ත්‍රයින් හා ඊජිප්තුෙවි මුස්ලිම් විශාරදයින් 1970 දී රෝමයේදීත් 1974 හා 1978 දී (ඊජිප්තුවේ අගනුවරය වූ) කයිරෝවෙහිදීත් සාකච්ජා පැවැත්වූහ. එමෙන් ම වැටිකන් නුවර ශාස්ත්‍රයින් සවුදි අරාබියාව් මුස්ලිම් ව්ශාරදයින් සමග 1974 දී රෝමයේ සාකච්ජා කළහ. (ශී්‍ර ලංකාවේ අගනුවර වූ) කොළඹ ද නොයෙකුත් සංවාද පැවැත් වූ අතර, ඉස්ලාමීය ඇදහිම් ව්ස්තර කරනමෙන් මුස්ලිම්වරුන් විටින්විට කි්‍රස්තියානි දේවස්ථාන වෙත කැඳවනු ලැබූහ.

කි. බැ: කි්‍රස්තියානි ආගම වර්ෂ 2000 ක් පමණ පැරණි ය..ඉස්ලාමය වර්ෂ 1400 කින් පමන පැරණිය. එසේ නම් දැන් පවත්වන මෙම සංවාදයෙන් ශත වර්ෂ ගනනාවකට පෙර නොපැවැත්වූයේ ඇයි දැයි කිව හැකිද ?

මුස්: මුස්ලිම්වරුන් අධික ලෙස වෙසෙන ආසියානික හා අප්‍රිකානු රටවල් ගණනාවක් පසුගිය ශත වර්ෂ තුන හතරක් ම බි්‍රතාන්‍ය, ප්‍රංශය, ඕලන්දය, ඛෙල්ජියම. ස්පාඤඤය පෘතුගීසිය වැනි රටවල්වලට යටත්ව තිබුණි. එම අවස්ථාවේ ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරි වලට අයත් බොහෝ ආක්‍රමිකයන් නොයෙකුත් උපක්‍රම යොදමින්ද, දුගී දුප්පත් මුස්ලිම්වරුන්ට වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර, ඇඳුම්, ආහාර පානාදිය, රැකියා වැනි දේ සපයා උදව් උපකාර කිරීමෙන්ද තම ආගමට හරවා ගැනීමට දැඩිලෙස උත්සහ කළහ. නමුත් මුස්ලිම්වරුන්ගෙන් ඉතා ටිකදෙනෙකි ඔවුන්ගේ ආගමට හැරුනේ. සමහරු ක්‍රිස්තියානි ආගමෙන් තමන්ට ශිෂ්ඨාචාරය සහ අද්‍යාපනික දියුණුව ලැබුණු බවට වැරදි මතයක් ඇති කරගෙන එම ආගම කරා ගියහ. ඇත්ත වශයෙන් යුරෝපයේ දේවස්ථානය (ක්‍රිස්තියානි මහා සභාව) හා වෙන වෙනම ක්‍රියාකාරීවන අන්දමින් වෙන් කිරීමෙන් පසුවය, ඔවුන් අදහස් කරන මෙම දියුණුව ලැබුවේ.

දෙවෙනි ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසු, ආසියාතික හා අප්‍රිකානු රටවල්හි විසූ මුස්ලිම්වරුන් බොහෝ දෙනෙක් බටහිරට ගොස් පදිංචි වූහ මොවුනතර කම්කරුවන් හා වෘතිය රැකියාවන් කරන අය බොහෝ දෙනෙක් සිටියහ. මෙම පදිංචි වීම මුස්ලිම්වරුන් ක්‍රිස්තියානි ජනතාව සමග ඉතාම සමීප වූ සම්බන්ධතාවයන් ඇතිකර ගැනීමට හේතු විය. මේ අතර මුස්ලිම් ශිෂ්්‍ය ශ්ෂ්්‍යාවන්ගෙන් විශාල පිරිසක් ද බටහිර ඉස්ලාමය හඳුන්වා දීමෙ හි දැඩි උනන්දුවෙන් ක්‍රයාකරන්නට වූහ.

කි. බැ: මෙකල, මෙවැනි සංවාදය අධික ලෙස පැවැත්වීමට වෙනත් හේතු තිබේද ?

මුස්: මෙම දෙපාර්ශ්වය ම තම තමන්ගේ ආගම්වලට අන් අය හරවා ගැනීමේ තරඟකාරිත්වයෙන් යුතුව ක්‍රියා කළ මුත්, ඉස්ලාමය ප්‍රත්‍යක්ෂව බැලීමට කිතු බැතිමතුන් වැඩි වැඩියෙන් උනන්දු වූ නිසාත්, එකිනෙකා අන් මතයන්ට විරුද්ධව ක්‍රියා නොකරන තත්වයක් උදාවූ නිසාත් මොවුනතර පවතින පරතරය කි්‍රමානුකූලව අඩු වී ගෙන එන බවයි මම අදහස් කරන්නේ. —මුහම්මද් රැවටිලිකාරයෙක්˜ කාර්්‍යක්ෂම නොවූ තැනැත්තෙක් —මී මැස්මොර රෝගියෙක්,˜ යනුවෙන් ක්‍රිස්තියානි ගුරුවරයෙක් නිතර නිතර කී බව මට තවමත් මතකයි. දැන් මෙලෙස ඉස්ලාමයට නින්දා අපහාස කරන ලේඛකයින් ඇත්තේ සුළු කොටසක් බව ඔබට වැටහෙයි.

මුස්ලිම් වරුන් වන අපි, යුදෙව්වන්ට මිත්‍යා දෘෂ්ටිකයන්ට ද වඩා කිතු බැතිමතුන්, අපට ළංවූවන් බව නිසැකව අපි විශ්වාසය තබා ඇත්තෙමු.

අල් කුර්ආනය මෙසේ පවසයි.නියත වශයෙන්ම යුදෙව්වන් හා මිත්‍යා දෘෂ්ඨිකයින් මුඃමින්වරුන්ට (ඉස්ලාමය අදහන්නන්ට) දැඩි ලෙස වෛර කරන්නන් ලෙස (නබිතුමානනි) ඔබ දකින්නේය. නියත වශයෙන් ම අපි ක්‍රිස්තියානීන් වෙමු,යි පවසන්නන් මුස්ලිම්වරුන්ට ස්නේහයෙන් ඉතා සමීපවුවන් ලෙස (නබිතුමානනි) ඔබ දකින්නේය.මන්දයත් ,ඔවුනතර භක්තිමත් උගතුන් ද තාපස වරුන් ද සිටිති. තවද, ඔවුහු අහංකාර වන්නේ ද නැත.

ඉතිහාසයේ පළමු වරට ,ඉස්මායෙල්ගේ පුත්‍රයා වූ කේදාර්ගේ මාර්ගයෙන් ඉස්මායෙල්ගෙ පරම්පරාවේ පැවත එන කෙනෙකු ලෙස මුහම්මද් (සල්)තුමා පිළිගන්නා තරම්, සමහර කි්‍රස්තියානි ආගමික කොටස් අති ව්ශාල ලෙස දියුණු වී ඇත.

ඇමරිකාවේ පිහිටි ප්රෙස්බිටේරියන් (Presbyterian)දේවස්ථාන කි්‍රස්තියානි අධ්‍යාපන මණ්ඩලයේ අනුග්‍රහයෙන් වර්ෂ 1980 දී ප්‍රකාශනය කරනු ලැබූ ඩේවිස් බයිබල් ශබ්ධ කෝෂයේ (the davis dictionary of the Bible) හි කේදාර් යනු ඉස්මායේල්ගේ පරම්පරාවේ ඇති වූ ගෝත්‍රයක්ය. කේදාර්ගේ ජනයින් ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවන් (ඉෂ්මායේල්ගේ පුත්‍රයා වූ) කේදාර්ගේ පරම්පරාවේන් පැවත එන්නෝය. අවසානයේ දී මුහම්මද් ඉපදුනේද ඔවුන්ගේ මෙම ගෝත්‍රයේය. සමස්ත ලෝක බයිබල් ව්ශ්ව කෝෂය[the international standard Bible Encyelopedia] ඒ.එම් ෆූල්ටන් [A.S. Fulton] පැවසූ බව මෙසේ සඳහන් කරයි.

ඉෂ්මායේල්ගේ ගෝත්‍රයන් අතර කේදාර්ගේ ගෝත්‍රය ඉතා වැදගත් එකක් ව්ය යුතුයි. එහෙයින්, පසු කලෙක මෙම නව කාන්තාරයේ තිබුණු සෑම ගෝත්‍රයකට ම යෙදුනි.කේදාර් නම් වූ මෙම ගෝත්‍රය වෙතින් ඉෂ්මායේල්ගේ පරම්පරාවේ කෙනෙකු ලෙස පසු කලෙක මුහම්මද් උපත ලැබූ බව වංශ පරම්පරා ගැලිම්වරු ඔප්පු කරති.

ස්ම්ත්ගේ බයිබලය ශබ්ද කෝෂය මෙසේ සඳහන් කරයි. ඉෂ්මායේල්ගේ දෙවෙනි පුත්‍රයා කේදාර්ය .මෙම කේදාර්ගේ ගෝත්‍රයෙන් පැවත ආ ඉතාමත් කීර්තිමත් කුෙරෙෂ් කුලයෙ හි මුහම්මද් උපත ලැබීය. මෙනයින් එතුමා ආබ්‍රහම්ගේ පරම්පරාවේ කෙනෙකු වූ හ. හිජාස් හි විසූ අරාබින් බනී හබ්රු (රණ ශුරයෝ) නමින් අමතනු ලැබූහ. තව ද ඔවුහු, ආරම්භ කාලයේ සිටම ඉෂ්මායේල්වරුන්( ඉෂ්මායේල්ගේ පරම්පරාවේ අය) ලෙස හඳුන්වනු ලැබූහ.

පැල්ග්‍රේව් [palgra]මෙසේ පවසයි, —ඔවුන්ගේ (හිජාස්හි විසූ අරාබීන්ගේ) භාෂාව කුර්ආනය ලියන (අනාවරණය කරන) ලද (ක්‍රි. ව 610- එදා මෙන් වර්ෂ 1200 ටත් පසුව අදත්, කිසිදු වෙනසක් නොමැතිව පවිත්‍රව තිබීම පෙරදිග සමාජ ආයතනයේ ස්ථීරත්වය හා කල් පැවැතීම ඔප්පු කිරීමේ කදිම නිදසුනකි.

බටහර ලොවට පදිංචියට ගිය මුස්ලිම්වරුන් බටහිර ජනතාවට දී ඇති ඉතාම වටිනා සම්පත ඔවුන්ගේ මිනිස් සම්පත හෝ ශ්‍රම ශක්තිය හෝ නොවෙයි, එය කුමක් ද යත්, අද බටහිරයේ මුල් බසිමින් ඇති ඉස්ලාමයයි. බටහිරයේ ඇති සෑම රටකම මුස්ලිම් පල්ලි(මස්ජිද්)හා ඉස්ලාමීය සංව්ධාන බොහෝ ගණනක් ඇත. බටහිරයින් ඉතා අධික ලෙස ඉස්ලාමය වෙත ආපසු පැමිණීම, දෛනික සිද්ධියකි. මෙහි —ආගම වෙනස් කරගනියි˜ යැයි නොකියා, —තමාගේ ආගමට ආපසු එතී˜ යැයි මම සඳහන් කිරීම ඔබට ප්‍රහේලිකාවක් වනු ඇත. නියත වශයෙන්ම සෑම කෙනෙක් ම උපත ලබන්නේ අල්ලාහ්ට අවනත වීමෙහි ය. එනම් ඉස්ලාම් හි ය. සෑම දරුවෙකුගේම ස්වභාව්ක උපත සිදුවන්නේ මෙලෙස ය. නමුත් ඔවුන්ව යුදෙව් ආගමට හෝ කි්‍රස්තියානි ආගමට හෝ වෙනත් ආගමකට, නැතිනම් නාස්තික වාදීන් බවට වෙනස් කරන්නේ ඔවුන්ගේ දෙමාපියන්ය. නැතහොත් ඔවුහු වෙසෙන සමාජය ය.

අද බටහිර රටවල්හි ඉස්ලාමය වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වීගෙන ඇත. මෙම ව්‍යාප්ත වීම කඩුවෙන් (ආයුධයෙන්, බලහත්කාරයෙන්) නොව, මුස්ලිම්වරුන් තනි තනිව හෝ කණ්ඩායම් වශයෙන් කරගෙන යන ප්‍රචාරයන්ගෙන් සිදුවන බව නොරහසකි. කි්‍රස්තියානි මිෂනාරි නම් වූ විශේෂ සංවිධානයන් අප අතර නැත.

වර්ෂ 1934 සිට 1984 දක්වා ලෝක ජනගහනය 136 % කින් වැඩි වී ඇත. මෙම කාලය තුළ කි්‍රස්තියානි ආගම 47% කින් වර්ධනය වී ඇත. ඉස්ලාමය කි්‍රස්තියානි ආගමට වඩා පස් ගුණයක් අධිකව එනම් 235% කින් වර්ධනය වී ඇත. මෙම සංඛ්‍යා ලේඛන තම 50 වෙනි සංවත්සරය නිමිත්තෙන් —ද ප්ලේන් ටෘත්˜ [the plain truth] නම් වූ කි්‍රස්තියානි මාසික සඟරාව, 1984 පෙබරවාරි මස නිකුත් කළ ව්ශේෂ කලාපයෙහි සඳහන් කොට ඇත. එම සඟරාව මෙම ව්ස්තර උපුටා ගෙන ඇත්තේ ,”world almanac and book of facts 1935ග සහ .. Reader`s Digest almanac and year –book 1983 ග පොත්පතෙන්ය.

කි. බැ: යුදෙව් ආගම කි්‍රස්තියානි ආගම, ඉස්ලාමය යනාදී ආගම් තුනම එකම දෙවියන් විසින් දෙනු ලැබුවේ නම් ඒවා එකකට එකක් වෙනස් වී ඇත්තේ ඇයි?

මුස්: ආදම්(අෙලෙ) පටන් මුහම්මද් (සල්) තුමා දක්වා සියලූම වක්තෘවරුන් මුළු මානව සංහතියම අල්ලාහ්ට සම්පූර්ණයෙන් අවනත විය යුතුයි. යන එකම පනිවිඩය ඇතිවය මෙලොවට එවනු ලැබුවේ. මෙම අවනත වීම අරාබි භාෂාවෙන් ඉස්ලාම් යනු කියනු ලැබේ. —ඉස්ලාම්˜ යන වචනයට ශාන්තිය නම් වූ පදාර්ථයක් ඇත. එයින් සඳහන් වන්නේ මැවුම්කරුවා (අල්ලාහ්) ටත් මවනු ලැබූ ජීවීන්ටත් අතර පවතින ශාන්තිය වේ. යුදෙව් ආගමට හා කි්‍රස්තියානි ආගමට කවරෙකු විසින් කුමනාකාරයකින් එම නම තබනු ලැබුවේද, ඒ ආකාරයෙන් කවරෙකු විසින් හෝ ඉස්ලාමයට —ඉස්ලාම්˜ යන නම තබනු නොලැබුවේ ය. ඉස්ලාමයට මෙම අර්ථවත් නම තැබුවේ එය පිරිනැමූ අල්ලාහ් ය. මේ පිළිඹඳව අල්ලාහ් කුර්ආනයේ මෙසේ පවසයි.

—අද දින ඔබ වෙනුවෙන් ඔබගේ ආගම මම සම්පූර්ණ කළෙමි, ඔබ වෙත මගේ අනුග්‍රහය ද සම්පූර්ණ කළෙමි, තවද ඉස්ලාමය (යහපත්) ආගමක් වශයෙන් ඔබ සඳහා තෝරාගෙන ඇත්තෙමි.˜ (අල් කුර්ආන්5-3

යුදෙව් ආගම, කි්‍රස්තියානි ආගම යනා දී නම් බයිබලයේ පමණක් නොව බයිබල් ශබ්ද කෝෂයෙහි ද දක්නට නැත. ඊස්රාඉල්වරුන් වෙත එවනු ලැබූ කිසිම වකතෘවරයෙක් ඔවුන් සතු කාර්යභාරය ඉටුකරන කල්හි යුදෙව් ආගම යන නම භාවිතා නොකළහ. —මෙම පොළොව මත කි්‍රස්තියානි ආගම පිහිටුවමි˜ යැයි යේසුස් වහන්සේ නොපැවසූ හ. —කි්‍රස්තියානි˜ යන වචනය බයිබලයේ අලූත් ගිවිසුමෙහි තෙවරක් සඳහන් වී ඇත. යේසුස් වහන්සේ මෙලොවෙන් ගොස් බොහෝ කලකට පසු, එනම් ක්‍රි. ව 43 පමණ පළමුව මිත්‍යා දෘෂ්ඨිකයින් ද දෙවනු – යුදෙව්වන් ද අන්තියෝක් යන ස්ථානයෙහි දී කි්‍රස්තියානි යන වචනය කීහ.

බයිබලයේ අළුත් ගිවිසුම මේ ගැන සඳහන් කරයි.

—ගෝලයෝ කි්‍රස්තියානිකාරයෝයයි පළමුකොට කියනු ලැබුවේ අන්තියෝකියේදී ය.˜(අළුත් ගිවිසුම:11-26

පසුව දෙවෙනි රජු මෙසේ පැවසූ බව බයිබලයේ සඳහන් වෙයි.

—එවිට අග්‍රිපා කථා කොට, වැඩි පෙළඹීමක් නැතුවම නුඹ මා කි්‍රස්තියානිකාරයෙක් කරන්ට සිතනවායයි පාවුල් ට කීවේ ය.˜(අළුත් ගිවිසුම:26-28

මෙලෙස —කි්‍රස්තියානි˜ යන නම පළමුව පතුරුවන ලද්දේ යේසුස් වහන්සේගේ දේව ගැති මණ්ඩලයේම සිටි සතුරන් විසින් මිස මිතුරන් විසින් නොවන බව පැහැදිළිය. අනතුරුව, පේත්‍රැස් විසින් ද කි්‍රස්තියානි යන නමට විස්වාසය දක්වන ලදී.

මේ ගැන බයිබලය මෙසේ සඳහන් කරයි.

—නමුත්, යමෙක් කි්‍රස්තියානිකාරයෙකු මෙන් දුක්විඳී නම් ඔහු ලැජ්ජා නොවී ඒ නාමය සම්බන්ධයෙන් දෙවියන් වහන්සේට ගෞරව කරත්වා˜ (අළුත් ගිවිසුම:1 පේත්‍රැස් 4-16

මෙම පොළොව මත මුස්ලිම් වරයෙක් ලෙස අමතනූ ලැබූ පළමු මිනිසා මුහම්මද් (සල්) තුමා නොවෙයි, අල්ලාහ්ට අංග සම්පූර්ණව අවනතවූ ආබ්‍රහම් තුමා වෙයි. එපමනක් නොව, ආබ්‍රහම්ට පෙර පැමිණී වක්තෘවරුන් වූ ආදම් සහ නෝවා යනාදින්ටද ඉස්ලාමය ජීවන සැලැස්මක් ලෙස අනාවරණය කොට තිබුණි. එවකට පටන් මුළු මිනිස් සංහතියටම අදාළ ජීවන සැලැස්මක් ලෙස ඉස්ලාමය බැබැළෙයි.

ඉස්ලාම් සතු සුවිශේෂත්වයන්

ඉස්ලාම් සතු සුවිශේෂත්වයන්

ඉස්ලාම් දහම කිසිදු මනුෂේ‍යකුගේ නමින් පිහිටුනු ආගමක් නොවෙයි. එය විශ්වය නිර්මාණය කර, පාලනය කරමින් සිටින අල්ලාහ් විසින් මානවයාට පිරිනමනු ලැබූ ජීවන ක්‍රමයකි. එයින් තහවුරු වන වැදගත් කරුණ නම්, ඉස්ලාම් ආරම්භක මිනිසා පටන් පැවත එන ආගම බවයි. ලෝක ඉතිහාසය තුළදි බිහිවූ කෙනෙකුගේ නමින් පිහිටුනු දහමක් නොවෙයි. අතරමගදි නිර්මාණයවුනු දහම් තුළින් ඊට පෙර ජීවත්වූ අයට පිළිසරණක් වන්නට මගක් නොමැත. එවිට එය අසාධාරණයක් වනු ඇත. එනමුත් ඉස්ලාම් ඉදිරියේ පමණක් මෙවැනි ප්‍රශ්ණයක් හටගන්නේ නැත. මන්ද ඉස්ලාම් ආරම්භක මිනිසා පටන් පැවත ආ දහමකි. නිර්මාතෘවරයා විසින් මිනිසාට පිරිනමනු ලැබූ ජීවන සැලැස්මකි.

Hell is hotter

ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි ඔහු පවසයි: —අල්ලාහ් විසින් පිළිගැනුනු එකම දහම ඉස්ලාම් වේ˜ (ශු කුර්ආනය: 3: 19).

ඉස්ලාම් හැර කව්රුන් වෙනත් ආගමක් ප්‍රිය කරයිද එය නොපිළිගැනේ, ඔහු මතු දිනයේදි පාඩු විදින්නෙකුද වේ˜ (ශු කුර්ආනය 3: 85).

මිනිසුන් අතර බහුලව පවතින වැරදි මතයක් නම් ඉස්ලාම් අවුරුදු එක්දාස් හාරසියකට පෙර බිහිවුනු ආගමක් බව. මෙයට හේතුව මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන් මක්කාවෙහි සිට මදීනාව බලා ගිය හිජ්රා ගමන මුල්කොටගෙන ඉස්ලාමීය දින දර්ශනය සැකසීමයි. මෙය ඉස්ලාමයේ ආරම්භය නොවේ.

මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන් පිළිබඳ ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය මෙසේ සඳහන් කරයි: —ඔහු අල්ලාහ්ගේ දුතවරයාද, අවසන් ශාස්තෘවරයාද වේ˜

(ශු කුර්ආනය 33: 40).

අවසන් ශාස්තෘවරයා යනු සඳහන්වීමෙන් අදහස්වන්නේ මීට පෙරත් ශාස්තෘවරු පැමිණුනු බවයි. මෙය තවත් සාක‍ෂාත් කරන වාක්‍යන් ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහිද, නබි වදන්වලද අනන්තව දැකගත හැක.

ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය මෙසේ පවසයි: —නූහ්ට හා ඔහුට පසු පැමිණුනු ශාස්තෘවරුන්ට අපි දේව පණිවුඩ අනාවරය කළාක්මෙන් (මුහම්මද්æ) ඔබටද අපි දේව පණිවුඩ අනාවරණය කළෙමු. තවද ඉබ්රාහීම්, ඉස්මායීල්, ඉස්හාක්, යඃකුබ් (ඔහුගේ) පරම්පරාව, ඊසා, අයියූබ්, යූනුස්, හාරූන්, සුෙලෙමාන් වැනි අයටද අපි දේව පණිවුඩ අනාවරණය කළෙමු. දාවූද්ට සබූර් නම් (දේව ග්‍රන්ථය) අනාවරණය කළෙමු. (මුහම්මද්æ) මීට පෙර ඔබට සමහර ශාස්තෘවරුන් පිළිබඳ පුවත් දැන්වුවෙමු. සමහර ශාස්තෘවරුන්ගේ පුවත් ඔබට නොපැවසුවෙමු˜

(ශු.කුර්ආනය 4: 163,164).

—(ශාස්තෘවරයානනි) ඔබ පවසන්න මම ශාස්තෘවරුන්ගෙන් අළුත් කෙනෙකු නොවේ˜. (ශු.කුර්ආනය 46: 9).

මෙම සියළු අල්කුර්ආන් පාඨයන් තුළින් තහවුරුවන්නේ ඉස්ලාම් මිනිස් ආරම්භය පටන් පැවත එන ආගමක් බවයි.

නිර්මාණයන්ට වැඳ වැටීම මුළුමනින් තහනම් කර නිර්මාතෘ ඉදිරියේ පමණක් යාඥාවන්, වන්දනා මාන කිරීම ඉස්ලාම්හි මූලික හරය හා දර්ශනය වේ. සමාන දුර්වලතාවන්ගෙන් යුත් තවත් මිනිසෙකු ඉදිරියේ වැඳ වැටීම උතුම් කි්‍රයාවක් සේ නොසළකා මුළුමනින්ම එය තහනම් කිරීම. හිස නමා ආචාර කිරීම, ගරු කිරීම සඳහා නැගිට සිටීම මේ සියල්ල ඉස්ලාම් තහනම් කරයි. දෙමව්පියන්ට ඇප උපස්ථාන කිරීමට අණකරන ඉස්ලාම් ඔවුන් ඉදිරියේ වැඳ වැටීමට තහනම් කරයි. ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි මෙසේ සඳහන් වෙයි: —ඔබේ ස්වාමින් තමන්ට හැර වෙනත් කිසිවෙකුට වන්දනාමාන නොකරනලෙස නියෝග කළේය, තවද දෙමාපියන්ට යුතුකම් ඉටු කරන ලෙසත් ඔහු නියෝග කළේය˜

(ශු කුර්ආනය 17: 23)

තැරැව්කරුවන් අවශ්‍ය නැත:

වෙනත් දේව සංකල්ප හා සිද්ධාන්ත මෙන් නොව කෙනෙකු ඉස්ලාම් දහමෙහි දෙවියන්ට සෘජුව සම්බන්ධවීමට හැක. ඉස්ලාම් දහමෙහි තැරැව්කරුවන් අවශ්‍ය නැත. ඉතා සීමිත කුලයන්ට ගෝත්‍රයන්ට පමණක් පිරිනමන එම ආගමික ප්‍රමුඛත්වය, පෘථගජනයන් දේව දූතයන් බවට පරිවර්තනය කරන පුහු දුර්මතයන්ට ඉස්ලාම් දහම තුළ අබමල් රේණුවක තරම්වත් අවකාශයක් නැත. සියළු ජනයා එක හා සමාන වේ. පරමාන්ත දිනයේදි ඔහුගේ කි්‍රයාවන් චේතනාවන් මුල්තැන ගනු ඇත.

ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය මෙසේ සඳහන් කරයි:

—මාගේ දාසයන් මා පිළිබඳ ඔඛෙන් ප්‍රශ්න කළා නම්, මා ඉතා සමීප බව පවසන්න. මා ප්‍රාර්ථනාකරන්නන්ගේ ප්‍රාර්ථනාවන් පිළිගනිමි. ඔවුන් මාගෙන් ප්‍රාර්ථනා කරත්වා, මා කෙරෙහි විශ්වාසය තබත්වා˜

(ශු අල්කුර්ආනය 2: 186).

මිථ්‍යා විශ්වාසයන්ට, අන්ධ භක්තීන්ට ඉස්ලාම් තුළ ඉඩ නැත:

ආගමෙහි නමින් රැවට්ටීම, මං මුළා කිරීම හැම කාලයකදීම පාහේ සිදුවිය. එයට මූලික හේතුව ඔවුන් අදහන ආගම් සංකල්ප එම දොරටුවන් විවර කර තැබීමයි. නැතහොත් ආගමික මූලිකත්වය හොබවන බොහෝ උදවිය තමන්ට අදෘශ්‍යමාන දේ දන්නා බවත් අනාගතය පිළිබඳ අනාවැකි කීමේ හැකියාව තමන් සතු බව පවසා අහිංසක ජනයා මං මුළා කරති. නමුත් මෙසේ පවසන සියල්ලන් සාමාන්‍ය ජනයාගෙන් යැපීම පැහැදිළිව දැක ගත හැකි කරුණකි. මෙවැනි දේට ඉස්ලාම්හි කොහෙත්ම ඉඩ නැත. මුස්ලිමෙකු තම ප්‍රාණයට වඩා උසස් කොට සළකන මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන්, මුළු ලොව වාසි ජනතාවටම අවසන් ශාස්තෘවරයා වශයෙන් පැමිණුනු, ඒ වගේම අල්ලාහ්ගේ විශේෂ ගෞරවයට පාත්‍රවූ එම උදාර පුරුෂයාට පවා අල්කුර්ආනය මගින් අල්ලාහ් මෙසේ නියෝග කරයි:

(ශාස්තෘවරයානනි) පවසන්න, අල්ලාහ් කැමතිවූවා නම් හැර මට කිසිදු යහපතක් හෝ විපතක් කරගැනීමට ශක්තිය නොමැත. අදෘශ්‍යමාන දේ පිළිබඳ ඥානය මා තුළි පවතී නම් මා යහපත පමණක් වැඩිකර ගමි. (එවැනි අවස්ථාවක) මට කිසිදු විපතක් ඇති නොවේ. මම විශ්වාස කරන ජනතාවට අවවාද කරන්නා හා සුභාශිංෂණය පතන්නා පමණය˜

(ශු අල්කුර්ආනය 7: 188).

සාත්‍ර, මන්ත්‍ර, ගුරුකම් වලට හෝ මිථ්‍යා විශ්වාසයන්ට හෝ අන්ධ භක්තීන්ට හෝ ඉස්ලාම් තුළ කොහෙත්ම ඉඩ නැත. එම දොරටුවන් සියල්ලට ඉස්ලාම් අගුළු දැමූහ.

අන් අයගේ යුතුකම් ඉටු කිරීම:

නිර්මාතෘවරයා අල්ලාහ්ට පමණක් යුතුකම් ඉටුකර සීමාකර ගැනීම පරිපූර්ණ විශ්වාසවන්තයෙකු කියාගැනීමට කොහෙත්ම ප්‍රමාණවත් නොවේ යැයි අල්ලාහ් පවසයි. —තවද අල්ලාහ්ට පමණක් යාඥා කරන්න ඔහුට කිසිදු දෙයක් සමාන නොකරන්න, තවද දෙමාපියන්ටද, ලේ ඥාතීන්ටද, අනාථයින්ටද, දුගීන්ටද, මගීන්ටද, ඥාතීන්වන අසල්වැසියන්ටද, ඥාතීන් නොවන අසල්වැසියන්ටද, ඔබේ අසලින් සිටින්නාටද, ඔබේ දකුණු අත හිමිකරගත් අයටද උපකාර කරන්න˜

(ශු කුර්ආනය 4: 36).

ඉහත සඳහන් මෙම පාඨයෙන් සනාථ වන කරුණ නම් සලාතය, උපවාසය නිසිලෙස ඉටුකර, තමන්ගේ පවුල් ඥාතීන්, අසල්වැසියන්, වෙනත් අයගේ යුතුකම් ඉටු නොකර එය පැහැර හරින, ඒ වගේම තමන්ගේ ව්‍යාපාරයන් ගනු දෙනු පවිත්‍රව නොපවත්නා අන් අය හූරාකන මෙ වැනි අය හොඳින් අවදානය යොමු කළ යුතු වදනකි. ඉස්ලාම් සීමිත යාඥා ක්‍රමවලට පමණක් සීමාවුනු ආගමක් නොවෙයි. එය මිනිසෙකුගේ මුළු ජීවිත කාලයම යාඥාවක් වශයෙන් පරිවර්තනය කරන්නට උත්සා දරයි.

නබි (සල්) තුමන්ගෙන් කෙනෙකු වරක් මුස්ලිම් වරුන් අතුරින් ශ්‍රේෂ්ඨයා කව්දැයි ප්‍රශ්න කළ විට, —කව්රුන් තම දිවෙන් හා දෑතින් අන් අයට හිරි හැර නොකරන්නේද ඔහු නියම මුස්ලිමෙකු වේ˜ යනුවෙන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

—ඉස්ලාම්˜ විශ්ව නිර්මාතෘ ඉදිරියෙහි පිළිගැනුනු එකම දහම :

ඉස්ලාම් දහම කෙනෙකුට උපතින්ම හිමිවන බූදලයක් නොවෙයි. ඔහු එහි ඉගැන්වීම් දැන හඳුන, අල්ලාහ්ට පමණක් අවනත වී, එහි නියෝගයන් පිළිපැදීමට කිසිදු අවස්ථාවක නොපැකිළී, ඔහු විසින් තෝරාපත් ගනු ලැබූ අවසන් ශාස්තෘවරයානන් වන මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන් අනුගමනය කර ජීවත්වෙයි නම් ඔහුයි නියම මුස්ලිම්.

—ඉස්ලාම්˜ යනු ශාන්තිය හා සාමය යන අර්ථයන් ගෙන දෙන වචනයකි. ඔබ වෙනත් සහෝදරයෙකු හමුවූ විට —අස්සලාමු අෙලෙකුම්˜ යනුවෙන් ආමන්ත්‍රණය කළ යුතුයි. මෙහි අර්ථය නම් ඔබට සාමය, ශාන්තිය උදාවේවා,මෙය සෑම අවස්ථාවකටම, සෑම මොහොතකටම, පුද්ගලයෙකුටම ගැලපෙන සුභ පැතීමකි. විශ්ව නිර්මාතෘ ඉදිරියේ පිළිගැනුනු එකම දහම ඉස්ලාම් බව ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය සඳහන් කරයි: —අල්ලාහ් විසින් පිළිගැනුනු එකම දහම ඉස්ලාම් වේ˜ (ශුඅල්කුර්ආනය 3: 19).

ලෞකික ආශාවන්ගෙන් මිදී ජීවත්වීමට අවශ්‍ය නොවේ:

අල්ලාහ්ගේ තෘප්තිය හා උසස් සුවර්ගය උදෙසා කෙනෙකු මෙම ජීවිතයේ සෑම ආශාවක්ම මැඩලිය යුතුද? සෑම ආශාවකින්ම මිදී ජීවත්විය යුතුද? එය එසේ නොවේ. අල්ලාහ්ගේ තෘප්තිය හා සදාතනිකවූ සෞභාග්‍ය වන ස්වර්ගය හිමිකර ගැනීමේ අරමුණින් මෙම ජීවිතයේ සෑම ආශාවකින්ම කෙනෙකු මිදී ජීවත්වීමට අවශ්‍ය නොවේ. එය ඉස්ලාමීය ඉගැනවීමද නොවේ. ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය මෙසේ පවසයි: —කෙනෙකුට දරන්න බැරි දුෂ්කර ආයාසයක් අල්ලාහ් නොපටවන්නේය˜ (ශු කුර්ආනය 2: 286).

මිනිසා තුළ ස්වභාවයෙන්ම පිහිටා ඇති ආශාවන්ට තහනම් පැනවීම ප්‍රායෝගික නොවේ.

අධ්‍යාත්මිකව ඉතා උසස් ස්ථානයක් හිමිකරගැනීමට විවාහය බාධාවක් වශයෙන් දකින සමහර සිද්ධාන්ත එය වැළැක්වීමට උත්සාහ දරයි. නමුත් ඉස්ලාම් එසේ නොව විවාහය එම ගමනට රුකුලක් වශයෙන් දකි. වරක් නබි (සල්) තුමන් තරුණ පරපුර අමතා —තරුණයිනි, ඔබ අතුරින් විවාහ කරගැනීමට ශක්තිය ඇතිකෙනා විවාහ කරගන්න, නියතයෙන්ම එය ඔබේ බැල්ම (වැරදි දේ බැලීමෙන්) පහත හෙළයි, ඔබ වැරදි මගට යොමුවීමෙන් ඔබව වළක්වයි˜ ඉස්ලාම් අධ්‍යාත්මිකව කෙනෙකු ලබාගන්නා උසස් ස්ථානයට විවාහය රැකුලක් සේ දකි එය ආවඩයි.

තවත් වරක් අවසන් ශාස්තෘවරයානන්: —ඔඛෙන් කෙනෙකු තම ලිංගික ආශාවන් සිය බිරිඳත් සමග ඉටුකරගැනීමත් පින් ගෙනදෙන කි්‍රයාවකි යනුවෙන් පැවසූ විට, රැස්ව සිටි මිත්‍රවරුන් කෙනෙකු තම ලිංගික ආශාවන් ඉටුකර ගැනීමටත් යහපතක් තිබේදැයි මවිතයෙන් විමසු විට, ඔඛෙන් කෙනෙකු අනියම් මාර්ගයකින් එය ඉටුකරන විට එයට පාපයන් හිමිවෙනවා නොවේද? එසේ යැයි ඔවුන් කී විට ඉස්ලාම් අනුමත කළ මාර්ගයෙහි එය ඉටුකරන විට එයට යහපත හිමිවනු ඇත˜ යැයි ප්‍රකාශ කළහ.

ඉහත සඳහන් මෙම සියළු පුවත්වලින් තහවුරුවන වැදගත් කරුණ නම් ලෞකීක ආශාවන් යටපත්කර ජීවත්වීමට කොහෙත්ම ඉස්ලාම් අනුමත නොකරයි. එම ආශාවන් ඉස්ලාම් පෙන්වූ මග ඔස්සේ ඉටු කරගැනීම උතුම් කි්‍රයාවක් සේ ඉස්ලාම් දකි. මෙයින් පෙනීයන තවත් කාරණයක් නම් ඉස්ලාම් ප්‍රායෝගික හා ස්වභාවික දහමකි. මිනිසාගේ භාහිර පැත්ත නොසළකා හැර ඔහුගේ ආත්මාවට පමණක් මූලිකත්වදය නොදෙයි. ඒ වගේම ඔහුගේ භාහිර පැත්තට මූලිකත්වය දී අධ්‍යාත්මික පැත්ත නොසළකා හැරීමද නොකරයි. මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවක් ඉස්ලාම් අනුගමනය කිරීම මෙහි සැළකිය යුතු කරුණකි.

මුදල් ඉපැයීම ඉස්ලාම් යහපත් කි්‍රයාවක් සේ දකි:

සලාතය (දේව නැමදුම) නිමවූ විට ඔබ මහ පොළොවෙහි විසිරගොස් අල්ලාහ්ගේ භාග්‍යන් උපයන්න˜

(ශු අල්කුර්ආනය 62: 10).

අඛණ්ඩව යාඥා කටයුතු කිරීමට පමණක් කොහෙත්ම ඉස්ලාම් නො උගන්වයි. නැතහොත් කෙනෙකු සිය බිරිඳගේ දූදරුවන්ගේ පවුලේ ඥාතීන්ගේ යුතුකම් පැහැර හැරීම ඉස්ලාම් දකින්නේ බලවත් වරදක් සේය.

කෙනෙකු සිය බිරිඳට කවන බත් පිඩද දන් දීමක් ලෙස˜ නබි (සල්) තුමන් ප්‍රකාශ කළහ. කෙනෙකු මෙම සමාජ වගකීම් පැහැර හැර කටයුතු කිරීමට ඉස්ලාම් අනුමත නොකරයි. සමාජයෙන් ඈත්වී වන ගත ජීවත්වන පුද්ගලයාට වඩා සමාජයෙහි අර්බුදයන් මැද යහපත් පුරවැසියෙක් ලෙස ජීවත්වන පුද්ගලයා ඉස්ලාම් ප්‍රියකරයි.

සමානාත්මතාවය:

සමානාත්මතාවය පිළිබඳ බොහෝ ආගම්, සංකල්ප කථා කළද එයට විරුද්ධ වන අවස්ථා එමටය. එනමුත් ඉස්ලාම් සමානාත්මතාවය ප්‍රයෝගික ඔප්පු කළ දහමකි. ඉස්ලාම් ඒ වෙනුවෙන් දැමු වැඩ පිළිවෙල ඉතා ප්‍රශංසනීයයි. අරාබිකරයේ උපත ලැබ එම පරිසරයේම ජීවත් වූ අරාබි ජාතිකයෙකු වූ අවසන් ශාස්තෘවරයානන්, (මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන්) එම ජනතාව බලා, ඔබලා මේ කරුණ සිහි තබාගන්න

—අරාබි නොවන ජාතිකයින්ට වඩා අරාබි ජාතිකයින්ට කිසිදු සුවිශේෂත්වයක් හිමිවන්නේ නැත. කළු ජාතිකයෙකුට වඩා සුදු ජාතිකයෙකුට කිසිදු සුවිශේෂත්වයක් නැත. සුවිශේෂත්වය හිමිවනුයේ අල්ලාහ් කෙරෙහි බිය බැතිව කටයුතු කරන්නාටය˜ යනුවෙන් ප්‍රකාශ කළහ.

තවත් වරක් මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ: —මනුෂ්‍යින් සියල්ල ආදම්ගේ පුත්‍රයන්ය, ආදම් පසින් නිර්මාණය කරනු ලැබිනි˜ ඉස්ලාම් කෙරෙහි ඇදි එන ජනයා අතුරින් කුල භේදයන් වර්ණ භේදයන් හේතු කොටගෙන බැට කන බොහෝ උදවියද වේ. විද්‍යාව තාක‍ෂණය දියුණුවූ මෙවන් යුගයක පවා දියුණුවූ රටවල්හි කළු ජාතීන්ට වෙනත් සිද්ධස්ථාන, සුදු ජාතීන්ට වෙනත් සිද්ධස්ථාන, කළු ජාතීන්ට වෙනත් පාසැල්, සුදු ජාතීන්ට වෙනත් පාසැල්, මෙම නූතන යුගයෙහි පවා සුනඛයන් ලවා කළු ජාතීන්ට වද හිංසා පමුණුවූ සෝචනීය දර්ශනයන් විද්‍යුත් මාධ්‍යන් තුළින් ඇසුවෙමු, දුටුවෙමු.

දිනකට පස් වරක් ඉටුකරන සලාතය සමූහව ඉටු කිරීමට ඉස්ලාම් නියෝග කිරීම තුළින් එම සමානාත්මතාවය ස්ථාපිත කරයි. එම සලාතයන් ඉටු කරන අවස්ථාවෙහි උරෙනුර ගැටි පෙළ ගැසිය යුතුය.

අවුරුද්දකට වරක් සීයට දෙක හමාරක් තම ධනයෙන් දුගීන්ට දුප්පතුන්ට ලබාදෙන ලෙස ඉස්ලාම් ධවනතුන්ට අනිවාර්්‍ය කිරීමෙන් එම සමානාත්මතාවය ස්ථාපිත කරයි.

වසරකට වරක් පුරා මාසයක් උපවාසයෙහි නිරතවීමට අණ කිරීමෙන් පොහොසතාට කුස ගින්නෙහි අමාරුව දැනෙයි, එයින් ඔහු තුළ දිළින්දන්ට උදව් කිරීමේ මානසිකත්වයක් උදාවෙයි. හජ් හෙවත් උසස් යාඥාව තුළින් කුමන දේශයට, වර්ණයට, භාෂාවට අයත් කෙනෙකු හෝ වේවා, හැමෝම එක හා සමාන ඇඳුමකින් සැරසී එම යාඥාවන් ඉටු කිරීම මගින් ජාත්‍යන්තර සහෝදරත්වයක්, සමානාත්මතාවයක් ඉස්ලාම් ගොඩනගයි.

ඉස්ලාම් හා පවිත්‍රත්වය:

මිනිසාගේ ජීවිතයෙහි සෑම අංශයක් පිළිබඳම අවධාරණය කරන ඉස්ලාම් පවිත්‍රත්වය කෙරෙහිද වැඩි සැළකිල්ලක් දක්වයි. ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනය පවසයි: —සැබවින්ම අල්ලාහ් පශ්චාත්තාපකරන්නන් හා පවිත්‍රවන්තයින් ප්‍රියකරයි˜

(ශු කුර්ආනය 9: 108).

තවද ඉස්ලාම් පවිත්‍රත්වය දේව විශ්වාසයෙහි අඩක් වශයෙන් පවසයි. වරක් ශාස්තෘවරයානන් පවසන විට —පවිත්‍රත්වය විශ්වාසයෙහි අඩකි˜ මෙම ප්‍රකාශයන් සියල්ල ඉස්ලාම් වචනයට පමණක් සීමා නොකර, මෙයට දැමු ප්‍රායෝගික වැඩපිළිවෙල ඉතා ප්‍රශංසනීයයි. කෙනෙකු දිනකට පස්වරක් අල්ලාහ් වෙනුවෙන් සලාතය ස්ථාපිත කළ යුතුයි, හැම සලාතයක් පාසාම ඔහු දෝවනය කරගත යුතුයි.

නබි (සල්) තුමන් වරක් මෙසේ ප්‍රකාශ කළහ, —ස්භවායෙන්ම පිහිටුනු කරුණු පහක් ඇත. චර්ම ඡේදනය, මර්ම ස්ථානයෙහි හා කිසිල්ලෙහි රෝමයන් ඉවත් කිරීම, නියපොතු කැපීම, උඩු රැවුල කොට කිරීම˜ (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

මුත්‍රා පහ කිරීමෙන් පසු එය පවිත්‍ර නොකර සිටීම මරණින් මතු ජීවිතයෙහි ද~ුවම් ලද වරදක් සේ ඉස්ලාම් අවධාරණය කරයි.

—(ශාස්තෘවරයානනි) ඔවුන්ට අනුමත දේ පිළිබඳ ඔඛෙන් ප්‍රශ්නකරයි, පරිශුද්ධ දේ ඔවුන්ට අනුමත බව පවසන්න˜

(ශු කුර්ආනය 5: 4).

කෙනෙකුගේ මුළු ජීවිතයම පවිත්‍රවිය යුතු බව ඉස්ලාම් උගන්වයි.

ඉස්ලාම් දහමට පිවිසීම තුළින් කෙනෙකුට ලැඛෙන වරප්‍රසාද:

කෙනෙකු සියළු මිථ්‍යා විශ්වාසවලින් මිදී, ඔහු විසින් අඹා ගත් ප්‍රතිමාවන්ට වැඳ පුදා ගැනීමෙන් බැහැර වී විශ්වයේ එකම බලය ශක්තිය අල්ලාහ් දෙසට පමණක් හැරි ඔහුගේ එකීය බාවය හා ඔහු විසින් තෝරාපත් ගනු ලැබූ අවසන් ශාස්තෘවරයා මුහම්මද් නබි (සල්) තුමන්ගේ ශාස්තෘ පදවිය පිළිගෙන ඒ අනූව ජීවත්වන බව ප්‍රතිඥාවක් ගත් විට ඔහු හෙතෙම මුස්ලිමෙකු වේ. —මුස්ලිම්˜ යන නාමය කෙනෙකුට උපතින්, ජාතියෙන්, වර්ණයෙන්, දේශයෙන්, භාෂාවෙන් හිමි නොවේ. මුස්ලිම් යනු අල්ලාහ්ට අවනත වී ජීවත්වන්නාය. ඔහුගේ අණ පණත් වලට අවනත වී ඔහු වැළකු දෙයින් මුළුමනින් ඈත්වී තම ජීවිතය හැඩ ගසා ගන්නාය.

කෙනෙකු මුස්ලිම් වීමෙන් ඔහුගේ පෙර පාපයන් සියල්ල කමා කරනු ලබයි. ඔහු එදින උපත ලද දරුවෙකු සේ පාපයන්ගෙන් පරිශුද්ධ වෙයි. මරණින් මතු ජීවිතයෙහි ඔහුට සදාතනික ජය හිමිවෙයි. ඔහු නිරයෙහි ද~ුවම් වලින ඔහුට රැකවරණය ලැඛෙයි.


අල්ලාහ්ට ආදේශයන් ගැනීමේ ඇති විපාක

අල්ලාහ්ට ආදේශයන් ගැනීමේ ඇති විපාක

පාපයන් අතුරින් ඉතා භයානක පාපය වශයෙන් ඉස්ලාම් සළකන්නේ අල්ලාහ්ට සමානයන් ගැනීමේ පාපයයි. මෙම පාපයට කෙනෙකු ජීවතුන් අරත සිටින විටම සමාව ලබා නොගත්තේ නම් ඔහුට මරණින් මතු ජීවිතයෙහි සදාතනිකව ද~ුවම් විඳීමට සිදුවෙයි. ඉස්ලාම් දහමෙහි මූලිකි හරයවන්නේ අල්ලාහ්ගේ ඒකීයත්වය පිළිගෙන ඔහුට පමණක් යාඥා කිරීමෙන් නොනැවතී, වෙනත් කිසිදු දෙයකට යාඥා නොකර සිටීමයි. අල්ලාහ්ට හැර වෙනත් දේට යාඥා කරන විට, ඔහුට පමණක් හිමි උසස් ගුණාංගයන් වෙනත් ඔහුගේ නිර්මාණයන්ටත් පවතින බව විශ්වාස කරන විට, ඔහුගේ දේවත්වයෙහි අබ ඇටයක ප්‍රමාණයකට හෝ වෙනත් ඔහුගේ මැවීම් අතුරින් කව්රුන් හෝ හිමිකම් කියන බව විශ්වාස කරන විට ඔහු අල්ලාහ්ට හවුල් කරුවන් ඇති කළ මහත් පාපය කළ කෙනෙකු වශයෙන් සළකනු ලබයි.

අල්ලාහ්ට ආදේශයන් ගැනීමේ භයානක පාපය පිළිබඳ ශුද්ධවූ අල්කුර්ආනයෙහි සඳහන් පාඨයන් මදකට කියවන්න:

අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි : —නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් තමන්ට සමානයන් ගැනීමේ පාපය සමා නොකරන්නේය. ඒ හැර වෙනත් (පාපයන්) ඔහු රිසි අයට කමා කරයි. කව්රුන් අල්ලාහ්ට හවුල් කරුවන් ගනීද ඔහු මහත් පාපය මනඃකල්පිත කළේය.˜ (ශු අල්කුර්ආන් 4- 48).

—නියතයෙන් අල්ලාහ් ඔහුට ආදේශයන් ගැනීම සමා නොකරන්නේය. ඒ හැර වෙනත් (පාපයන්) ඔහු කැමති අයට සමා කරයි. කව්රුන් අල්ලාහ්ට සමානයන් තබයිද ඔහු ප්‍රකට දුර්මාර්ගයේය.˜ (ශු.අල්කුර්ආන් 4 – 116).

—අල්ලාහ්ට කිසිදු හවුල් කරුවෙකු නොගෙන ඔහුට සම්පූර්ණයෙන් අවනතවන්න. යමෙක් අල්ලාහ්ට සමානයන් තබන්නේද ඔහු අහසින් වැටුනාක් මෙන්ය. එවිට පක‍ෂීන් ඔහු පැහැර ගන්නේ හෝ සුළඟ දුර තැනකට ඔහු උසුලාගෙන යන්නේ හෝ වන්නේය. (අල්ලාහ්ගේ අණ) එය. යමෙක් අල්ලාහ්ගේ මාර්ග සලකුණු ගරු කරන්නේද ඇත්තෙන්ම එය සිත්හි බිය බැතිමත් කමින්ය.˜ (ශු අල්කුර්ආන් 22- 31 32).

—මම ඔබ මෙන් මිනිසෙකු පමණි. (එහෙත්) ඔබගේ හිමියා එකම හිමියා යැයි මට දේව අනාවරණය පහළ වෙයි. එබැවින් යමෙක් ඔහුගේ හිමි හමුවීම ප්‍රිය කරයිද ඔහු යහකම් කරත්වා. තවද ඔහුගේ හිමි නැමදීමෙහිදි එකද සමානයකු නොගනිත්වා යැයි (ශාස්තෘවරයානනි ඔබ) කියන්න.˜ (ශු අල්කුර්ආන් 18- 110).

—ඔබටද ඔබට පෙරවූවන්ටද මාගේ දේව අනාවරණය වූයේ, ඔබ සමානයන් තැබුවේ නම් ඔබගේ යහකම් නිෂ්ඵල වන්නේමය. ඔබ පරාජිතයන්ගෙන්ද වන්නේය.˜ (ශු. අල්කුර්ආන් 39- 65).

—කව්රුන් අල්ලාහ්ට සමානයන් තබයිද ඔහුට ස්වර්ගය තහනම් වන අතර, ඔහුගේ නවාතැන නිරයයි, අපරාධ කරුවන්ට කිසිදු පිහිටක් නැත.˜ (ශු. අල්කුර්ආන් 5- 72).

නබි (සල්) තුමන්ගේ ප්‍රකාශයන් තුළ: —කව්රුන් අල්ලාහ් හැර වෙනත් දේට යාඥා කරමින්, සමානයන් ගත් තත්ත්වයක මිය යයිද ඔහු නිරයට පිවිසෙනු ඇත.˜ යනුවෙන් නබි (සල්) ප්‍රකාශ කළහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

—කව්රුන් අල්ලාහ්ට හවුල් කරුවන් ගත් තත්ත්වයක ඔහු හමුවෙයිද ඔහු නිරයට පිවිසෙනු ඇත.˜ (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

අල්ලාහ් පැවසු බව නබි (සල්) තුමන් පවසයි: —ඔබ සමානයන් තබන දෙවිවරුන්ගෙන් මම අවශ්‍ය නැත්තෙකි. කව්රුන් මා හැර වෙනත් අය එක් කළ නැමදුම් කරයිද ඔහු හා ඔහු සමානයන් ගනිමින් කළ කි්‍රයාව මා අත් හැරියෙමි.˜ (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).


සත්‍ය යනු කුමක්ද?

අලි ඉබ්නු අබී තාලිබ් (රලි) විස්තර කරයි: —ඔබ සැකයට තුඩු දෙන දෙයින් ඈත් වී, සැකයෙන් තොරවූ දේ පමණක් පිහිටා සිටින්න. සත්‍ය යනු අධ්‍යාත්මිකව සැනසීමත්, අසත්‍ය යනු අධ්‍යාත්මිකව ව්‍යාකුලතාවයත් ඇති කරයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: තිර්මිදි).

නබි (සල්) තුමන් සත්‍ය යන ගුණාංගය පැහැදිළි කිරීම සඳහා විවිධ ප්‍රකාශයන් කළහ. ඒ අතුරින් එක් ප්‍රකාශයක් සත්‍ය යනු කුමක්ද? යැයි දැන ගැනීම සඳහා අපි මෙහි විස්තර කරමු.

මිනිසෙකු කුමන කි්‍රයාවක් කරන විටත් ඔහුගේ සිතෙහි යම් කිසි දෙගිඩියාවක් දැනෙන්නේ නම් එම කි්‍රයාව පිළිබඳ ඔහු අවදනාම් විය යුතුයි. කුමන කි්‍රයාවන් කරන විට ඔහුට අධ්‍යාත්මිකව සැනසීමක් ලැඛෙයිද එයයි සත්‍ය යනු ඉහත සඳහන් නබි (සල්) තුමන්ගේ ප්‍රකාශය තහවුරු කරයි.

වෙනත් වාර්තාවක —ජනයාගේ විනිශ්චය කෙසේ වූවත්˜ (මූලාශ්‍රයන්: අහ්මද්, දාරමි).

කෙනෙකු යම් ක්‍රියාවක් කරන විට අධ්‍යාත්මික අසහනයක් දකී, ඔහු එම අසහනකාරි තත්ත්වයෙන් මිදීම සඳහාත් ජනයාගේ යහපත් ප්‍රතිචාරය උදෙසාත් එය ජනයා ඉදිරියේ තබයි. එසේ ඔවුන්ගෙන් යහපත් ප්‍රතිචාරයක් ලැබුනු විට ඔහු එය කිරීමට උත්සහ කරයි. නමුත් මෙම නබි වදන එසේ කටයුතු නොකරන ලෙස පවසයි. ඒ වෙනුවට එම කි්‍රයාවෙහි විනිශ්චය තම සිතින්ම විමසන ලෙස මෙම නබි වදන පැහැදිළි කරයි. තම කි්‍රයාවන් පිළිබඳ නිවැරදිව විනිශ්චය කිරීම සඳහා ඔහුට සිතක් ඇත. ප්‍රථමයෙන් එම සිතයි ඔහුගේ කි්‍රයාවන් යහපත්ද? අයහපත්ද? යනු විනිශ්චය කරන්නේ.

ධර්මය කළ ඉතා මහගු කර්තව්‍ය නම් ඔහු තුළ සිතක් ඇති කිරීමයි. ඔහු තම සිතට එකඟව ජීවත්විය යුතුයි. කෙනෙකු තම සිත ආගමික ඉගැන්වීම් වලට අනූකුලව පවත්වාගන්නේ නම්, ඔහුගේ ජීවිතයෙහි කුමන දේ හරි, කුමන දේ වැරදි, මෙය කෙරතම් දුරට අනුමත වේ, මෙය කෙතරම් දුරට තහනම් වේ ආදී සීමාවන් ඔහුගේ හිත ඔහුට පහදා දීමට පටන්ගනි. මෙවැනි තත්ත්වයක් තුළ ඔහුගේ හිත ඔහුගේ කි්‍රයාවන් පිළිබඳ නිවැරදි විනිශ්චයක් ලබාදෙයි.

එනමුත් මිනිසා තම හිතට විරුද්ධව කටයුතු කිරීමට වෙරදරයි. එයට ලෞකීක අලංකාරයන්, නැතහොත් පහත් ආශාවන්ගේ බලය හේතු විය හැක. දහම වැරදි කි්‍රයාවක් සේ දකින දේ ඔහු තම දෛනික ජීවිතය තුළ නිවැරදි ලෙස දකින්නට උත්සහ කරයි. එවිට දහම හා ඔහුගේ දෛනික ජීවිතය අතර සටනක් ඇරඹෙයි. මෙය ඔහු හා ඔහුගේ සිත අතර පවතින සටනකි. මෙම සටනෙහි ඔහු සැනසෙයි නම් ඔහු තම දහමට විශ්වාසනීය පුද්ගලයකු වේ. ඒ වෙනුවට අසහනය පීඩනය හිත තුළ රජ කළ ඊටත් ඉහළින් එම කි්‍රයාව ඔහු කරයි නම් ඔහු තම ධර්මයට එක් මුහුණක් හා තම ජීවිතයට එක් මුහුණක් පෙන්වා ව්‍යාජ ලෙස කටයුතු කරයි. එවිටයි ඔහු තුළ බොරුව රජ කර, සත්‍ය ඔහුගෙන් පිටවෙන්නේ. ධර්මය අපට කුමන දේ සත්‍ය යනුවෙන් පහදා දෙයිද ඒ අනූව අපි කටයුතු කළ යුතුයි. ඇත්ත කථා කිරීම පමණක් සත්‍ය නොවේ. ඒ වෙනුවට සත්‍යට ඉතා පුළුල් අර්ථයක් ඇත. එයයි මෙම නබි වදන පැහැදිළි කරන්නේ.

මිනිසෙකුගේ ජීවිතය තුළ විශේෂයෙන් අල්ලාහ්ට පමණක් අවනතවී ජීවත් වන බව පොරොන්දු වූ මුස්ලිමෙකුගේ ජීවිතය තුල සත්‍ය නම් ගුණාංගය අනිවාර්ේ‍යන් රජ කළ යුතුය.

වරක් නබි (සල්) තුමන්ගෙන් විමසන ලදි: —මුස්ලිමෙකු මසුරු විය හැකිද? අධෛර්්‍යය විය හැකිද? එයට එතුමන් එසේ විය හැක යැයි පිළිගත්හ. යළි එතුමන්ගෙන් එක් විශ්වාසවන්තයෙකු බොරු කිව හැකිද? යනු විමසන ලදි එයට එතුමන් විශ්වාසවන්තයෙකු බොරු කිව නොහැකිය යනුවෙන් පිළිතුරු දුන්හ˜ (මූලාශ්‍රය: මුවත්තා මාලික්).

සමහර පාපයන් බල කිරීම නිසා මුස්ලිමෙකු මගින් සිදුවිය හැක. නමුත් ඔහු මොනම අවස්ථාවක හෝ බොරු කිව නොහැක. මන්ද ඔහු තම සිතට විරුද්ධව ජීවත් විය නොහැක. එසේ ජීවිත්වීම කුහකත්වය ඔහු තුළ රජ කිරීමක් වේ.

කව්රුන් සතුව පහත සඳහන් සිව්වැදෑරුම් ගුණාංග පවතීද ඔහු සැබෑ කුහකයකි, මින් එකක් හෝ ඔහු සතුවූවත් කුහකත්වයෙහි ගුණාංගයක් ඔහු සමග පවති. විශ්වාස භංගත්වය (විශ්වාස කළ විට එයට පිටුපෑම). කථා කළ විට බොරු කථා කරයි. (අසත්‍ය දේ ඔහුගේ මුවින් නිරතුරුවම පිටවෙයි). පොරොන්දු දුන් විට එය කඩ කරයි. තර්ක කළ විට විතර්කයෙහි යෙදෙයි˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ. (මූලාශ්‍රය: බුහාරි).

මෙම නබි වදනෙහි සඳහන් කරුණක් නම්: —කථා කළ විට බොරු කථා කරයි˜. (නිරතුරුව ඔහුගේ මුවින් මුසාව පිටවෙයි). ඔහු තම සිත තුළ පවතින දේට විරුද්ධව භාහිර ජීවිතයෙහි කටයුතු කරයි. එම ගුණාංගය හා විශ්වාසය අතර කිසිදු සම්බන්ධයක් නැත.

විශ්වාසයෙන් යුත් පුද්ගලයෙකු තම විශ්වාසයෙහි පවතින දුර්වලකම නිසා වරදක් කළ හැක. නමුත් ඔහුව එම වැරදි ක්‍රියාවෙන් මුදවා අල්ලාහ් ඉදිරියට ඔහු රැගෙන ගොස්, නීතියෙන් පනවා ඇති ද~ුවම් ලැබීමට සලස්සන්නේ කුමක්ද? සැබවින්ම සත්‍ය නම් උසස් ගුණාංගය හැර වෙන කිසිවක් නැත. එම සත්‍ය නැත්නම් ඔහු නිවැරදි මගට යළි හැරෙන්නේ නැත. එබැවින් සත්‍ය නම් ගුණාංගය මිනිසා නිවැරදි මාර්ගයෙහි සිටීමට ඉතා අවශ්‍ය කරුණකි. එය විශ්වාසයෙහි මූලික ගුණාංගයක් වශයෙන්ද අල්කුර්ආනය විස්තර කරයි. ශ.ද්ධවූ අල්කුර්ආනය මගින් අල්ලාහ් විශ්වාසවන්තයින්ට මෙසේ අණකර සිටි.

විශ්වාසවන්තයිනි, අල්ලාහ්ට බියවනු තවද සත්‍යවන්තයින් සමග එක්ව සිටිනු˜ (ශ. අල්කුර්ආනය 9: 119).

බොරු කාරයින් සමග ඔබ ආශ්‍රය නොකර යුතුයි. ඔවුන් සමග ආශ්‍රය කිරීමෙන් හෝ එම නීච ගුණාංගය ඔබට නොවැළඳිය යුතුයි. සත්‍ය වන්තයින් සමග ආශ්‍රය කරන්න, මන්ද කෙනෙකු තුළ සත්‍ය නම් ගුණාංගය පිහිටි තිඛෙන විට වෙනත් සියළු උසස් ගුණාංගයන් ඔහු තුළ පවතිනවාට කිසිදු සැකයක් නැත. එය එම මිනිසා කෙරෙහි ආකර්ශනීය භාවයක් ඇති කරයි. එම මිනිසාගේ සෑම කි්‍රයාවක්ම අවදානය කිරීමට අප දිරිගන්වයි. ඔහු ආශ්‍රය කිරීමටත් එය මග විවර කරය.ි නමුත් මුසාවත් සමග ජීවත්වන්නන් සමග ආශ්‍රය පවත්වන විට එම පහත් ගුණාංගයන් අපවත් ආක්‍රමණය කරනු ඇත.

එබැවිනුයි —විශ්වාසවන්තයිනි අල්ලාහ්ට බියවනු තවද සත්‍යවන්තයින් සමග එක්ව සිටිනු˜ (ශ. අල්කුර්ආනය 9: 119). යනුවෙන් අල්ලාහ් උපදෙස් කරන්නේ.

සත්‍ය යන ගුණාංගය මුළුමනින් අපි අවබෝධ කරගන්නේ නම්, එය අප සිතත් සමග සාමකාමීව, කිසිදු දෙගිඩියාවකින් තොර, අසහනකාරි මානසිකත්වයකින් තොර ජීවත් වීම යනු කිව හැක. සත්‍ය නම් ගුණාංගයත් සමග කෙනෙකු ජීවත් වීමට මෙයයි අර්ථය. අප සිතට විරුද්ධව අපි කටයුතු නොකළ යුතුයි. සිතත් සමග සටන් කාමි තත්ත්වයක් ඇති කර එයට එරෙහිව කටයුතු නොකර යුතුයි. අපි සෑම අවස්ථාවකම අප සිතත් සමග සිටිය යුතුයි. තම සිතත් සමග සාමකාමීව සිටිය යුතුයි. මිනිසෙකු සෑම අවස්ථාවේදීම තමන්ට සමීපව තබා ගන්නේ තමන්ගේ සිතයි. එම සිතත් සමග ජීවත් වීමට සමහරුන්ට අසීරු වෙයි. ඔවුන් කව්රුන්දැයි ඔබට දන්නවාද?

ඔවුන්ගේ සිත් තුළ විවිධ අර්බුදයන් ඇත. එම අර්බුදයන් ඔවුන් විසින්ම මතු කරගන්නා ලදි. ගනු දෙනු තුළින් විවිධ ප්‍රායෝගික ප්‍රශ්න මතු කරගනිති. විශ්වාසය පලූදුවන ආකාරයට ඔවුන් කටයුතු කරති. පොරොන්දු දී එය කඩකර විවිධ ප්‍රශ්න මතු කරගනිති. යමක් ලබාගන්නා විට එය යළි ලබාදීමේ අරමුණකින් තොර ලබාගනිමින් ප්‍රශ්න මතු කර ගනිති. යමක් ලබාගන්නා විට එය යළි ලබා දීමේ කිසිදු අදහසක් ඔවුන් තුළ නැත.

මෙසේ දෛනික ජීවිතයෙහි විවිධ අවස්ථාවන්හි සිතට විරුද්ධව කටයුතු කරමින් අර්බුද මතු කරගනිති. මෙවැනි විවිධ අසහනකාරි තත්ත්වයන් මැද්දේ මිනිසා තම සිතත් සමග තනිව සිටින විට ඔහුට මහත් පීඩනයක් ඇති වෙයි. එවැනි තත්ත්වයක් තුළ ඔහු තමන්ව අමතක කිරීමට උත්සහ කරයි. තමන් සමග සිටින තම සිත ඔහුට පාලනය කිරීමට නොහැකි වෙයි. මෙම තත්ත්වය අමතක කිරීම සඳහා රූපවාහිනි යන්ත්‍රය, ගුවන් විදුලිය, නැතහොත් මිත්‍රයෙකුගෙ පිහිට ඔහු සොයන්න පටන් ගනි. නැතහොත් සුරා සැල්, රාති්‍ර සමාජ ශාලා, මත් ද්‍රව්‍ය, මත් පැන්හි පිහිට සොයා තමන් අමතක කිරීමට වෙර දරයි. මන්ද ඔහුට තම සිත සමග තනිව ජීවත් වීමට නොහැක. මෙසේ ඔහු තුළ ඔහු මහත් අර්බුදයක් මතු කරගෙන ඇත.

මෙවැනි ඛේදනීය තත්ත්වයකට මිනිසාට මුහුණ දීමට සිදුවූයේ ඔහු තම සිතට විරුද්ධ ජීවිතයක් ගත කිරීමට පටන් ගැනීමයි. ඔහුගේ සිත මුළුමනින් වනසා එයට විරුද්ධව ජීවත් වීම පහසු කාර්්‍යයක් නොවේ. මන්ද සෑම මොහොතකම, සෑම නිමේෂයකම ඔහුත් සමග ජීවත් වන ඔහුගේ සිතට විරුද්ධව කටයුතු කරන විට යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීම යනු මුලාවක් පමණි.

ඉස්ලාම් දහම මිනිසෙකුට ලබාදෙන මහගු දායාදයක් නම් අධ්‍යාත්මික සැනසීමයි. මෙම සැනසීමට සාපේක‍ෂව වෙනත් කිසිදු සම්පතක් මෙම විශ්වයෙහි නොමැත. ජීවිතයෙහි සැනසීමක් නැත්නම් ඇයි මෙම ජීවිතය? යනු දුක් සුසුම් හෙළන බොහෝ අය අපි දකිමු. අධ්‍යාත්මික සැනසීම සඳහා ඉස්ලාම් පෙන්වන මග කෙතරම් අපූරුද..

මරණින් මතු ජීවිතයක් ඇත්දැයි යන ගැටළුව

මරණින් මතු ජීවිතයක් ඇත්දැයි යන ගැටළුව විද්‍යාත්මක නිගමනයකට අදාළවූවක් නොවේ. හේතුව විද්‍යාව මගින් කෙරෙන්නේ ඉන්ද්‍රියයන්ට විෂය වූ දත්තයන් විෂ්ලේෂණය කිරීම පමණි. එපමණක් ද නොවේ.

නූතන වහරින් පවසතොත්, මිනිසා විද්‍යාත්මක නිරීක‍ෂණ හා පර්යේෂණයන් හි නිරත වන්නට වූයේ, ඉකුත් ශත වර්ෂ කීපය තුළ පමණි. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ පිළිවෙත, ඔහුට දුරාතීතයේ සිට හුරුපුරුදුවූවකී. සෑම ශාස්තෘවරයෙක්ම තම ප්‍රජාව අමතා අල්ලාහ් අදහන ලෙසත්, මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ විශ්වාසය පිහිටුවන ලෙසත් දෙසූහ. ඔවුන් මොනතරම් අවධාරණයකින් එය ඉගැන්වූවාද යත්, මරණින් මතු ජීවිතයක් නැති කල එමගින් නැෙඟන්නේ අල්ලාහ්ට පිටුපෑමක්, සෙසු ඕනෑම විශ්වාසයක් නිශ්ඵල වන බවත් තරයේ ප්‍රකාශ කළහ.

අල්ලාහ්ගේ සෑම ශාස්තෘවරයෙක්ම මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳව ඒකා කාරව, ඒ ගැන අතිශය ඇදහිලි සහිතව කරුණු සඳහන් කළහ. ඒ ශාස්තෘවරුන් විසු වකවානු අතර දහස් සංඛ්‍යාත වසරක පරතරයක් පැවතියත් මරණින් මතු ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් දත් දැනුම් ප්‍රමාණය සමාන විය. නිදසුනක් වශයෙන් —වහී˜ දිව්‍ය හෙලිදරව් – දැක්විය හැකිය. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ විශ්වාසයක් නොවූ බැවින්, ඒ සෑම ශාස්තෘවරයකුම සමාකාලීන ජනතාවගේ ගැරහුමට ලක්වූ බව අපි දනිමු. ඒ ගැරහුම්, විරෝධතා මධ්‍යයේ වූවද, ඒ ශාස්තෘවරුන්ට අවංක අනුගාමිකයෝ ඛෙහෙවින් ඒක රාශි වූහ.

මෙහිදී පැනනගින ප්‍රශ්නයක් නම්, තත් සමාජයෙන් කොන්කරනු ලැබීම පවා නොතකා, තදින් කාවැදි තිබුණු විශ්වාස, මතිමතාන්තර හා මුතුන්මිත්තන්ගේ සිරිත් විරිත්, ගතානුගතික මතිමතාන්තර යනාදිය දුරුලන්නට තරම් මොවුන් පෙළැඹවූයේ කවරක්ද යන්නයි. මීට සරළම පිළිතුර නම්, ඔවුන් සත්‍යය වටහාගැන්මෙහිලා දැඩි අවශ්‍යතාවයකින් තම සිත්සතන් යොමු කිරීමයි. ඔවුන් එය වටහාගත්තේ අනුදැනුමක් සහිතවද? එසේ විය නොහැකිය. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ අනුදැනුමක්, අත්දැකීමක් පිහිටිය නොහැකිය. අත්දැකීමට අමතරව, අල්ලාහ් විසින් මිනිසාට, යථාර්ථවාදි සෞන්දර්්‍යාත්මක හා සදාචාරාත්මක හැඟීම් හිමිකර දී ඇත. සත්‍යය මත මිනිසාට මඟපෙන්වීමක් ලබාදෙන්නේ මෙකී හැඟීමයි. ඉන‍ද්‍රීයයන්ට ගෝචර වූ දත්තයන් මගින් එය විග්‍රහ කළ නොහැකිය. අල්ලාහ්ගේ ශාස්තෘවරුන්, අල්ලාහ් සහ මරණින් මතු ජීවිතය ගැන විශ්වාසය පිහිටුවන මෙන් තම ජනතාව කැඳවන අතරම සෞන්දර්්‍යාත්මක, සදාචාරත්මක හා යථාර්ථවාදි හැඟීම් ද ඒ හා ආදේශ කළහ. නිදසුනක් වශයෙන් මක්කාවේ ප්‍රතිමා වන්දකයන් විසින් මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ පිළිවෙත නොපිළිගත් අවස්ථාවේ, ඔවුන් ගේ දුබලකම හූවා දක්වනු පිණිස අල්කුර්ආනයෙන් තර්කානුකුල හා යථාර්ථවාදි විග්‍රහයක් මගින් එය සනාථ කෙරුණි.

තවද ඔහු අපට ආදේශකයින් පිහිටුවයි. ඔහුගේ මැවීම් ගැන අමතක කොට —මේ ඇටකටු දිරාපත්වූ පසු එයින් යළි මතුකරන්නේ කෙසේදැ˜ යි (විමසයි) පවසන්න, ප්‍රාරම්භයේ දී එය නිපදවූ ඔහුට යළි මතුකරන්නේය. හේතුව ඔහු සියලූ නිර්මාණයක් ගැනම දනී. හරිත වෘක්ෂයක් තුළින් ඔබට ගින්දර සැපයුවේ කව්ද? ඔබ එයින් දල්වන්නෙහි. ආකාශ හා මහ පොළොව මැව්වේ කව්ද? ඒ අන්දමින් මැවිය හැක්කේ කාටද? සැබෑය. ශ්‍රේෂ්ඨතම මැවුම්කාරයා ඔහුය. ඔහු සර්වඥානීවේ.˜ (අල්කුර්ආන් 36 ¦ 78-81)

කාෆිර් වරුන් මරණින් මතු ජීවිතය නොඅදහා සිටීමෙහි ලා කිසිදු පදනමක් නැති බව, සෙසු අවස්ථාවකදී විස්තර කෙරේ.

මෙලෝ ජීවිතය හැර වෙනත් ජීවිතයක් නැතැයි ඔවුහු පවසති. අපි මරුමුවට පත්වෙමු. අපි ජීවත්වෙමු. කාලය විනා අප වනසන සෙසු කිසිවක් නැත. ඒ ගැන ඔවුන්ට කිසිදු දැනුමක් නැත. ඔවුන් දරන්නේ හුදෙක් උපකල්පන පමණි. අපේ වහී (දේව හෙළිදරව් කිරීම්) ඔවුන්ට දේශනාකරන විට, ඔවුන්ගේ එකම තර්කය වන්නේ මෙයයි. ඔබ ඇත්ත ෙÞඩවනවා නම් අපේ පියවරුන් (යළි) මතු කරන්න. ගෙනත් පෙන්වන්න යන්නයි˜ (අල්කුර්ආන් 45 ¦ 24-25)

නියත වශයෙන්ම මළගිය සියල්ල, අල්ලාහ් යළි මතු කරන්නේය. එහෙත් අල්ලාහ්ට ස්වකීය සැලැස්මක් තිබේ. මේ මුළු මහත් විශ්වත් මණ්ඩලයම විනාශයට පත්ව, මළගිය සියල්ල අල්ලාහ් හමුවේ නැගීසිටින දිනයක් උදාවනු ඇත. එය ජීවිතයේ ආරම්භක දවසයි. එමතු අවසානයක් නැත. තවද, එදින සෑම පුද්ගලයකුටම ඔවුනොවුන් කළ කුසල් හා අකුසලයට අදාල ඵල විපාක ප්‍රදානය කෙරේ.

මරණින් මතු ජීවිතයක අවශ්‍යතාවය සම්බන්ධයෙන් මිනිසා ඉල්ලා සිටින විග්‍රහය, අල්කුර්ආනයෙන් සැපයේ. ඇත්තෙන්ම මරණින් මතු ජීවිතයක් නැත්නම්, අල්ලාහ් කෙරේ පිහිටුවන ඇදහිල්ල නිෂ්ඵල වනු ඇත. නැත්නම් අල්ලාහ් පිළිබඳ ඇදහිල්ල පිහිටුවා ගත්තත්, මිනිසුන් මවා ඔහුගේ ඉරණම නොවිසඳන ඒ අල්ලාහ් අසාධාරණ හා පක‍ෂග්‍රාහි අල්ලාහ් කෙනෙකුයි හැෙඟනු ඇත. නිසැක වශයෙන්ම අල්ලාහ් සාධාරණය, ශත සංඛ්‍යාත අහිංසක ජනතාව ඝාතනය කරමින් සමාජයේ දැවැන්ත දූෂණ දුරාචාරයන් හි නිරත වෙමින්, තමන්ගේ වැඩකටයුතු කරවා ගනු පිණිස අසංඛ්‍යාත දනන් වහල් භාවයේ යොදවා ගනිමින් යනාදි වශයෙන් සීමාතික්‍රාන්ත සාපරාධී කටයුතු වල යොමුවූවන්ට අල්ලාහ් ද~ුවම් කරන්නේමය.

මේ මිහිතලය මත ඉතා ලඝු ජීවිත කාලයක් ගතකරන මිනිසාට අඩු තරමින් මේ භෞතික ලෝකය පවා සදාකාලික නොවන කල, ඔහු කළ කුශලාකුශලයන්ට අදාළ ඵල විපාක පමුණුවාලිමට තරම්, කාලය ප්‍රමාණවත් නොවේ. යුක්තිය විනිශ්චය කරන දිනයක් උදාවිය යුතු බවත්, එහිදි සෑම ආත්මයකම ඉරණම, ඔවුනොවුන් ඉදිරිපත් කරන සටහන් වාර්තා අනූව, අල්ලාහ් විසින් යුක්තිය විනිශ්චය කෙරෙන බවත් නොඅනුමානය.

—කාෆිර්හු (ප්‍රතිෙක‍ෂ්පකයින්) මෙසේ කියති: ඒ මොහොත අපට කිසිදා උදා නොවේ. පවසන්න. නැත. මගේ ස්වාමියාගේ නාමයෙන්, එය නිසැක වශයෙන්ම ඔබටත් උදාවන්නේය. (ඔහු) අවිද්‍යමාන දේද දකි. පරමාණුවක තරම් නැත්නම් ඊට වැඩි හෝ අඩුබරක් වූවද ආකාශයන්හි හෝ පෘථීවිය මත (ඔහුගේ දෘෂ්ටියෙන්) මුවා විය නොහැකිය. එය පැහැදිලි සටහනේ සඳහන් වේ. ඔහු අදහා යහපත සිදුකරන්නන්ට ඔහු තිළිණ ප්‍රදානය කරයි, ඔවුන්ට සමාව හා විශාල තිළිණ ද ඇත. එහෙත් අපේ වහී (දේව හෙළිදරව් කිරීම්) වලට එරෙහිව අභියෝග කරමින් කලබල කරනවුන්ට පීඩාකාරි ද~ුවම් හා (දේව) උදහස හිමි වේ.˜ (අල්කුර්ආන් 34 ¦ 3-5)

යළි මතුවන – කියාමත් – දිනය වුකලී, අල්ලාහ්ගේ පරම සාධාරණත්වය හා පරම කරුණා දයාව යන දිව්‍ය ගුණාංග සපුරා පිරී උතුරා යන දවයසි. තමන්ට සදාකාලික සංතුෂ්ඨිය ලැඛෙතැයි අදහා, ලෞකික ජීවිත සමයේ අල්ලාහ් වෙනුවෙන් දුක් පීඩා දරාගත් දනන් කෙරේ ඔහු විශිෂ්ඨතම මෛත්‍රි මහිමය හලනු ඇත. එහෙත් මතු දිවියක් සම්බන්ධයෙන් නොසැලකිල්ලෙන්, අල්ලාහ්ගේ අණසක කඩකළවුන් ඛේදනීය ශෝකාන්තයකට පත්වෙති. මෙකී උභය පාර්ශ්වයම සංසන්දන කරමින් අල්කුර්ආනයේ මෙසේ සඳහන් වේ.

—මොවුන් එක හා සමානද? අපේ මහගු පොරොන්දු ලදවුන් එය අත්කරගනු පිණිස ළඟාවන්නේ කව්ද? අප විසින් මෙලෝ මත සුව පහසු ජීවිතයක් ලදවුන් (ද~ුවම් පිණිස) ගෙනෙනු ලැබුවන් හා සිටිත්ද?˜ (අල්කුර්ආන් 26¦ 61)

ලෞකීක ජීවිතය වූකලී, මරණින් මතු සදාකාළික ජීවිතය සඳහා සූදානම් වීම පිණිස වූවකී. මරණින් මතු ජීවිතය ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කරන්නා, ස්වකීය තණ්හා ආශාවන්ට වහල් වෙමින් සිල්වත් හා අල්ලාහ් කෙරේ බියැත්තන්ට උපහාස කරති.

මෙවැන්නෝ තම වරද වටහා ගන්නේ මරණාසන්න මොහොතේය. එහිදී මෙලෝ ජීවිතය සඳහා තවත් වැඩි අවස්ථාවක් ලැබේවායි. පතමින් වැලපෙති. ඔවුන්ට එබඳු අවස්ථාවක් උදා නොවේ. මරණාසන්න මොහොතේ ඔවුන් පසුවන ශෝකාතුරු තත්ත්වය හා කියාමත් පරමාන්ත දවසේ, ඔවුන් පසුවන ඛේදනීය විලාශය හා අවංක විශ්වාසවන්තයින් සඳහා සහතික වූ සදාකාලික ආශිර්වාදය ගැන අල්කුර්ආනයේ මැනවින් විස්තර කෙරේ.

—ඔවුනතුරින් කෙනෙකු මරණසාන්න වූ විට මගේ ස්වාමිනි මා ආපසු යවන්න. මවිසින් නොකරන ලද කුශල් පුරන්නෙමි˜ යි පවසයි. නමුත් නැත. එය ඔහු ෙදාඩන වදනක් පමණී. එවැන්නවුන්ගේ පසුපස, යළි මතුකරනු ලබන දිනය තාක් සම්බන්ධයක් පවති. සූර් – නලාව පිඹිණ කල ඔවුනතර එදින නෑ සබඳතා නොදිස් වේ. එකිනෙකාගෙන් ඉල්ලාගත හැකි කිසිවක් නැත මිණුම් තරාදිය බරවන්නේ කාගේද, ඔහු ජයග්‍රාහි වෙති. තරාදිය සැහැල්ලූවන්නේ කාගේද ඔහු ආත්මය නරකාදියට පත්කර ගනිති. ඔවුන්ගේ මුහුනු නරකාදියෙන් පිළිස්සෙයි. ඔවුහු එතුළ අඳුරින් මැලවෙති. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ ඇදහිල්ලෙන් මතු ජීවිතය සාරවත් වනවා පමණක් නොව, මිනිසුන්ගේ කි්‍රයාකලාප සම්බන්ධයෙන් අතිශය වගකීම් හා ආකල්ප ඇතිවීමේන් මහ පොලෝ මතද සාමය හා සතුට රජකරයි.

අරාබියේ ජනතාව ගැන සිත යොමුකරන්න. මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ ඇදහිල්ලක් නැති අවධියේ, සූරාව, සූදුව, ගෝත්‍රික සටන්, ආරවුල්, මං පැහැරීම් හා මිනිස් ඝාතන යනාදිය ඔවුන්ගේ වැදගත් කි්‍රයාකලාප විය. එහෙත් එකම අල්ලාහ් හා මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳව ඔවුන් අදහන්නට පටන් ගත් වහාම, ඔවුහු සමස්ත ලෝකයේ ම දැහැමි ශීලාචාර සම්පන්න ජාතියක් බවට පත්වූහ. ඔවුහු දුසිරිත් අත්හළහ. දුකේදී එකිනෙකාට පිහිටවූහ. තමන්ගේ සෑම අර්බුදයක්ම ගැටළුවක්ම යුක්තියෙන් සාධරණත්වයෙන් හා සමානාත්මතාවයෙන් නිරාකරණය කරගත්හ. එසේම මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ අවිශ්වාසය නිසා, එලෝ වශයෙන් පමණක් නොව මෙලෝ වශයෙන්ද අනර්ථකාරි ප්‍රතිඵල ගෙන දේ. මුළු මහත් රාජ්‍යයක්ම එය ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කරන්නේ නම්, ඒ සමාජය තුළ සර්වාකාර දුසිරිත් හා දූෂණවලින් පිරීතිරී ගොස්, එය ඉඳුරා විනාශ වී යනු ඇත. අල්කුර්ආනයෙන්, ආද් හා සමූද් වරුන්ට මෙන්ම ෆාරාවෝ වරුන්ට අත්වූ පරිහානිය තරමක් විස්තර කෙරේ.

—සමූද් හා ආද් (වාර්ගිකයෝ) මතු සිදුවන ධර්මාධිකරණය ගැන නොඇදහූහ. සමූද් වරු අකුණු සැරයෙන්ද, ආද් වරු බියකුරු කුනාටුවකින්ද විනාශ කරනු ලැබූහ. අල්ලාහ් එය ඔවුන් කෙරේ පුරා දින අටක් හා රාත්‍රි හතක් මුළුල්ලේ ම පහත් කළේය. මේ නිසා එහි දනෝ කපා හෙලන ලද ඉඳිගස් මෙන් දරඳඩු බවට පත්වූහ.˜

—දැන් ඔවුන්ගේ සිදුවූ ඛේදය දුටුවෙහිද? ෆාරාවෝ ද පෙර දී එසේම වූහ. (එයද) ඔවුන්ගේ පුරවරද විනාශ කරන ලදී. ඔවුහු වරද සිදුකලහ. අල්ලාහ් යැවූ ශාස්තෘවරයාට එරෙහිව කඩාකප්පල් කාරි කි්‍රයාවන් කළහ. එනිසා අල්ලාහ් ඔවුන් දැඩිලෙස ග්‍රහණය කළේය. ජලය උතුරා ගැලූවිට අපි ගමන් ගන්නා නැවක් තුලට ඔබ දැමුවෙමු. එමගින් ඔබට සිහිපත් කරවීමක් හා සාවධානව ශ්‍රවණය කරවීමක් සඳහාය.

එ නිසා —සූර්˜ නලාව වරක් නාද කළ විට පෘථීවිය හා කඳු පර්වත එස වී, නිමේෂයකින් (එක්වරම) සුණු විසුණු වී යයි. පසුව එදින භීති භ්‍රාන්තය රජකරයි, එදින අහස කැඩී බිඳී දුබල වී යයි. එවිට පොත සුරතෙහි ලද්දෝ මෙන්න, මගේ පොත, රැගෙන කියවන්න. ඇත්තෙන්ම මා කළ දේ වල ප්‍රතිඵලය මට ලැඛෙතියි ඇදහුවෙමි. එමනිසා, ඔහුට පැද්දෙන උතුම් උයනේ ජීවිතය අත්වනු ඇත. මැනවින් කා බී සැනසෙන්න. ඔබ එවැන්නක් කළේ බොහෝ කලකට පෙරය.˜

—එහෙත් පොත වමතෙහි ලත් අය මෙසේ පවසනු ඇත. මට මගේ පොත ලැබුණේ නැහැ නොවැ. එනිසා මා කළ දේවල ප්‍රතඵලය මාදන්නේ නැහැ නොවැ, මේ අවසානයද? අහෝ මගේ වස්තුවෙන් මට පිහිටක් නැත. මගේ ආධිපත්‍යය- බලය මගෙන් ගිලිහී ගොස්ය.˜ (ශ. අල්කුර්ආනය 69¦ 4-39)

මරණින් මතු ජීවිතය ඇදහීමට ඉවහල්වූ මෙබඳු අවබෝධාත්මක කරුණු කුර්ආනයේ අඩංගු වේ.

පළමුව: මරණින් මතු ජීවිතය ගැන විශ්වාසය පිහිටුවන මෙන් සෑම ශාස්තෘවරයෙක්ම දේශනා කළහ.

දෙවනුව: මේ විශ්වාසයේ පදනමින් සමාජයක් ගොඩ නැගුණු කල, එය සාමුහික හා සදාචාරත්මක ෙදාසින් තොරව ශ්‍රේෂ්ඨතම සාමකාමි සමාජයක් වනු ඇත.

තෙවනුව: ශාස්තෘවරයානන්ගේ අඛණ්ඩ අනතුරු ඇඟවීම්වලින් පසුවත්, ජන කොටසක් සාමුහික වශයෙන්ම ඇදහිල්ල    ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කළේ නම්, අල්ලාහ් විසින් මෙලොවෙහිදීම ඒ ජන කොටස වනසා දමන බව ඉතිහාසයෙන් තහවුරු වේ.

සිව්වනුව: මිනිසාගේ සදාචාරත්මක යථාර්ථවාදී හා සෞන්දර්්‍යාත්මක අනුදැනීම් මගින් මරණින් මතු ජීවිතය ගැන වටහා ගත හැකිය.

පස්වනුව: මරණින් මතු ජීවිතයක් නැත්නම්, අල්ලාහ්ගේ යුක්ති සාධාරණත්වය හා කරුණා මෛති්‍රයෙහි අර්ථයක් නැත.


ලොව සුපතල විද්වතුන් මෙලෙස පවසා ඇත-කාරුණික ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසා

අපගේ සිතුම් රටාව බොහෝ විට හැඩගැසි ඇත්තේ දෙමව්පියන්ගෙන්, පරිසරයෙන් හා පාරම්පරිකව උරුමවු අදහස් හා සිරිත් විරිත් කිසිම විමසිමකින් තොරව පරම සත්‍යයන් ලෙස පිළිගැනීමටය.මේ හේතුවෙන් මේ සිතුම් රටාවෙන් පරිබාහිර වූ අදහස් ද එම අදහස් ඉදිරිපත් කළ ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසුන්ද නිර්දය ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට අපි හුරුවී ඇත්තෙමු. මෙම සම්ප්‍රදායික සිතිවිලි රටාවෙන් මිදී මධ්‍යස්ථ හා නිදහස් චින්තකයින්ගේ මග අනුගමනය කරමින් මනුෂ්‍ය වර්ගයාට අන්ධකාරයේ අගාධයෙන් ගොඩ ඒමට ආලෝකයක් ලෙස ක්‍රියාකළ ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසෙකු ගැන විමසුමක යෙදෙන්නට අප හා එක්වන ලෙස ඔබට කාරුණිකව ආරාධනය කරන්නෙමු.

Global Islam

නමුත් ගතවූ ශත වර්ෂ කිහිපය තුළ මෙම කාරුණික ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසාට එරෙහිව ඇතැමුන් විසින් නොයෙක් මාදිලියේ දෝෂාරෝපණයන් එල්ල කරන ලදි. නවීන විද්‍යාත්මක යුගය ආරම්භ වූ පසු බටහිර ලෝකයාට පටු චින්තනයන් හා එදිරිවාදකම් පසෙකලා නිදහස් චින්තනයෙන් සන්නද්ධ වී සත්‍යය කුමක්ද යන්න පමණක් දැන ගන්නා පිපාසය ඇතිවූ නිසා ඔවුන් මෙම ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසාගේ චරිතය දෙස නව කෝණයකින් බලන්නට පටන්ගත්හ. එමගින් සත්‍ය කරුණු බොහොමයක් ඔවුන් වටහා ගන්නටද වූහ.මෙයට ශත වර්ෂ 14 කට පෙර අරාබි කාන්තාරයේ අනාථයෙකු ලෙස උපත ලැබ කිසිම සම්මත අධ්‍යාපනයකින් තොරව මුලු මහත් මනුෂ්‍ය වර්ගයාටම ආලෝකයක් දන්වමින් අන්ධකාරයෙන් ගොඩ එන්නට මග එළි පෙහෙළි කළ මේ ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසා අන් කිසිවෙක් නොව, සත්‍යය වූ එකම දෙවියන් වහන්සේගේ අවසාන වක්තෘත්වය ලැබූ මුහම්මද් නබි තුමාණන්ය. මෙම උත්තරීතර මිනිසා ගැන මුස්ලිම් නොවන විද්වතුත් පළ කළ අවංක අදහස් කිහිපයක් මෙම ලිපියට එක්කොට ඉදිරිපත් කර ඇත්තෙමු.ඔවුන්ගෙන් මතු වූ තම හෘද සාක්ෂියේ හඬ ඔබ සැමට ඉදිරිපත් කරන්නේ මෙම ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයා පිළිබඳ යථාර්තය පැහැදිලි කිරීම සඳහාය.

වයස සතළිහ තෙක් මුහම්මද් නබි නායකතුමා රාජාන්ත්‍රිකයෙකු ලෙස හෝ දේශණා කරන්නෙකු ලෙස හෝ කථිකයෙකු ලෙස හෝ ප්‍රචලිත වී සිටියේ නැත. එතෙක් එතුමන් නෛතික හෝ දේශපාලනය ගැන හෝ ආර්ථිකය, සමාජ පැවැත්ම ගැන, යහගුණාංග ගැන හෝ කථා කරනු කිසිවෙකු දැක නොමැත.නමුත් එතුමා සතුව ඉතා උසස් ගතිගුණ මාලාවක් තිබුණු බවට කිසිදු තර්කයක් නැත. නමුත් මෙම ගතිපැවැතුම් මුහම්මද් තුමාගෙන් අතිවිශේෂ යමක් නුදුරු අනාගතයේ නිකුත් වෙතැයි යන ඉගියක් ආරම්භයේදී නිකුත් වූයේද නැත.

තරුණ වියේහිදීම සත්‍යවන්තයා, විශ්වාසවන්තයා යනාදි ආරුඩ නම්වලින් සියල්ලන් විසින් ආදරයෙන් අමතනු ලැබූ මුහම්මද්තුමා, මැදිවියට පත්වන්නට වූ පසු නුදුරු ගල් ගුහාවකට ගොස් නිතර හුදෙකලා වන්නට විය. වයස අවුරුදු සතලිහක් වූ විට එතුමන්ට දූත මෙහෙය දෙවිදුන් විසින් නියම කරන්නට යෙදී, එම හුදෙකලා ගල් ලෙනෙහි දෘශ්‍යමානවූ ජිබ්රීල් නම් අග්‍ර දෙව දූතයා මගින් ශුද්ධවූ අල්-කුර්ආන් ග්‍රන්ථයේ වැකි කිහිපයක් අනාවරණය කරන්නට යෙදිණි. මෙලෙස ඇරඹුනු දිව්‍යමය අනාවරණයන්, පුරා වසර 23 ක් පැවතියේය. මෙම අනාවරණයන් එහි අංශු මාත්‍ර වෙනසකට හෝ බදුන් නොවී අදත් පහළ වූ එම බසින්ම සංරක්ෂනය කරනු ලැබ තිබේ.

මෙම අනාවරණයන් පහළ වනතාත් සමඟම මුහම්මද් තුමා කෙරෙහි මහත් විප්‍යීසයන් ඇති වන්නට පටන් ගත්තේය. සත්‍යවන්තයා යන විරුදාවලියෙන් එතුමා පිදූ අරාබීන් මොහු මුසාවාදියෙකැයි එක රැයින්ම චෝදනා නගන්නට වූහ.

පුරා සතලිස් වසරක් සැවොම විසින් පසසනු ලැබූ යහදිවියක් ගත කළ නිහතමානී පුද්ගලයෙකුට සැනින් වංක පුද්ගලයෙකු බවට පත්වී තමා, දෙවිදුන්ගේ අවසාන දූතයා යයි අති විශාල මූසාවක් කීව හැකිද?එයින් සිය නිජබිමේ ඇති වන්නට වූ කලබල හා මැසිවිලි ඉවසා සිටිය හැකිද?

එයින් කිසිදු ලෞකික සැපතක්ද එතුමා අපේක්ෂා නොකර සිටි තත්ත්වයක් මත මෙසේ එතුමා තමන් වෙත දරා ගත නොහැකි දුෂ්කරතාවයන් ඇති කර ගත්තේ ඇයිද? යන සාධාරණ ප්‍රශ්ණය කාහටත් ඇති වනු නියතය. එතුමාගේ නව ධර්මයේ ප්‍රචාරය අත් හරින්නේ නම් මුහම්මද් තම රජු සේ ‍පත් කරගන්නා බවටද, සියළු ලෞකික සම්පත් එතුමාගේ දෙපා මුල තබනා බවටද එතුමාගේ යු‍ගයේ නායකයින් ඇවිටිලි කළ තත්ත්වයද මෙහිදී අප අමතක නොකළ යුතුය. නමුත් එතුමා සියල්ල ප්‍රතික්ෂේප කරමින් තෝරා ගත්තේ ඉතා දරුණු අරගලයක් හා කටුක දිවියකි.

ඒ මන්ද?

එතුමාව විනාශ කර දැමීමට කුමන්ත්‍රණය කරමින් පෙළ ගැසුනු නගරයේ ප්‍රබලයන් හා ධනවතුන් හමුවේ තනි පුද්ගලයෙකු වශයෙන් මුහම්මද් තුමා නොසැලී මහමෙරක් මෙන් නැගී සිටි විලසින්ම ඉස්ලාම් ධර්මය ලෝක අවසාන දක්වා මිනිස් වර්ගයා නිසි මග යොමුකරන්නට පහළ වූ එකම සත්‍ය මග ලෙස සර්වබලධාරී දෙවිදුන් තෝරා ගත් බව නොපෙනේද? එපමණක් නොව මුහම්මද් තුමා පවතින ක්‍රිස්තියානි හා යුදෙව් ආගම්වගට පටහැනි ලබ්ධියක් ගෙන එම අරමුණු කොට සිටියේ නම් එතුමන් ජේසුස් හා මෝසස් පිළිනොගන්නෙකු (ඔවුන්ගේ යැයි පවසන්නාවූ අද පවතින ලබිධින් වන යුදෙව් සහ කිතිණු ලබිධින් නොවේ) සත්‍ය මුස්ලිමෙකු විය නොහැකිය යන කොන්දේසිය ඉස්ලාමය වැළඳ ගන්නට කැමති වූවත් ඉදිරියේ තබයිද?

වසර සතලිහක් දක්වා ඉතා චාම් දිවියක් ගත කළ, කියවන්නට හෝ ලියන්නට නුගත් මෙම සන්සුන් පුද්ගලයා, එකම රැයක් මුළු අරාබිකරයම සලිත කරවන හා එතුමන්ද ඉමහත් කම්කටොළුවලට ලක්වන කාර්යයක් තමා මත පටවා ගැනීමෙන් කුමන ලෞකික දියුණුවක් අපේක්ෂා කළේද?

කිසිවක් නොමැත

එපමණක් ද නොවේ. කිසිදු ලේඛණ හැකියාවක් තිබූ බවට ප්‍රසිද්ධියක් නොදරා සිටි මෙම තැන්පත් මිනිසා ගෙන ආ විශ්මය ජනක වාක්‍යයන් දහස් ගණන් හා සමාන කළ හැකි, තබා එයට ගව් ගණනකින්වත් සමීප විය හැකි එකම එක වැකියක් සම්පාදනය කිරීමට අපොහසත්ව කිවිඳුන්ගෙන් පිරී මුළු මහත් අරාබි ලෝකයම මුව අයා ගෙන සිටි ආශ්චර්යට කෙසේ අප කරුණු දක්වමුද? එපමණක්ද? ලෝකය විද්‍යාවේ හීනිපෙත්තට පැමිණ ඇති මෙම මෑත යුගයේ නානාප්‍රකාර උපකරණ මෙවලම් හා තාක්ෂණයන් උපයෝගී කර ගනිමින් සොයාගෙන උදම් අනිතා විද්‍යාත්මක සත්‍යයන් බොහොමයක් එකලම ඉදිරිපත් කළ මුහම්මද් තුමා, එහි හිමිකම් හෝ සාඩම්බරය තමන් සතු යයි කිසිවිටෙක කියා නොගත්තේය.

අවසාන වශයෙන් මුහම්මද් තුමා ස්ථීරව සිටි එතුමන්ගේ ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපත්තිය ජයග්‍රාහී වූ පසුවද එතුමා එමගින් හෝ ලෞකික සම්පත්වල ආශ්වාදය ලබන්නට වෑයම් නොකර, සිරිත් පරිදි දුෂ්කර දිවියක්ම තමන්ට ප්‍රමාණවත් කර ගත්තේ ඇයි දැයි අසනු කැමැත්තෙමු. එම ශ්‍රේෂ්ඨතම පුද්ගලයා සිය මරණ මංචකයේ ප්‍රකාශ කළ වාක්‍යයන් ගැන හෝ මඳක් සිතන්න.

දෙවිදුන්ගේ පණිවිඩකරුවන්  වන අප කිසිදු වස්තුවකට උරුමක්කාරයන් නොවෙමු. අප තබා යන දෙය දන්දීම සඳහා පමණි.

ලොවට දෙවිදුන් විසින් විටින් විට නොයෙක් දේශයන්ට හා මිනිස් වර්ගයාට එවනු ලැබූ නබිවරුන් හෙවත් සත්‍ය දූතයන‍්ගේ දීර්ඝ දම්වැලේ අවසාන පුරුක වන මුහම්මද් තුමන් පිළිබඳ ලොව විසූ මුස්ලිම් නොවන ලෝප්‍රකට විද්වතුන් කළ ප්‍රකාශයන් කිහිපයකට අප දැන් යොමුවෙමු.

මයිකල් එච්. හාට් : ‘The 100 : A Ranging of the Most Influential Persons in History’ නම් ග්‍රන්ථය (නිව්යෝර්ක් – 1978, පිටුව 33)

“මෙම ලැයිස්තුවේ මුලටම මා මුහම්මද් තෝරා ගෙන තිබීම ගැන ඇතැමුන් විශ්මයට පත්වනු ඇති අතර තවත් සමහරුන් ඒ පිළිබඳ ප්‍රශ්ණ නගනු ඇත. නමුත් ඉතාමත්ම සාර්ථක අන්දමින් ආගමික හා සමාජීය ‍ක්ෂේත්‍රයෙන්හි ජයක් ලැබුවේ එතුමා පමණි.”

මහත්මා ගාන්ධි තුමා මුහම්මද් තුමාගේ චරිතය පිළිබඳ ‘Yong India’ සඟරාවට අදහස් දක්වමින්,

“අද ලොව සිටිනා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත හදවත්වල රැඳී සිටිනා ශ්‍රේෂ්ඨතම පුද්ගලයා පිළිබඳ දැන ගැනීමට මට අවශ්‍ය විය. එය කියවන මට, ඉස්ලාම් ධර්මය බහුතරයක් මනුෂ්‍ය ජීවිතය විශේෂ තැනක් ගන්නට හේතු වූයේ අසිපත නොවන බව වැටහුණි. එයට හේතු වූයේ වක්තෘවරයාගේ චාම් ජීවිත රටාවයි. තමන් ගැන කිසිවිටෙක නොතකන පරාර්ථකාමී ගුණාංගයයි. එතුමාගේ පොරොන්දුවලට එතුමා දැක්වූ වැදගත්කමයි.එතුමාගේ සහයන්ට හා අනුගාමීකයන්ට එතුමා දැක්වූ කැපවීමයි. එතුමාගේ නොබියවන සුළු ස්ථීර බව,දෙවිදුන් කෙරෙහි එතුමා තැබූ අවල විශ්වාසය, එතුමාගේ අරමුණේ එතුමාට තිබුණු අධිෂ්ඨාණය ‍යනාදිය එතුමන් ඉදිරියේ තිබූ සියළු බාධක සුනුවිසුනු කළේය මිස එය කළේ අසිපතක් නොවේ. නබිතුමන්ගේ ජීවිත කතාවේ අවසාන කොටස මා කියවා නිම කළ විට, ඔහු ගැන තවත් මට කියවන්නට යමක් නැති බව දැක මා ඉමහත් ශෝකයට පත්විමි.”

ශ්‍රේෂ්ඨ ඉතිහාසඥයෙකුවූ ලාමාර්ටීන් (ප්‍රංශය – 1854 කාණ්ඩය 2 පිටුව 276-277)

“මිනිස් හැකියාවන්වල ශ්‍රේෂ්ඨ බව මැනිය හැකි ඒකකයෙන් තුන, අරමුණේ විශාලත්වය, ඒ සඳහා ඇති පහසුකම්වල අල්ප බව හා ලද ජයග්‍රහණයේ විශිෂ්ඨත්වය යනාදීය නම්, මුහම්මද් හ ඉතිහාසයේ අන් කිසිවෙකු සසඳන්නට පොහොසත් වය හැක්කේ කවුරුන්ටද? ලොව සුප්‍රකට මිනිසුන් තැනුවේ අව් ආයුධ නීතීන් හා අධිරාජ්‍යයන් පමණි. ඔවුන්ගේ එම ඉදිකිරීම් ඔවුන් දෑස් ඉදිරිපිටම සුනුවිසුනු විය. නමුත් මුහම්මද් සලිත කළේ හමුදාවන්, නීතීන්, අධිරාජ්‍යයන්, ජනයින් හා කුලපතියන් පමණක් නොවේ. එවකට ලොව සිටි තුනෙන් කොටසක්වූ මිලියන සංඛ්‍යාත ජනයින්ද, අල්තාරයන්ද, දෙවිවරුන්ද, ආගම්ද, අදහස්ද, විශ්වාසයන් හා ආත්මයන්ද මුහම්මද් සෙලවූයේය.”

තවද, ජයග්‍රහණයේදී එතුමා පෙන්වූ චාම් බව, එකම අධිෂ්ඨානයක් සඳහා මිස රාජ්‍යයන් අත්පත්කර ගැනීමට නොවූ එතුමාගේ කැපවීම, එතුමාගේ නිමක් නැති වන්දනය, දෙවිඳුන් සමඟ එතුමා කළ අභිරහස් කථනයන්, මරණය හා මරණයෙන්ද එතුමා ලද ජය මේ සියල්ල අපට දක්වන්නේ මූලාවක් නොව නීති පද්ධතියකින් ‍ගොඩනැගීමට එතුමාට සහය වූ ශක්තියයි. එක් අතකින් දෙවිඳුන් කවුරුන්දැයි කියනා අතර,කවුරුන් දෙවිඳුන් නොවන්නේද යන්නත් අපට එතුමා පවසයි.

දාර්ශනිකයා, කථිකයා, වක්තෘවරයා, නීතිසම්පාදකයා, සටන්කාමියා, ප්‍රතිපත්තීන් ගොඩනැගු පුද්ගලයා තර්කානූකූල සංකල්පයන් ස්ථාපිත කළ මිනිසා, පිළිම නැති ආගමක් ඇති කළ නායකයා,අධිරාජ්‍යයන් විස්සක් හා එක් අධ්‍යාත්මික විශ්වයක් ගොඩනැඟු සෙන්පතියා. එතුමා නම් මුහම්මද් වේ. මිනිස් හැකියාවන් මිනිය හැකි සියළුම මිනුම් උපයෝගී කිරීමෙන් පසු මුහම්මද්ට වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයෙක් තවත් විසුවේදැයි අපට නොබියව ඇසිය හැක.

මුහම්මද් ආගමික ගරුවරයෙකු විය. සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණය කරන්නෙක් විය. යහපත් මගපෙන්වන්නෙකු විය. දක්ෂ පාලකයෙකු විය. එතුමා කුළුපග මිතුරෙක්ද, අගනා සහයෙකුද, හොඳ පියෙකු,ආදරවන්ත සැමියෙකු යනාදි මෙම සියළු චරිතවල සම්මිශ්‍රණයක් විය. මොහුගේ මෙම ගුණාංගවලින් එකක් හෝ මෙතරම් රමණීය ලෙස පිහිටි පුද්ගලයෙකු මුළු මිනිස් ඉතිහාසයේම නොමැති තරම්ය.මෙතරම් සුවිශාල ජයක් හිමි කර දුන්නේ එතුමා සතුව තිබූ අසීමිත පරාර්ථකාමි බවයි.

එඩ්වර්ඩ් ගිබන් හා සයිමන් ඕක්ලේ – ඔවුන්ගේ History of the Saracen Empire (Londonග්‍රන්ථයෙහි (පිටුව 54)

ප්‍රචාරය නොව අප මවිතයට පත් කරන්නේ, එතුමාගේ ධර්මයේ ස්ථීර බවයි. ශත වර්ෂ 13 ක් පුරා පැවැති ඉන්දියානු, අප්‍රිකානු හා තුර්කි විප්ලවයන්ගෙන් පසුවද එතුමා මක්කාවෙහි හා මදීනාවෙහි කැටයම් කළ එම නිර්දේශයන්ම අද වනතුරුත් එලෙසින්ම ගලේ කෙටුවාක් මෙන් නොවෙනස්ව පවතී. ලොව පුරා ජීවත් වන මුස්ලිම්වරු සිය ධර්මය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසයේ අරමුණ මෙන් රැක සිටින්නේ, මිනිසාගේ චින්තනයට ග්‍රහණය කළ නොහැකි විශ්මය ජනක ස්නේහයකින් යුතුවය. අල්ලාහ් දෙවිඳුන් හැර අන් දෙවි‍කෙනෙකු නැත. මුහම්මද් උන්වහන්සේගේ දූතයාය යනු ඔවුන්ගේ සරල හා නොවෙනෙස්වන ප්‍රකාශයයි. දෘෂ්ඨියට පෙනෙන කිසිම පිළිරුවකින් ඉස්ලාමයේ නැණවත් ප්‍රතිරූපය අවතක්සේරුවට පත් නොකරන ලදී. එසේම නබිවරයාගේ ගෞරයද, මනුෂ්‍ය සීමාවෙන් ඔබ්බට ගෙන යන නොලද්දේය.

බොස්වර්න් ස්මිත් Mohamad and Mohammadanism (London 1874 පිටුව 92)

එතුමා පාප් වහන්සේ හා සීසර් යන චරිතවල එකතු‍වකි. නමුත් එතුමා වෙත පාප් වහන්සේගේ ආටෝපයන් කිසිවක් නොතිබුණි. එමෙන්ම එතුමාට ප්‍රබල හමුදාවක් නොමැති, ආරක්ෂක භටයන් නැති,සුවිශාල මාළිගා හෝ ස්ථීර ආදායමක් නැති සීසර් කෙනෙකු විය. දිව්‍යමය නීතියෙන් තමා රජ කළේ යයි යමෙකුට කිව හැකි නම් ඒ මුහම්මද්ට පමණි. එතුමා සන්නකයේ සියළුම බලයන් එයට අදාල උපකරණ කිසිවක් නොමැතිවම එතුමාට හිමිව තිබුණේය.

ඇනී බෙසාන්ට් The Life and Teachings of Muhammad (මදුරාසිය – 1932)

එම ශ්‍රේෂ්ඨ වක්තෘවරයාගේ ජීවිත කතාව හා එතුමාගේ චරිතය කියවන හා එතුමා කෙසේ මිනිසුන්ට ඉගැන්වූයේද හා කෙසේ ජීවත් වූයේද යයි අධ්‍යයනය කරන කිසිවෙකුට එතුමා පිළිබඳ සිතේ ගෞරවයක් මිස අන් කිසිවක් ඇති වීමට කොහෙත්ම ඉඩ නැත. මා ඔබට මෙසේ කියන කියුම ඔබ අසා හුරුවූ ඒවාම විය හැකි නමුත් නැවත නැවත එතුමාගේ චරිතය කියවන සෑම වරක්ම පාසා මෙම අරාබි ජාතික ගුරුවරයා පිළිබඳ අභිමානය හා ගරුත්වය මා හද තුළ නැවුම් වෙමින්ම පවතින්නේය.

ඩබ්. මොන්ටිගෝමරි Mohammad at Mecca (ඔක්ස්ළෆර්ඩ් ) ග්‍රන්ථය 1953 පිටුව 53

සිය විශ්වාසය සඳහා කම්කටොළු විඳීමට එතුමාගේ නිරන්තර සූදානම, එතුමාව තමන්ගේ නායකයා ලෙසින් පිළිගැනීමට පෙළගැසී සිටි එතුමාගේ අනුගාමිකයන්ගේ උසස් යහගුණාංග හා අවසානයේදී එතුමා ලත් ජයේ විශාලත්වය යනාදී මේ සියල්ල එතුමාගේ නිහතමානී බවට දෙස් දෙයි.මුහම්මද් කපටියෙකු යයි තර්ක කිරීමට ඉදිරිපත් වන්නෙකුට ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයන්ගෙන් මුහම්මද් තරමට බටහිර ලොව සැහැසි ලෙස යටපත් කිරීමට තැන් කළ ‍අන් පුද්ගලයෙකු නැත්තේමය.

තෝමස් කාලයිල් මහතා සිය Heroes and Hero Worship යන කෘතියේ

මෙසේ විමතිය පල කරයි. ගැමියන් එක‍්කොට දශක දෙකකින් ලොව උතුම් ශිෂ්ඨාචාරයක් ඇති ප්‍රබල ජන කොටසක් බවට තනි වෑයමකින් පත් කළ වගනම් විශ්මයජනකය.

මහාචාර්ය කේ. එස්. රාමක්‍රිෂ්ණ රාඕ  සිය Muhammad, The Prophet of Islam යන කෘතියේ මෙසේ පවසයි.

මුහම්මද්ගේ චරිතය නම් පරිමාණයට ඇතුල් වී එය සම්පූර්ණයෙන් වටහා ගැනීම ඉතා දුෂ්කර බව පෙනේ. ඇත්තෙන්ම මට ග්‍රහණය කරන්නට හැකි වූයේ ඉන් බිඳක් පමණි. එය කෙතරම් මනස්කාන්ත සිද්ධි මාලාවක එකතුවක්ද, වරෙක දෙවිඳුන්ගේ යටහත් දූතයෙක් එතුමා තුලින් පිළබිඹු වෙයි. ‍මොහොතකින් එතුමා වීර සෙන්පතියෙකි.විටෙකඔහුවෙළෙන්දෙකි.සැනින්එතුමාරාජතාන්ත්‍රි‍යෙකි.කථිකයෙකි. සමාජප්‍රතිසංස්කරණයකරන්නෙකි. කථිකයෙකි. සමාජයප්‍රතිසංස්කරණයකරන්නෙකි. තවත් විටෙක එතුමා අනාථයින්ගේ රැකවළෙකි. වහළුන් රැකගන්නෙකි. ස්ත්‍රීන්ගේ ගැලවුම් කරුවෙකි. තවත් විටෙක විනිසුරුවකි, සැදැහැවත් පුද්ගලයෙකි. එපමණක් නොව මෙම සියළු චරිත සියල්‍ලේම එතුමා එක හා සමාන කථානායකයෙකි.

දාර්ශනිකයෙකුවූ ජෝර්ජ් බර්නාඩ් ෂෝ ඔහුගේ The Genuine Islam (1936) ග්‍රන්ථයේ

එතුමා මිනිස් වර්ගයාගේ ගැලවුම්කරුවා යයි අමතනු ලැබිය  යුතුය. එතුමා වැනි පුද්ගලයෙකු මෙම ලෝක‍‍යේ අධිරාජ්‍යවාදියා බවට පත්වුවහොත් වර්තමාන ලොව මුහුණ පා සිටින සියළුම ගැටළුවලින් එතුමා එය මුදවා ලොවට අද අත්‍යාවශ්‍ය වී ඇති සාමය හා සතුට ගෙනෙනු ඇත යයි මා තරයේ විශ්වාස කරමි.

ලොව මෙතෙක් පා තබා ඇති විශිෂ්ඨතම පුද්ගලයා එතුමාය. එතුමා ආගමක් දෙසූවේය. රාජ්‍යයක් ස්ථාපිත කළේය. ජාතියක් ගොඩනැගුවේය. ගුණ යහපත් බවට නව මුහුණුවරක් ඉදිරිපත් ක‍ළේය. අළුත් දේශපාලනමය හා සමාජීය ප්‍රතිසංස්කරණයන් ආරම්භ කළේය. ප්‍රබල හා ක්‍රියාශීලි සමාජයක් ගොඩනැඟුවේය. ‍එම සමාජය මුහම්මද්ගේ දෙසුම් සියල්ල ක්‍රියාවට නංවමින් එය ප්‍රායෝගික බව ලොවට පෙන්වමින් සිටිනා අතර, සදාකල් පැවතෙන සේ මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ සිතුම් පැතුම්හි හා හැසිරීම් අතින් මහත් ඵලදායී පෙරලියක් ඇති කර ඇත්තේය.

එතුමා මුහම්මද් නම් විය. එතුමා අරාබි දේශයේ ක්‍රි.ව. 570 දී උපන්නේය. සිය සතලිස් වැනි වියෙහි දෙවිඳුන්ගේ අණ පරිදි ඉස්ලාම් ධර්මය දෙසුවේය. සිය හැටතුන්වෙනි වයසෙහි මෙලොවින් නික්ම ගියේය.එතුමාගේ 23 න් වසරක කෙටි දූත මෙහෙයෙන් එතුමා පළමුව මුළු මහත් අරාබිකරයම මිසදුටු බහු දේව පිළිම වැඳුම්වලින් මුදවා, සත්‍යවූ එකම දෙවි කෙනෙකු නැමදීම කරා ඒකරාශී කළේය. තිරිසන් කල්ක්‍රියාවලින්ද, අඥාණයේ අඳුරෙන්ද, එකිනෙකා කුලල් කා ගැනීමෙන් හා වහල් බවින් පෙලී, ආර්ථික අහේනියේ හිනිපෙත්තේ සිටි අරාබීන් එයින් නිදහස් කර, සමෘද්ධිමත් දියුණුවක් කරා උසස් කරමින්, මානූෂික සානුකම්පාව හා ශ්‍රේෂ්ඨ ගුණදම්වලින් හෙබ් සමාජයක් පෙරදැරි කොට ගත් උතුම් ධර්මයක ධජය යටතේ එතුමා එක්සත් කළේය.

සිවිපාවුන් මෙන් ජීවත් වෙමින් සිටි මිනිස් රංචුවක් මෙසේ විශාල අනභිබවනීය තලයකට පත්කිරීම සඳහා එතුමන්ට ගතවූයේ දශක දෙකක කාලයක් පමණක් වීම, මෙම විපර්යාසය වෙත නැණවත් ලෝකයාට ඇති වන විමතිය සිය දහස් වාරයකින් වැඩි කරනු නියතය.

අවසන් නිගමනය

එම ආශ්චාර්යමත් පෙරළියට ශත වසර 14 ක් වයස් වී තිබුණද, එම ධර්මයේ නීති පද්ධතිය හා මුහම්මද් තුමාගේ අගනා උපදෙස් සම්භාරය තිතකිනුදු නොවෙනස්වී, එලෙසින්ම පැවතීම සර්ව බලධාරී එකම දෙවිඳුන්ගේ පූර්ණාරක්ෂාව එයට තිබෙන බවට නොසෙල්විය හැකි කදිම සාධකයකි. එතුමන් ජීවත් වූ එම යුගයේ මෙන්ම, වර්ථමාන නවීන ලෝකයේ සමාජ පිරිහීම් හා අහේනි තත්ත්වයන් මෙන්ම දුර්භික්ෂයන්ටද ඉස්ලාමය ඉදිරිපත් කරන දැනමුතුකම් එදා මෙන් අදත් යහමින් ගැලපෙන‍්නේමය. මෙය මුස්ලිම් ලෝක‍යාගේ පුරසාරමක් නොව ඉතිහාසය අපට පැහැදිළිව පෙන්වන සත්‍ය තත්වයයි.

නැනවත් හා සාධාරණ ලෙසින් යමක් තක්සේරුවට ලක් කරන පුද්ගලයෙකු අසන මෙම තොරතුරැ නිශ්වය වශයෙන් සත්‍යයන්ද? එසේ වූවහොත් මෙම දෙසුම් ගැන අසන්න. පසුව මේ ගැන තවත් දැන ගැනීමට උනන්දු වන්න. ඒ සඳහා ඔබට කිසිදු වෑයක් වන්නේද නැත. නමුත් එසේ ඔබ කරන වෑයම ඔබගේ ජීවිතයේ මහත් වෙනසක් කරනු නොඅනුමානය

Source: www.dawahcorner.net


වරදක් දකින විට අහක බලාගෙන යෑම උසස් කි්‍රයා පිළිවෙතක් යනුවෙන් සිතන වත්මන් සමාජය

—ඔබගෙන් කවරෙකු අකුසල් කි්‍රයාවක් දකින්නේ ද ඔහු එය තම දෑතින් වැළක්විය යුතුයි. එය ඔහු විසින් කළ නොහැකි වුණොත් ඔහු තම මුවින් (දිවෙන්) එය වැළැක්විය යුතුයි. එය ද ඔහු විසින් කළ නොහැකි වූ විට තම සිතින් එය පිළිකුල් කළ යුතුයි. මෙයයි විශ්වාසයේ අවම මට්ටම˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ.

වාර්තාකරන්නේ:අබූ සඊදුල් කුද්රි (රලි). (මූලාශ්‍රය: මුස්ලිම්).

කෙතරම් වැදගත් ප්‍රකාශයක්ද, සමාජ යහපත තකන සෑම පුරවැසියෙකුම මෙම ඔවදන කෙරෙහි මදකට අවධානය යොමු කළ යුතුයි. වරදක් දකින විට අහක බලාගෙන යෑම උසස් කි්‍රයා පිළිවෙතක් යනුවෙන් සිතන වත්මන් සමාජයට මෙම ප්‍රකාශය ඉතා වැදගත් වනු ඇත. සමාජයෙහි යම් පුරවැසියෙකු අයහපත් පුද්ගලයෙකු වීම මුළු සමාජ සංස්ථාවටම තර්ජනයකි. සමාජයෙහි යම් පුරවැසියෙකු යහපත් වීම මුළු සමාජයටම යහපතකි. මෙය සුළු කොට නොතැකිය යුතුයි.

Picture 1-106දරුවන් වරදක් කළ විට අහක බලාගෙන සිටීම දෙමාපියන් අතර දැන් නවීන විලාසිතාවක් වී ඇත. දෙමාපියන් අතුරින් කිහිප දෙනෙකු තම දරුවා වරදක් කළ විට ද~ුවම් කරයි නම්, එය මානව අයිතිවාසිකම් උල්ළංගනය කිරීමකි. බටහිරට ආවඩන්නන් තුළ මෙම තත්ත්වය බහුලව දක්නට ඇත. රෝගයක් වැළඳුනු විගස එයට ප්‍රතිකාර කිරීමයි කව්රුත් අනුගමනය කරන කි්‍රයා පිළිවෙත. ඒ වෙනුවට ඔහු නොසැලකිළිමත්ව සිටියේ නම් එය වසංගතයක් වී ඔහුගේ ජීවිතයටද හානියක් වීමට ඉඩ තිබේ. මෙය කව්රුත් පිළිගන්නා කරුණකි. නමුත් කුඩා වරදක් සිදුවූ විගස එයින් වැළැක්වීම බලවත් අපරාධයන් කාරා යෑමෙන් ඔහු වැළැක්වීමක් වනවාට කිසිදු සැකයක් නැත. කුඩා වැරදින් කරන විට අහක බලා සිටින්නේ නම් කෙමින් කෙමින් ඔහු මහත් අපරාධයන් කරා පියමනිමින් සිටි, කිසිදු බුද්ධිමතෙකු, යහපත් අනාගත පරපුරක් සඳහා පෙරුම් පුරන කිසි කෙනෙකු මෙය අනුමත නොකරයි.

එසේ නම් ඉහත සඳහන් ප්‍රකාශය තුළින් සමාජයෙහි සෑම කෙනෙකුටම ඉතා මහගු වගකීමක් පැවරෙයි. එනම් යහපත පමණක් අනුමත කර යුතුයි, අයහපත දැක දැක නිහඩව නොසිටිය යුතුයි. අයහපත සමාජයෙන් තුරන් කළ යුතුයි. බලය යොදා කරන්නට ශක්තිය ඇති අය එසේ කර යුතුයි.

මෙහිදී බලයෙහි සිටින රජයක කාර්්‍ය භාර්්‍ය ඉතා වැදගත් වනු ඇත. වැරදි කරන්නන් නීතියෙහි පවතින දුර්වලකම් නිසා පැනයන්නට සිතයි නම්, නැතහොත් ඔවුන් කරන වැරදි කි්‍රයාවන්ට සරිලන ද~ුවම් පනවා ඔවුන් එවැනි කි්‍රයාවන්ගෙන් නොවළක්වන්නේ නම් එම සමාජයෙහි පරිහානිය මෙතරම් යැයි කිව නොහැක.

තම දරුවන් වරදක් කළ විට නුවණක්කාරී ලෙස ඔවුන්ට එය පහදා දී එම වැරදි ක්‍රියාවෙන් ඔවුන් වළක්වාලිය යුතුයි. එම වරද දිගටම ඔවුන්ගෙන් සිදුවෙයි නම් සුළුවෙන් ද~ුවම් කිරීමටත් අමතක නොකර යුතුයි, එය ඔහුගේ යහපත් අනාගතය සඳහායි. වරද දැක දැකත් අහක බලාගෙන සිටින්නේ නම් එයින් පසුතැවිල්ලට පත්විය යුත්තේ දෙමාපියන්මයි.

බලය යොදා වැළැක්වීමට ශක්තිය නොමැති අය තම දිවෙන් එය වැළැක්විය යුතුයි. මෙම කාර්්‍ය භාර්්‍ය හැමෝම කළ යුතුයි. අපේ වචනයෙන් කෙනෙකුට යහ මග ලැඛෙයි නම්, වැරදි කි්‍රයාවකින් කෙනෙකු මිදෙයි නම් ඊටත් වඩා වටිනා දෙයක් මෙම විශ්වයෙහි නොමැත. වැරදි කි්‍රයාවන් දැක එය නොවළක්වා සිටින සමාජයට ශාස්තෘවරයානන් ලස්සන උපමාවක් පෙන්වූහ.

නැවක පිරිසක් ගමන් කරති, යට තට්ටුවෙහි ගමන් කරන්නන්ට ජලය අවශ්‍යවූ විට උඩ තට්ටුවට ගොස් ඔවුන් ජලය ලබාගනිති. (මෙය කරදරයක් යනුවෙන් සිතන) යට තට්ටුවෙහි උදවිය නැවෙහි සිදුරක් ඇති කරන්නට කල්පනා කරති. උඩ තට්ටුවෙහි සිටින්නන් යට තට්ටුවෙහි සිටින්නන්ගේ මෙම අනූවන කි්‍රයාව දැක අපට මොකක්ද? යනුවෙන් සිතා නොසැළකිලිමත්ව සිටී නම් දෙපිරිසම විනාශ වී යනු ඇත˜ යනුවෙන් නබි (සල්) තුමන් පැවසූහ.

නබි (සල්) තුමන් මෙම උපමාව තුළින් අදහස් කළේ යම් සමාජයක සිදුවන වැරදි කි්‍රයාවන් දැක අන් අය නිහ~ව සිටී නම් එයින් ඇති වන විපාකය හැමෝටම පොදුය. නමුත් වත්මන් යුගයෙහි කනගාටුදායක කරුණ නම්, විද්‍යුත්, මුද්‍රිත මාධ්‍යයන් ඔස්සේ පවා වැරදි කි්‍රයාවන් කරා සමාජය පොළඹවනු ලැබීමයි. එබැවින් සමාජයෙහි බුද්ධිමත් සෑම පුරවැසියෙකුම මෙම වගකීම පැහැර හැරීමෙන් වැළකිය යුතුයි.

කෙනෙකුට එම වැරදි කි්‍රයාව මුවින් වැළැක්වීමටත් නොහැකි අවස්ථාවක සිතෙන් එම කි්‍රයාව පිළිකුල් කළ යුතුයි. එසේ කෙනෙකු පිළිකුල් කරන විට ඔහුගේ භාහිර කි්‍රයා කලාපයන් තුළින් එය ඉස්මතු වෙයි. වැරදි කරන්නාට ඔහුගේ මෙම කි්‍රයා කලාපය තුළින් පණිවුඩයක් ලැඛෙන වාට කිසිම සැකයක් නැත. එයත් ඔහු එම වැරදි ක්‍රියාවෙන් මිදීමට රුකුලක් වනු නියතය. කුඩා දරුවෙකු වරදක් කළ විට තම දෙමාපියන්ව බලයි, එම කි්‍රයාව දෙමාපියන් පිළිකුල් කරන විට ඔහු දිගටම එම කි්‍රයාවෙහි නිරත නොවෙයි.

වැරදි කි්‍රයාවක් දැක කෙනෙකු සතුටට පත්වෙයි නම් ඔහු තුළ විශ්වාසයක් නැතැයි ඉහත සඳහන් ප්‍රකාශය තුළින් සක්සුදක්සේ පැහැදිළි වෙයි.

තරුණයා තම හිස ඔසවනවාත් සමගම දුටුවේ බල්ලා පිටුපස කකුළක් ඔසවා එම පිළිමයේ තවත් පැත්තක මුත්‍රා කිරීමය

සත්‍ය ආගම

ඉස්ලාම් ආගම යනු අරාබි වචනයකි. එහි තේරුම කුමක්ද? යන්න දැනගැනීම හැම කෙනෙකුටම ඉතාමත් වැදගත් කරුණක් වන්නේය.
මෙලෝ ඇත්තාවූ ආගම් සියල්ල යම්කිසි පුද්ගලයෙකුගේ නාමයෙන් හෝ යම් කිසි සමාජයක නාමයෙන් හෝ ව්‍යවහාර වන බව පැහැදිලිවම පෙනෙන්නට ඇත. කි්‍රස්තියානි ආගම කි්‍රස්තුස් වහන්සේගේ නමින්ද, කොන්පියුෂියස් ආගම කොන්පියුෂියස් තුමාගේ නමින්ද, මාර්ක්ස්වාදය කාර්ල් මාක්ස්ගේ නමින්ද ව්‍යවහාර වේ. එමෙන්ම යුදෙව් ආගම යුදියා රටේ යු ගෝත්‍රයේ උපත ලත්නිසා යුදෙව් ආගම යනුවෙනුත්, හින්දු ආගම ඉන්දියාවේ හින්දු සමාජයේ උපත ලත් නිසා හින්දු ආගම යනුවෙනුත් හඳුන්වනු ලැබේ.

නමුත් ඉස්ලාම් ආගම කිසිම පුද්ගලයෙකුගේ නමින් හෝ කිසිම රටක, සමාජයක නමින් හෝ ව්‍යවහාර නොවෙයි. ඉස්ලාම් වනාහි විශ්වයාධිපති අල්ලාහ් විසින් මිනිසා වෙත පිරිනමනු ලැබු සත්‍යවූ ආගමක් ය. එහි අරමුණ නම් මුළු මිනිස් වර්ගයාම අල්ලාහ්ට සම්පූර්ණයෙන්ම අවනත වීමය.
ඉස්ලාම් යනු අරාබි වචනයේ අවනත වීම, යටහත් වීම, කීකරු වීම යනාදි අරුත් ගැබ්වී ඇත. මේ අනූව යමෙකු අල්ලාහ්ට මුළුමනින්ම අවනත වී, ඔහුට පමණක් වැඳුම් පිඳුම්කර ඔහු අණකළ පරිදි ජීවත්වන්නේ නම් එම තැනැත්තා මුස්ලිමෙකි. ඉස්ලාම් යන වචනයෙහි සාමය නම් අර්ථයද ගැබ්වී ඇත. මෙයින් තේරුම් කරගතයුත්තේ, යමෙකු අල්ලාහ්ට සම්පූර්ණයෙන් අවනත වී ජීවත්වීමෙන් ලැඛෙන ස්වභාවික ප්‍රතිඵලය නම් ඔහු කරා සාමය ලඟාවීම යන්නය.
ඉස්ලාමය සත්වෙනි ශත වර්ෂයේ අරාබිකරයේ ජීවත්වූ මුහම්මද් (සල්) නබි තුමා විසින් ගෙන එනු ලැබූ අළුත් ආගමක් නොව එතුමාගේ මාර්ගයෙන් අන්තිම වරට දෙනු ලැබූවකි. ඇත්ත වශයෙන්ම ඉස්ලාමය අල්ලාහ් විසින් ප්‍රථමයෙන්ම දෙනු ලැබුවේ ලොව උපත ලැබූ ප්‍රථම මිනිසා හා අල්ලාහ්ගේ පළමු වන ශාස්තෘවරයා වන ආදම් (අෙලෙ) තුමාටය. එතුමාගෙන් ආරම්භ වී මිනිස් වර්ගයා වෙත අල්ලාහ් විසින් එවනු ලැබූ සෑම ශාස්තෘවරයෙකුගේම ආගම වූයේද ඉස්ලාම්ය.
අල්ලාහ් විසින් පිරිනමනු ලැබු මෙම ආගමට ඉස්ලාම් යනු නම තැබුවේ මිනිසුන් විසින් නොවේ. එම නම අල්ලාහ් විසින්ම තබන ලදි. මේ ගැන ශ.ද්ධවූ කුර්ආනය පැහැදිලිව පවසන්නේය.
කුර්ආනය මෙසේ කියයි:
අද දින ඔබ වෙනුවෙන් ඔබගේ ආගම සම්පූර්ණ කර ඇත්තෙමි. තවද, මාගේ ප්‍රසාදයන් ද සම්පූර්ණ කර ඇත්තෙමි. එමෙන්ම, ඔබ වෙුනවෙන් වූ ආගම ලෙස ඉස්ලාමය තෝරාගෙන ඇත්තෙමි.˜ (අල්කුර්ආන් 5: 3).
තවද, ඉස්ලාම් නොවන (හැර) වෙන ආගමක් යමෙකු විසින් ආශාකරන්නේ නම් එය කිසිසේත් පිළිගනු නොලැබේ.˜ (අල්කුර්ආන් 3: 85).
—ඉබ්‍රාහීම් යුදෙව්වෙකු හෝ කි්‍රස්තියානියෙකු හෝ නොවෙයි. හෙතෙම අවංක මුස්ලිමෙකු වේ˜.(අල්කුර්ආනය 3: 67).
මූසා (මෝසස්) ශාස්තෘවරයානන්ගේ අනුගාමිකයින් හෝ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන් අමතා —ඔබ සැමගේ ආගම යුදෙව් ආගමය˜ යනුවෙන් අල්ලාහ් ප්‍රකාශ කළ බව බයිබලයේ කොතැනකවත් සඳහන් වී නැත. එමෙන්ම, කි්‍රස්තුස් වහන්සේගේ අනුගාමිකයන්ට ද ඔවුන්ගේ ආගම කි්‍රස්තියානි ආගම යැයි ප්‍රකාශ කර නැත.අපි දැනගත යුතු වැදගත් කාරණයක් ඇත.

එනම්, —ක්‍රයිස්ට්˜ හා —ජීසස්˜ යනු නාම යන් යේසූස් වහන්සේගේ නාමයන් ද? ඇත්ත වශයෙන් ම එසේ නැත. මේවා එතුමාගේ නාමයන් නොවේ. —ක්‍රයිස්ට්˜ නම —කි්‍රසිටෝස්˜ නම් වූ ග්‍රීක වචනයකින් උපත ලැබුවකි. —කි්‍රස්ටෝස්˜ යනු අභිෂේක කරනු ලැබු නම් අරුත වෙයි. —ක්‍රයිස්ට්˜ යනු —මෙසයියාහ්˜ නම් වූ හීබෘෘ නමෙහි ග්‍රීක අනුවාදය වේ. තවද, —ජීසස්˜ යනු —ඊසා˜ නම් වූ හීබෘෘ නමේ ලතින් පරිවර්තනය වේ.
මෙසේ කරුණු ඇතත්. පහසුව තකා මෙම පොත් පිංචයෙහි ඊසා නබි තුමාගේ නම —යේසූස්˜ යනුවෙන් ම මා භාවිතා කරමි.
ලොව පහළ වූ අනෙක් ශාස්තෘවරුන් මෙන්ම, යේසූස් ශාස්තෘවරයාණෝත් තමන්ගේ අනුගාමිකයන් හට දේශනය කළේ අල්ලාහ්ට සම්පූර්ණයෙන්ම අවනත වන ලෙසය. තවද, මිනිසා තමාගේ සිතින් මවාගන්නා ව්‍යාජ දේව විශ්වාසයන්ගෙන් ද ඈත්වී සිටින ලෙස එතුමා තම අනුගාමිකයන්ට අවවාද කළහ, මෙය ඉස්ලාම්ය.
බයිබලයේ අළුත් ගිවිසුම අනූව, —ස්වර්ගයේ මෙන් මෙලොවෙහිදීත් ඔබගේ අණය ඉටුවේවා˜ යනුවෙන් ප්‍රාර්ථනා කරන ලෙසය, එතුමා තම අනුගාමිකයන්ට ඉගැන්වූයේ.
ඉස්ලාමයේ පණිවිඩය:
අල්ලාහ්ගේ දිව්‍යමය ආගම වූ ඉස්ලාමයේ මූලික පණිවිඩය වන්නේ මුළු මිනිස් සංහතියම ඔහුට සම්පූර්ණයෙන්ම අවනත විය යුතු බවය. ඔහුගේ අණට කීකරු විය යුතු බවය, ඔහු ගෙන දක්වා ඇති අවවාද අනුශාසනා පිළිපදිමින් ජීවත් විය යුතු බවය.
මිනිසා අල්ලාහ්ට හැර වෙන යම් කිසි පුද්ගලයෙකුට, පිළිමයකට, ගින්නට, ස්ථානයකට හෝ වෙන මොනම දෙයකටවත් වැඳුම් පිඳුම් කිරීමෙන් වැළකී සිටීම ඉස්ලාම් නම් වේ.
මෙලොව ඇති සෑමයක්ම මවන ලද්දේ අල්ලාහ් විසින්ය. එම නිසා ඉස්ලාමය කියා සිටින්නේ මැවීම්වලට වැඳුම් පිඳුම් නොකර මැවුම්කාරයා වූ අල්ලාහ්ට එසේ කරන ලෙසය. මිනිසාගේ වැඳුම් පිඳුම් ලැබීමට එකම සුදුස්සා අල්ලාහ් පමණය. එමෙන්ම මිනිසාගේ ප්‍රාර්ථනාවන්ට පිළිතුරු දෙන්නේද අල්ලාහ් පමණය. යම් කෙනෙකු ගසකට ප්‍රාර්ථනා කර එම ප්‍රාර්ථනාවට පිළිතුරක් ලැබුනේ නම්, එම පිළිතුර ගසෙන් නොව, එවැනි පිළතුරක් ලැබීමෙහිලා අල්ලාහ්ගේ නියමයක්, අවස්ථාවක් තිබී ඇත. ඒ අනූව එම පිළිතුර ලැබී ඇත යන්නය සත්‍යය වන්නේ. සමහරෙකු කියන්න පුළුවනි එය එසේ නොවන බව. ගසකට වැඳුම් පිඳුම් කිරීමෙහි කිසිම සත්‍යතාවයක් නැත.


එපමණක් නොව, යේසුස් තුමා, බුදුන් වහන්සේ, කි්‍රෂ්ණා, ශාන්ත කි්‍රස්ටොපර් තුමා, ශාන්ත ජූඩ් තුමා පමණක් නොව මුහම්මද් (සල්) තුමාට පවා ප්‍රාර්ථනා කිරීමෙහිලා පිළිතුරු ලබා නොගනිමු. ප්‍රාර්ථනාවන්ට පිළිතුරු දෙනු ලබන්නේ අල්ලාහ් විසින් පමණය. ජේසූස් වහන්සේ තම අනුගාමිකයන්ට දේශනා කළේද අල්ලාහ් හැර තමන් වෙත ප්‍රාර්ථනාවන් නොකළ යුතු බවය.
කුර්ආනය මෙසේ සඳහන් කරයි:

තවද, අල්ලාහ් අසන්නේය: මර්යම්ගේ පුත් ජේසූස් —අල්ලාහ් හැර මා හා මගේ මවට වැඳුම් පිඳුම් කරන්න˜ යනු ඔබ මිනිසුන්හට දේශනය කළේද?˜ (යනුවෙන්), එවිට ඔහු (ජේසුස්) —ඔබ ඉතාමත් ශ්‍රේෂ්ඨ වන්තය. මා හට අයිතියක් නැති දේ ගැන මා (කිසිවක්) කීමට බැරිය. (යනු කියයි)˜ (අල්කුර්ආන් 5: 116).
යේසූස් තුමා තමන්ට තමන්ම වැඳුම් පිඳුම් කරගත්තේ ද නැත. එතුමාද සම්පූර්ණයෙන්ම අවනත වූයේත්, වැඳුම් පිඳුම් කළේත් අල්ලාහ්ටමය. කුර්ආනයේ —ෆාතිහා˜ නම් පරිච්ඡේදයෙහි සිව්වැනි වාකේ‍යහි මෙම මූලික අදහස ගැබ්වී ඇත.
—ඔබට පමණක් අපි ඉබාදත් (වැඳුම් පිඳුම්) කරමු: ඔඛෙන් පමණක් පිහිට පතමු.˜


ශ.ද්ධවූ අල්කුර්ආනයේ තවත් තැනක අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:

—ඔබේ අධිපතියා පවසයි: ඔබ මා වෙත ප්‍රාර්ථනා කරන්න: මම ඔබ (ප්‍රාර්ථනාවන්)ට පිළිතුරු දෙමි.˜ (අල්කුර්ආන් 40: 60).
ඉස්ලාමයේ මූලික පණිවිඩයේ අඩංගු වැදගත් අදහසක් නම්, අල්ලාහ්ටත් ඔහුගේ මැවීම්වලටත් අතර අති විශාල වෙනසක් ඇති බවය. අල්ලාහ් ඔහුගේම මැවීමක් හෝ එහි කොටසක් නොවන්නා සේම, ඔහු විසින් මවන ලද අනෙකුත් දේ ද ඔහු හෝ ඔහුගෙන් කොටසක් නොවන්නේය.
මෙය පැහැදිලිවම පෙනෙන්නට ඇතත්, මැවුම්කරු වෙනුවට ඔහුගේ මැවීම් වැඳ පු ගෞරව කිරීම ඉතාමත් අනුවන කි්‍රයාවක් බව, එවැනි කි්‍රයාවන්හි යෙදී සිටින්නන්ට නොපෙනීම පුදුමයකි. අල්ලාහ්ගේ මැවීම්වලට වැඳුම් පිඳුම් කරන්නන් අල්ලාහ් ඔහුගේ සෑම මැවිල්ලක්ම එකඟවී ඇති බවත්, ඔහුගේ සමහර මැවිලි තුලින් ඔහුගේ ශ්‍රෙස්ඨත්වය පිළිබිඹුවන බවත් අදහති. එසේ හෙයින්, එම මැවීම්වලට වැඳුම් පිඳුම් කිරීම තුලින් අල්ලාහ්ට වැඳුම් පිඳුම් කරනවා මෙන්යැයි ඔවුන් තර්ක කරති.
එනමුත් අල්ලාහ්ගේ අවසන් ශාස්තෘවරයා විසින් මිනිසා වෙන ගෙනඑනු ලැබු පණිවිඩයෙහි සඳහන් වන්නේ මිනිසා අල්ලාහ්ට පමණක් වැඳුම් පිඳුම් කළ යුතු බවය. එමෙන්ම ඔහුගේ මැවීම්වලට කෙළින් හෝ වටින් පිටින් අවනතවීමෙන් හෝ වැඳුම් පිඳුම් කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතු බවය.
අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
සහතික ලෙස අප, මුළු මිනිස් වර්ගයා වෙතම ශාස්තෘවරයෙකු (එවා ඇත්තෙමු, ඔහු) ඔබ අල්ලාහ්ට වැඳුම් පිඳුම් කරන්න: අසත්‍ය දෙවිවරුන්ගෙන් ඈත්වී සිටින්න (යනු උපදෙස් දෙනු සඳහා) යවා ඇත්තෙමු˜ (අල්කුර්ආන් 16: 36).
පිළිමවලට වැඳ පුද සත්කාර කරන පිරිමියෙකුගෙන් හෝ ස්ත්‍රියෙකුගෙන්, මිනිසා විසින් අඹන ලද පිළිම ඉදිරියේ වැඳ වැටෙන්නේ ඇයිද? යනුවෙන් විමසුවහොත් දෙදෙනාගෙන්ම එක වගේම පිළිතුරක් ලැඛෙනවාට සැකයක් නොමැත. එම පිළිතුර නම් ඔවුන් ගලෙන් හෝ මැටියෙන් වූ එම පිළිමයන් නොවඳින බවත් එතුලින් දෙවියන් වහන්සේ හට වඳින බවත් වේ. ඔවුන් පවසන්නේ එම ගල් හෝ මැටි පිළිමයන් දෙවියන් නොවන බවත්, දෙවියන් කරා සිත යොමු කරන්නට යම් ක්‍රමයක් ලෙස තබාගෙන සිටින බවත්ය. —දෙවියන් වහන්සේ තමන් විසින් මවන ලද දේ තුල රැඳී සිටින්නේය˜ යන මතය අදහන්නෙක් සමහර විට මෙම තර්කය පිළිගනු ඇත.
එනමුත්, ඉස්ලාමයේ මූලික ප්‍රතිපත්ති නිසිලෙස වටහාගෙන, ඒ සමග කිට්ටු සම්බන්ධතාවයක් පවත්වාගෙන යන යම් කෙනෙක් ඇත්නම් ඔහු මෙම තර්කය කිසිසේත් පිළිගන්නේ නැත. සෑම යුගයගකම තමන්හට දේවත්වය ඇති බව ප්‍රකාශ කළවුන්, —මිනිසා තුළ දෙවියන් පැවත සිටින˜ බව වු මෙම වැරදි මතය මුල්කරගෙනයි එසේ ප්‍රකාශ කළේ. ඔවුන්ගේ මෙම වැරදි මතය අනුව මිනිසා තුළ දෙවියන් පැවත එන බව කියතත්, අනෙක් මිනිසුන්ට වඩා තම සමඟ දෙවියන් එකඟ වී පැවත එන බවත් ඔවුන් තර්ක කරති. ඔවුන්ම දෙවියන් වශයෙන් හෝ දෙවියන් ඔවුන් තුල ඇති නිසා හෝ සෙස්සන් ඔවුන්ට අවනතවී වැඳුම් පිඳුම් කළ යුතු යැයි කියා සිටිති. මෙම දේවත්වවාදීන් මරණයට පත්වූවායින් පසුව, ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයින් මෙම මතය පිළිගත්තන් අතර ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගෙන ජීවිතය භුක්ති විඳිති.
ඉස්ලාමයේ මූලික් ඉගැන්වීම් සම්බන්ධව සාමාන්‍ය දැනීමක් ඇති කෙනෙක් පවා තමන් මෙන් වූ තවත් මිනිසෙකුට කුමන අවස්ථාවක වූවත් වැඳ වැටෙන්නට හෝ පුද පූජා කිරීමට හෝ කිසිසේත් එකඟ නොවේ.
මැවුම්කාරයාට වැඳීමටත්, මැවුනු සෙසු දේවලට වැඳුම් පිඳුම් කිරීම ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කිරීමටත් කෙරෙන පැහැදිලි ඇරයුම, දෙවියාගේ ආගමේ සාරාංශය වේ. එය පහත සඳහන් කුඩා වාකේ‍යන් මනාව පැහැදිලි වේ.
ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ්
නැමදීමට සුදුස්සෙක් —අල්ලාහ් හැර වෙන දෙවිකෙනෙක් නැත˜ යන්න මෙහි තේරුමය.
ඉහත සඳහන් මෙම වාක්‍යය යමෙක් සිතෙන් පිළිගෙන, ඒ අනුව ජීවත් වෙමියි යනුවෙන් අධිෂ්ඨාන කර, මුවින් කියන්නේ නම් ඔහු මුස්ලිමයෙකි, ඉස්ලාමය කරා ලඟාවූවෙකි. මෙය අවංකවම යමෙක් අදහන්නේ නම් ඔහු නිසැකවම ස්වර්ගය ලබාගන්නේය. මුහම්මද් (සල්) තුමා මෙසේ පැවසූ බව අබුදර් (රලි) තුමා වාර්තා කරයි:

කව්රුන් හෝ අල්ලාහ් හැර වෙන දෙවිකෙනෙක් නැත යනු ප්‍රකාශ කර ඒ සමගම (විශ්වාසවන්තයෙකු ලෙස) මරණයට පත්වන්නේ නම් ඔහු ස්වර්ගයට ඇතුල් වෙයි˜ (බුහාරි, මුස්ලිම් ග්‍රන්ථ ඇසුරෙනි).
එක දෙවියෙකු වශයෙන් අල්ලාහ්ට සම්පූර්ණයෙන් අවනතවීම, ඔහුගේ අණට කීකරුවීමේ ආශිර්වාදයන් ලබා ගැනීම, බහුදේව වාදය හා බහුදේවවාදීන් ප්‍රතිෙක‍ෂ්ප කිරීම යනාදි කරුණු මෙම වාකේ‍යහි අඩංගු වේ.
අසත්‍ය ආගම් ගෙන එන පණිවිඩය
ලෝකයේ නොයෙකුත් ආගම් ඇත, දර්ශනයන් හා ඇදහිලි ක්‍රම ඇත, සංවිධානයන් හා විවිධ මත දරණ කොටස් ඇත. මේවායේ නියැලි සිටින්නන් කියන්නේ ඔවුන් යහමග සිටින බවත් දෙවියන්ගේ සත්‍ය මාර්ගයෙහි සිටින බවත්ය. මේ කොටස් සෑමයක්ම සත්‍යයෙහි සිටින්නේද? නැතිනම් කිසියම් කොටසක් අසත්‍යයෙහි සිටින්නේද? මෙය කෙසේ දැනගනිමුද? මේ සඳහා වූ සාධක මොනවාද?
මෙම ප්‍රශ්ණවලට පිළිතුරු ලබාගත හැකි කිසි යම් ක්‍රමයක් ඇත. එනම්, මෙම ආගම්වලට නැතහොත් කොටස්වලට ඇතුලත් වී ඇති ලස්සන වචනවලින් අලංකාරවු කරුණුවලින් එහා ඇත්තාවු, ඒවායේ මූලික අරමුණ හා සත්‍යය කුමක්ද යනු බැලිය යුතුයි. කෙළින් හෝ වටින් පිටින් ඒ ඒ ආගමිකයින් කුමණ ක්‍රමයක වු වැඳුම් පිඳුම් කරා මිනිසා කැඳවන්නේ දැයි බැලිය යුතුයි.
එවිට දෙවියන් ගැන මෙම අසත්‍ය ආගම් හා කොටස්වලට පොදුවු මූලික අදහස් රැසක් ඇති බව ඔබ දැනගන්නවා ඇත.

ඒ අදහස් නම් —සෑම මිනිසෙකුම දෙවි කෙනෙක්ය˜, —සමහර විශේෂ මිනිසුන් දෙවියන් වන්නේය˜, —ස්වභාවය දේවත්වය ඇත්තකි˜, නැතිනම්, —දෙවියන් මිනිසාගේ කල්පනා ශක්තියෙන් මවාගත්තෙකි˜ යනු ඒවා වේ.
අසත්‍ය ආගම් කියා සිටින්නේ දෙවියන් නැමදිය යුත්තේ ඔහුගේ මැවීම්වල හැඩහුරුකම් අනුව බවය. මෙම චේතනාව ලත් එම අසත්‍ය ආගම් මිනිසා තම ආගම් කරා කැඳවන්නේ මැවීම් හෝ ඒවායේ කිසියම් කොටස් දේවත්වය දරණ බව කීමෙන් ය.
උදාහරණයක් වශයෙන් ජේසුස් තුමා ගැන කිව හැකිය. එතුමා තමන්ගේ අනුගාමිකයින්ට අණකළේ අල්ලාහ්ට පමණක් වන්දනය කළ යුතු බවය. නමුත්, එතුමාගේ අනුගාමිකයින් ලෙස පෙනී සිටින්නන් අද යේසුස් තුමා දෙවියා බව කියා, එතුමා නැමදීමට මිනිසුන් කැඳවයි.
බුදුන් වහන්සේ සංශෝධකයෙකි. එතුමා ඉන්දිය ආගමට මානව හිතවාදි ප්‍රතිපත්ති රැසක් හඳුන්වා දුන්නේය. එතුමා තමන් දෙවිකෙනෙක් බව කිසිවිටෙක කියා සිටියේ නැත. එමෙන්ම තමන්ට වැඳුම් පිඳුම් කළ යුතු බවත් එතුමා නොපැවසූහ. එනමුත්, අද ඉන්දියාවෙන් පිටත සිටින බොහෝ බෞද්ධයන් බුදුන් වහන්සේ දෙවියන් මෙන් සලකා, එතුමාගේ නමින් පිළිම අඹා, ඒවාට වැඳ පුද සත්කාර කරති.
වැඳුම් පිඳුම් කිරීමේ අරමුණ නිසිලෙස හඳුනා ගැනීමේ චේතනාව තුලින් අසත්‍ය ආගම් දෙස නෙත් යොමුකරන්නේ නම්, ඒවායේ අසත්‍යතාවය හොඳහැටි මනාව පැහැදිලිව පෙනෙන්නේය. එමෙන්ම ඒ ආගම්හි ස්වභාවික ආරම්භය කෙසේ විකෘති වීදැයි දැනගැනීමට ද හැක.
අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
ඔහු (අල්ලාහ්) හැර ඔබ වැඳුම් පිඳුම් කරන සෑමයක්ම ඔබ හා ඔබගේ මුතුන් මිත්තන් විසින් තබාගත් නම් හැර වෙන කිසිවක් නැත. ඒවාහට අල්ලාහ් කිසිම බලයක් දී නැත. අල්ලාහ්ට හැර (අන් කිසිවෙකුට) බලයක් නැත. ඔහු හැර (අන් කිසිවෙකුට) ඔබ වැඳුම් පිඳුම් නොකළ යුතු බව (අල්ලාහ්) ඔහු (ඔබට) තදින්ම අණකර ඇත. සත්‍යවූ ආගම ද මෙයයි. නමුත්, මිනිසුන්ගෙන් වැඩිදෙනෙක් මෙය නොදනී˜ (අල්කුර්ආනය 12: 40).
ආගම් සියල්ල යහපත් දේ කියා දෙයි: උගන්වයි, එම නිසා එක ආගමක් පමණක් ඇදහිය යුතුයි යනුවෙන් පවසන්නේ ඇයි? යනුවෙන් කවරෙකු හෝ තර්කානුකුලව වාද කළ හැක. මෙයට විසඳුම නම්, සෑම ආගමක්ම මැවීම්වලට වැඳුම් පිඳුම් කිරීමේ පාපය උගන්වයි. මිනිසා කරන ඉතාමත් බලවත් පාපයක් වේ නම්, එය මැවීම්වලට වැඳුම් පිඳුම් කිරීමය. එසේ වැඳුම් පිඳුම් කිරීම මිනිසා අරමුණට ඉඳුරාම විරුද්ධ කාර්්‍යයකි. මිනිසා මවා ඇත්තේ අල්ලාහ්ට පමණක් අවනත වීමටය, කීකරු වීමටය, වැඳුම් පිඳුම් කිරීමටය. අල්ලාහ් ඉතාමත් පැහැදිලිව තම ශ.ද්ධ ග්‍රන්ථයේ මෙසේ පවසයි:
තවද, ජින් (වර්ගයා) හා මිනිස් (වර්ගයා) මාහට ඉබාදත් (සම්පූර්ණයෙන් අවනත වී, මාගේ අණ පිළිගෙන ජීවත්වීමට හා මාහට පමණක් වැඳුම් පිඳුම්) කිරීමට හැර මා මැවුයේ නැත˜. (අල්කුර්ආන් 51: 56).
පිළිමවලට වැඳුම් පිඳුම් කිරීමට තුඩුදෙන, මැවීම්වලට වන්දනය කිරීම වනාහි අල්ලාහ්ගේ සමාව නොලැබිය හැකි මහා පාප කි්‍රයාවකි. මෙම පාප කි්‍රයාවේ යෙදෙන්නා ඒ තත්ත්වය ඇත්තෙකුවම මරණයට පත්වේ නම්, ඔහුගේ මරණින් පසු වූ ජීවිතය කණගාටුදායක විය හැක. මෙය සාමාන්‍ය අදහසක් නොවේ. සර්වබලධාරි අල්ලාහ් තම ග්‍රන්ථයේ මේ ගැන විශේෂයෙන් පවසා ඇත.
අල්ලාහ් තමන් හා හවුල්කරුවන් ඇති කිරීමට (කිසිසේත්) සමාව නොදෙන්නේය. නමුත්, ඔහු මේ නොවන (පාප) කි්‍රයාවන් සඳහා තමන් කැමති අයට සමාව දෙයි˜ (4: 48, 116).
ඉස්ලාමයේ සාර්විකතාවය:
අසත්‍ය ආගම් ඇදහීමෙන් මිනිසා නොමඟ යන නිසා, අල්ලාහ්ගේ සත්‍ය ආගම් එනම් ඉස්ලාමය මුළු ලෝවැස්සන්ම අවබෝධ කරගැනීමත්, ඉනික්බිතිව එය තමන් සතු ආගමක් ලෙස පිළිපැදීමත් ඉතා වැදගත්ය. ඉස්ලාමය යම් සමාජයකට, රටකට, ස්ථානයකට හෝ කාලයකට පමණක් සීමා වු ආගමක් නොවේ. මෙය අදහන්නෙක් ස්වර්ගය ලබාගැනීම සඳහා ඥානස්නානය කිරීමක් හෝ තමන්ගේ ගැලවීම සඳහා යම් පුද්ගලයෙකුගේ උදව් උපකාර මත රැඳී සිටිය යුතුය යනු අදහසක් හෝ නැත. ඉස්ලාමයේ සාර්විකතාවය රඳා පවතින්නේ එහි වූ මූලික ප්‍රතිපත්තිය වූ අල්ලාහ්ට සම්පූර්ණයෙන් අවනත විය යුතුය යන්නෙහිය.
අල්ලාහ්ගේ ඒකත්වය, ඔහුගේ මැවීම් හා ඔහු අතර ඇති වෙනස්කම් යනාදිය මිනිසා කවදා හෝ දැනගෙන, ඔහුට සම්පූර්ණයෙන්ම අවනත වන්නේ නම් ඔහු කය හා ආත්මය දෙකෙන්ම මුස්ලිමෙක් වෙයි, ස්වර්ගය ලැබීමටද ඔහු සුදුස්සෙක් වෙයි. ඉතාමත් දුර බැහැර ප්‍රදේශයක අප්‍රසිද්ධව ජීවත්වන්නෙක් වූවත් ඕනෑම වේලාවක අල්ලාහ්ගේ මැවීම්වලට පුදපුජා කිරීමෙන් හෝ වැඳ වැටීමෙන් වැළකී අල්ලාහ්ට පමණක් අවනත වීමෙන් ඔහු මුස්ලිම් බැතිමතෙක් වේ.
තවත් වැදගත් කරුණක් නම් අල්ලාහ්ට අවනතවීම රඳාපවතින්නේ කෙනෙකුගේ හොඳ නරක දෙකෙන් එකක් තෝරා ගැනීමෙහි හා වගකීම්භාවයෙහිය. ඉස්ලාමයේ ගෙන දක්වා ඇති කරුණු අනුව නරකින් ඈත් වී හොඳ දේ තෝරා ගන්නා අල්ලාහ්ට අවනතවන්නෙකි.
මිනිසාගේ තේරීම්වලට ඔහුම වගකිවයුත්තා වේ. එම නිසා හැකිතරම් යහපත් කි්‍රයාවන්හි නියැලි සිටීමටත් අයහපතින් ඈත්වී සිටීමටත් වෑයම් කළ යුතුය. යහපත් කි්‍රයාව නම් අල්ලාහ්ට අවනත වී ඔහුට පමණක් වන්දනය කිරීමය. අයහපත් නින්දිත කි්‍රයාව නම් අල්ලාහ්ගේ වැවීම්වලට වැඳීම් හෝ අල්ලාහ්ටත් ඔහුගේ මැවීම්වලටත් වැඳීමය.
කුර්ආනයේ මේ බව සඳහන් වෙයි:
විශ්වාසවන්තයින්, යුදෙව්වරුන්, කි්‍රසිතියාණින් හෝ සාබිඊන්වරුන් අතුරෙන් කවරෙක් හෝ අල්ලාහ් සහ අවසන් දිනය විශ්වාසකරමින් යහපත් කි්‍රයා කරයිද ඔවුහු ඔවුන්ගේ ස්වාමීන් වෙතින් තමන්ට හිමි ත්‍යාගය ලබාගනු ඇත. ඔහු වෙත බිය, ශෝකය හෝ දුක් කම්කටොළු නොපැමිණෙනු ඇත˜ (අල්කුර්ආන් 2: 62).
තවද ඔවුන් තව්රාත්, ඉන්ජීල් හා දෙවියන් විසින් අනාවරණය කළා වු සියල්ලක්ම පිළිගෙන ස්ථීරව සිටියේ නම් ඔවුන්ට සෑම පැත්තකින්ම සතුට භුක්ති විඳීමට ලැඛෙන්නට ඇත. ඔවුන්ගෙන් සමහරෙක් පමණක් සත්‍ය මාර්ගයේ වූ සමාජයක් ලෙස සිටියවුන් වන්නේ නමුත් ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් වැරදි කි්‍රයාවන්හි යෙදෙන්නෝ වෙති˜ (අල්කුර්ආන් 5: 66).
අල්ලාහ් හඳුනාගැනීම
මෙහි නැගෙන තවත් ප්‍රශ්ණයක් ඇත. එනම් නොයෙකුත් සමාජීය, සංස්කෘතික පරිසරයන්හි ජීවත්වන සෑම මිනිසෙක්ම අල්ලාහ් කෙරේ විශ්වාසය තැබිය යුතුය යන්න කෙසේ බලාපොරොත්තු වෙමුද? යනු එම ප්‍රශ්ණය වේ. අල්ලාහ්ට අවනත වී වැඳුම් පිඳුම් කිරීමේ වගකීම මිනිසුන් වෙත පවරා තිබේ නම් ඒ සඳහා අල්ලාහ් ගැන දැනැගැනීමේ මගක් තිබීම අවශ්‍ය නේද?
අල්ලාහ් එවැනි දැනීමක් ලබාගැනීමෙහිලා මිනිසා අනාථයෙක් බවට පත් කළේ නැත. මුළු මිනිස් වර්ගයාම අල්ලාහ් හඳුනා ගැනීමේ ශක්තිය ස්වාභාවිකව මිනිසාගේම කොටසක් වන ආත්මයෙහි එකඟවී ඇත. අවසාන පොත වන අල්කුර්ආනයද මෙය පවසයි.
කුර්ආනයේ අල් අඃරාෆ් සුරාවේ 172, 173 ශ.ද්ධ වාක්‍යයන්හි, ආදම් (අලෙයි) නබිතුමා මැවූ විට, එතුමාගේ අනාගත පැවත එන්නන් එක්රැස්කොට අල්ලාහ් මෙසේ විමසූ බව කියවේ.
—මම ඔබ (සැවොම) ගේ දෙවියන් නේද?˜ එවිට ඔවුන් —එසේමය (ඔබ අපේ දෙවියන් බව) අපි සාක‍ෂි දරමු.˜ කියා සිටියෝය. මේ අන්දමේ පොරොන්දුවක් ආරම්භයේදීම අල්ලාහ් විසින් ඔවුන් ගෙන් ලබාගෙන ඇත.
ඉනික්බිතිව, —තමන්මය ලොව නිර්මාතෘවරයා, තමන්ට පමණය වැඳුම් පිඳුම් කළ යුත්තේ˜ යනුවෙන් පොරොන්දුවක් ගත්තේ ඇයිදැයි අල්ලාහ් මෙසේ කියයි.
සමහර විට ඔබ (මිනිස් වර්ගයා) මරණින් පසු නැවත නැගිට වූ විට, —ඇත්තේනම අපි මේ ගැන කිසිවක් නොදනිමු˜ කියන්න පුළුවන් හෙයින්ය. ඒ කියන්නේ —අල්ලාහ් අපගේ දෙවියන් බව නොදනිමු, ඔහුට පමණක් නැමදිය යුතු බව අපිට කිසිවෙක් කීවේ නැත˜ යනු තර්ක කරන්න පුළුවන් නිසාය, ඉහත සඳහන් පොරොන්දුව ගනු ලැබුවේ.
තවත් අල්ලාහ් මෙසේ විස්තර කරයි:
—ඔබ කියන්න පුළුවනි, —නිසැකවම අපගේ මුතුන් මිත්තන්ය (අල්ලාහ්ට) කොටස්කරුවන් ඇති කළේ. අපි ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නෝ වෙමු. (අපගේ මුතුන් මිත්තන්) කළ වැරදි සඳහා අපව විනාශ කරන්නේද?˜
අල්ලාහ් මෙසේ විස්තර කිරීමෙන් පෙනීයන්නේ උපත ලබන සෑම දරුවෙක්ම අල්ලාහ් ගැනවූ ස්වභාවික විශ්වාසය ඇතිව ඉපදෙන බවය. එමෙන්ම අල්ලාහ්ට පමණක් නැමදීමේ ආශාවක්ද ස්වභාවයෙන්ම ඔහු තුල පැවතෙන බව නිසැකය. එයට අරාබි භාෂාවෙන් —ෆිත්රාහ්˜ යනු කියනු ලැබේ.
එම දරුවා තනියම තබා අපි ඉවත්වී සිටින්නේ නම්, ඔහුගේ වැටහීම අනූව අල්ලාහ්ට වන්දනය කරයි. නමුත්, ඔවුන් වෙනස්වන්නේ ඔවුන්ගේ පරිසරයේ පෙනෙන නොපෙනෙන දේ අනූවය. අල්ලාහ් විසින් පවසනු ලැබූ බව මුහම්මද් (සල්) තුමා මෙසේ සඳහන් කරයි:

මම මගේ දාසයන් සත්‍ය ආගමෙහි මැවුයෙමි: නමුත් දුෂ්ඨයන් ඔවුන් නොමග යැවීය.˜ මුහම්මද් (සල්) තුමා මෙසේද කීසේක: සෑම දරුවෙක්ම —ෆිත්රාහ්˜ නමැති තත්වයේ උපත ලබයි. ඉනික්බිතිව (ඔවුන්ගේ) දෙමාපියෝ ඔහුව යුදෙව්වෙක්, කි්‍රස්තියාණියෙක් හෝ සොරෝස්තරයෙක් කරන්නේය.˜ (බුහාරි, මුස්ලිම් ග්‍රන්ථ ඇසුරෙනි).
අල්ලාහ් විසින් ඇතිකරන ලද ස්වාභාවික වූ බාහිර නීතීන් අනූව දරුවා තම දෙවියන්ට අවනත වන්නාසේම, ඔහුගේ ආත්මයද ස්වාභාවිකවම තමාගේ දෙවියන්ට අවනත වන්නේය. මෙය ස්වාභාවිකවම කෙරෙන දෙයකි. නමුත්, ඔහුගේ දෙමාපියෝ ඔවුන්ගේ අඩිපාරේ, ඇදහිලි ක්‍රම අනූව ගෙනයෑමට ප්‍රයත්න දරති. එවිට, එයට විරුද්ධවීමට තරම් ශක්තියක් එම දරුවාගේ ආරම්භ කාලයේ නොමැතිකම නිසා තම දෙමාපියන්ගේ අඩිපාරේ ගමන් කරන්නට හැකිය. එම අවධියේ ඒ දරුවා පිළිපදින ආගම නම් යම් යම් සිරිත් විරින් වලින් යුත්තකි. මේ ගැන ඔහු අල්ලාහ්ට වගකිවයුත්තෙක් නොවන්නාසේම, ඔහුට (දරුවාට) ද~ුවම්ද නොපමුණුවනුවයි.
මෙනමුදු, මිනිසාගේ කුඩා අවදියේ සිට මරණය දක්වා වූ සම්පූර්ණ කාලය තුලම සත්‍ය දෙවිකෙනෙක් (අල්ලාහ්) සිටින බව කියන සාක‍ෂි ලොව අස්සක් මුල්ලක් නොහැර සෑම තැනකම පෙනෙන්නට ඇත. ඔහුගේ ආත්මයද එයට සාක‍ෂි දරන්නේය.
එනිසා, මිනිස් වර්ගයා අවංකව සිතාමතා කි්‍රයා කරන්නේ නම් අසත්‍ය දෙවිවරුන් සම්පූර්ණයෙන් හෙළා දකින අතර සත්‍ය දෙවියන් වූ අල්ලාහ් නොපසුබටව පිළිගනි. ඒ සඳහා වූ මාර්ගය ඔවුනට විවෘතව ඇත. නමුත් සැමවිටම, නිරන්තරයෙන්ම ඔවුන් අල්ලාහ්ගේ පැවැත්ම කියාපාන නිදසුන් නොතකා ඔහුගේ මැවීම්වලට ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් දී වැඳුම් පිඳුම් කරන්නේ නම්, එයින් වන්නාවූ විපාකවලින් බේරීම ඉතාමත් දුෂ්කර වන්නේය.
එක් උදාහරණයක්:
දකුණු ඇමෙරිකාවෙහි, බ්‍රසීලයේ ඇති ඇමසෝන් මහා වනාන්තරයේ ගිණිකොන දෙසින් පිහිටි ස්ථානයක ජීවත්වන පුරාණ ගෝත්‍රිකයින්, ඔවුන් වැඳුම් පිඳුම් කරන ප්‍රධාන පිළිමය වූ —ස්ක්වට්ච්˜ :ීනඅ්එජය- පිළිමය තැබීම සඳහා කුඩා ගොඩනැගිල්ලක් තැනූහ. එම පිළිමය වනාහි ලොව ඇති සියල්ල මැවූ ශ්‍රේෂ්ඨතම දෙවියන් නියෝජනය කරන්නක් බව එම ගෝත්‍රිකයින්ගේ විශ්වාසය වේ. පසු දිනෙක එක් තරුණයෙක් එම පිළිමයට තමාගේ ගෞරවය පිරිනමා පුදපුජා කිරීමට පැමිණියේය. ඔහු තමාගේ මැවුම්කාරයා හා ආරක‍ෂකයා ලෙස තදබල විශ්වාසයක් ඇතිව එම පිළිමය පාමුල වැඳවැටී සිටින කල්හි වයස්ගතවූ, මැක්කන් වසාගත් කුෂ්ඨ රෝගී බල්ලෙක් එම ගොඩනැගිල්ලට ඇතුළු විය. එම තරුණයා තම හිස ඔසවනවාත් සමගම දුටුවේ බල්ලා පිටුපස කකුළක් ඔසවා එම පිළිමයේ තවත් පැත්තක මුත්‍රා කිරීමය. මෙම කැත කි්‍රයාව දුටු විගස ඔහු කෝපයට පත්වී බල්ලා එළවා දැම්මේය. නමුත් ඔහුගේ කෝපය ටිකින් ටික අඩුවී සාමාන්‍ය තත්ත්වයකට පැමුණුනු විට ඔහු කල්පනා කරන්නට විය. —එම බල්ලා කළ කැත කි්‍රයාව වළක්වාලීමට තරම් ශක්තියක් නොමැති, අහිංසක මෙම පිළමය කෙසේ මගේ දෙවියන් වේද? විශ්වයේ අධිපති වේද? යනු ඔහුගේ සිත අවුල් විය. දැන් ඔහුට වැටහුනේය. (දෙවියන්) අල්ලාහ් වෙන කොහේ සිටිනු ඇත. මෙය ගලෙන් තැනුනු පිළිමයක් පමණි.
ඔහු දැන් දෙවිදිහකින් කි්‍රයාකරන්න පුළුවන. එකක්: ඔහු නියම දෙවියන් (අල්ලාහ්) ගැන සොයාබලා ඔහු වෙත සම්පූර්ණ විශ්වාසය තබා අවනතවීම, අනෙක: තමාගේ සිතට විරුද්ධව හා අවංකභාවයෙන් තොරව ඔහු තමාගේ ගෝත්‍රිකයින්ගේ අසත්‍ය විශ්වාසය අනූව ගමන් කිරීම. ඇත්තෙන්ම, ඔහු එම ගොඩනැගිල්ල තුල දුටුදේ අල්ලාහ් විසින් ඔහුට දෙනු ලැබු විශේෂ සංඥාවකි. මෙම සංඥවෙන් ඔහුගේ නැමදීම වැරදි බව පෙන්වා දී ඇත.
මෙහි කී පරිදි, සෑම සමාජයකටම, ගෝත්‍රයකටම, ප්‍රදේශයකටම ශාස්තෘවරුන් එවා ඇත. එම උතුම් අනාගත ශාස්තෘවරු අල්ලාහ් කෙරෙහි මිනිසා තුල පවත්නා ස්වාභාවික විශ්වාසය වැඩි දියුණු කර ගැනීමට අනුබල දුන්නා පමණක් නොව මිනිසා තුල රැඳී පවත්නා අල්ලාහ්ට පමණක් නැමදීමේ කැමැත්තද ඉටු වීමට අල්ලාහ් විසින් අනාවරණය කරන ලද උපදේශයන් ද ගෙන දැක්වූහ. කෙසේ වෙතත්, බොහෝ ශාස්තෘවරුන් ඉගැන්වීම් විකෘති කරන ලදුව, හොඳ නරක දේ පෙන්නුම් කරන කොටස් පමණක් ඉතිරිකර ඇත.
තව්රාත්හි දසපනත, ඒවා තහවුරු කරන බයිබලයේ නව ගිවිසුම, නොයෙක් සමාජයන්හි, මිනිස් ඝාතනය, සොරකම් කිරීම, කාමය වරදවා හැසිරීම යන පාප කි්‍රයාවන්ට පවතින නීති පද්ධතිය යන කරුණු විකෘත වූ ඉගැන්වීම් සඳහා උදාහරණ වේ.
ඉස්ලාමයේ විකෘති කිරීමක් නැත. එය අල්ලාහ් විසින් දෙනු ලැබු ඒ ආකාරයෙන්ම අදත් පවතී. මෙවැනි හේතුන් නිසා අල්ලාහ් කෙරේ සම්පූර්ණ වූ විශ්වාසයක් තැබීම, ඔහුට මුළුමනින්ම අවනතවීම, ඔහුගේ ආගම වන ඉස්ලාමය පිළිගෙන ඒ අනූව ජීවත්වීම යනාදිය ගැන මිනිසා අල්ලාහ්ට වගකිව යුත්තේය.
විශ්වයාධිපති, අල්ලාහ් ඉතාමත් කාරුණිකය. ඔහුගේ දයාව, අනුකම්පාව හා ආශිර්වාදය පතමු. ඔහු විසින් පෙන්වනු ලැබූ නිවැරදි මාර්ගයේ සදාකල් ගමන් කිරීමට උදව්වන මෙන් ප්‍රාර්ථනා කරමු. තවද, ප්‍රශංසාව හා කෘතඥතාවය ඔහුටම හිමිය. සමාදානය හා ආශිර්වාදය මුහම්මද් (සල්) නබිතුමාණන්ටත් එතුමාගෙන් පැවත එන්නන්, මිත්‍රයන් හා එතුමාගේ අඩිපාරේ ගමන් කරන අනුගාමිකයින්ටත් අත්වේවායි පතමු.

කතෘ:අබූ අමීනාහ් බිලාල් ෆිලිප්ස්
පරිවර්තනය:එස්. ඇම්. මන්සූර්